گروه اقتصادی: مقایسه حداقل دستمزد در سال 1392 ماهانه ۴۸۷۱ هزار ریال با متوسط هزینه ماهانه گروه خوراکیها و آشامیدنیها در این سال، ماهانه ۶۲۲۷ هزار ریال بیانگر آن است که حداقل دستمزد پرداختی به کارگران بهطور متوسط حدود ۷۸ درصد هزینه را پوشش میدهد.
بنا بر گزارشهای اعلامی از سوی بانک مرکزی و براساس نتایج مقدماتی بررسی بودجه خانوار در مناطق شهری، متوسط هزینه ناخالص یک خانوار شهری به قیمتهای جاری درسال 1392 با 5/31 درصد رشد نسبت به سال قبل به 7/284 میلیون ریال(ماهانه 7/23میلیون ریال) رسید. همچنین بررسی متوسط هزینه یک خانوار شهری در سال 1392 به تفکیک گروههای هزینه حاکی از آن است که در 6 گروه هزینهای خوراکیها و آشامیدنیها، دخانیات، پوشاک و کفش، مسکن، آب، برق، گاز و دیگر سوختها، بهداشت و درمان، تفریح و امور فرهنگی، هزینه خانوار بیش از 30 درصد در مقایسه با سال قبل رشد داشته است.
بررسی هزینه ناخالص خانوارهای شهری به تفکیک گروههای هزینه نشان میدهد سهم گروههای مسکن، آب، برق، گاز و دیگر سوختها، بهداشت و درمان و پوشاک و کفش در سال 1392 در مقایسه با سال 1391 به ترتیب 2/1، 2/0 و 1/0واحد درصد افزایش داشته و سهم دیگر گروهها بدون تغییر یا کاهشی بوده است. بیشترین کاهش مربوط به گروه حملونقل و معادل 9/0 واحد درصد بود. افزایش سهم هزینه خانوار عمدتا در گروه کالاهایی است که ضروری بوده و آمارها نشاندهنده تغییر ترکیب هزینههای خانوار به سمت کالاها و خدمات ضروری است. مجموع سهم گروههای خوراکیها و آشامیدنیها، مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها، پوشاک و کفش، بهداشت و درمان در سال 1392 به 6/70 درصد رسید، در حالی که سهم گروههای مورد اشاره در سالهای 1390 و 1391 به ترتیب 4/65 و 1/69 درصد بود. افزایش سهم هزینه در این 4 گروه با توجه به ماهیت آن حاکی از شرایط نامساعد بودجه خانوارها است. در سال 1392 سهم گروههای هزینهای لوازم و اثاث خانه، حملونقل، تحصیل و کالاها و خدمات متفرقه در مقایسه با سال قبل کاهش داشت. رشد بطئی هزینه خانوارها در مقایسه با تورم و تغییر ترکیب هزینههای خانوار در جهت تامین کالاها و خدمات ضروری از دلایل مهم تعدیل هزینه خانوار در این گروهها است. هزینه ناخالص کل خانوار به قیمت ثابت سال 90 در سال 92 نسبت به سال قبل با 5/0درصد افزایش به رقم 7/168میلیون ریال رسید. بررسی متوسط هزینه خانوار به تفکیک فصول نشان میدهد متوسط هزینه واقعی خانوار عمدتا تحت تاثیر افزایش هزینه گروه مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها مثبت بوده است.
بررسی اجزای بودجه خانوار نشان میدهد عمده رشد شاخص در سال 92 متاثر از افزایش هزینه گروه مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها بوده است. همچنین بررسی اجزای گروه مزبور نشان میدهد عمده افزایش این گروه مرتبط با زیرگروه ارزش اجاری مسکن شخصی بوده به طوری که هزینه این زیرگروه به قیمتهای جاری در سال 92 معادل 4/44 درصد نسبت به سال قبل رشد داشته است. اگر چه با لحاظ کردن یارانه نقدی بخشی از کسری درآمد خانوار پوشش داده میشود اما شکاف درآمد و هزینه برای گروههای پایین درآمدی و صاحبان مشاغل غیرحرفهای بسیار بالا است. به گزارش تسنیم، از سوی دیگر در سال1392 با توجه به افزایش قابل ملاحظه سطح عمومی قیمتها (نرخ تورم) و کاهش ارزش واقعی دستمزدها و پرداختهای انتقالی به خانوار، ضریب جینی در مقایسه با سال قبل افزایش یافت. طبق بررسیهای بانک مرکزی، مقدار ضریب جینی در سال 92 نشان میدهد این ضریب از رقم 3834/0در سال 91 به رقم 4439/0 افزایش یافته است. گفتنی است، شاخص جینی یا ضریبجینی شاخصی اقتصادی برای محاسبه توزیع ثروت در میان مردم است. بالا بودن این ضریب در یک کشور معمولاً بهعنوان شاخصی از بالا بودن اختلاف طبقاتی و نابرابری درآمدی در این کشور در نظر گرفته میشود. ضریب جینی که بیانگر توزیع درآمد در کشور است؛ عبارت است از نسبت دهک پردرآمد به دهک کمدرآمد که این نسبت بین صفر تا یک در نوسان است که هرچه این نسبت به سمت صفر گرایش پیدا کند یعنی توزیع عادلانهتر درآمد در کشور وجود دارد و هرچه به سمت یک گرایش پیدا کند یعنی توزیع ناعادلانه ثروت در کشور به چشم میخورد. طبق گزارش مرکز آمار ضریب جینی در سال 80 رقم 43 صدم واحد، در سال 81 رقم
42 صدم واحد، سال 82 رقم 42صدم، سال 83 رقم 42صدم، سال 84 رقم 42 صدم، سال 85 رقم 43 صدم، سال 86 رقم 43 صدم، سال 87 رقم 41 صدم، سال 88 رقم 41 صدم، سال 89 رقم 40 صدم، سال 90 رقم 37 صدم واحد و سال 91 رقم 36 صدم واحد در کشور بوده است.