رئیس سازمان امور مالیاتی: منطق محاسبات ما سنتی است و نظام مالیاتی ما هوشمند نشده و همه اطلاعات در اختیار سازمان مالیاتی نیست
گروه اقتصادی: رئیس سازمان مالیاتی روز گذشته با حضور در صحن علنی مجلس شورای اسلامی، توضیحاتی درباره وضعیت مالیاتی کشور، عملکرد مالیاتی سال گذشته و الزامات ارتقای نظام مالیاتی ارائه کرد. امیدعلی پارسا در نشست علنی دیروز مجلس در تشریح گزارش عملکرد سازمان امور مالیاتی کشور از رشد ۲۹درصدی درآمدهای مالیاتی در سال گذشته خبر داد. تکیه اصلی اظهارات وی بر هوشمندسازی کامل نظام مالیاتی کشور و دسترسی برخط سازمان مالیاتی به همه دادههای لازم بود.
این سخنان در حالی مطرح شد که یکی از سازمانهای مسؤول در زمینه اصلاح نظام مالیاتی، همین سازمان امور مالیاتی است. روند سالهای اخیر نشان میدهد وزارت اقتصاد تا پیش از محدود شدن درآمد نفت بر اثر تحریم، دغدغه چندانی برای اجرای اصلاحات لازم در نظام مالیاتی کشور نداشته است.
به گزارش «وطن امروز» امیدعلی پارسا، رئیس سازمان امور مالیاتی روز گذشته در صحن علنی مجلس ضمن ارائه خلاصهای از عملکرد مالیاتی کشور در سال گذشته گفت: درآمدهای مالیاتی در سال ۱۳۹۸ معادل ۲۹ درصد رشد داشته و در مقایسه با ۲۰درصد رشد درآمدهای مالیاتی در سالهای گذشته نشانگر توفیق نسبی در وصول مالیات است، اگر چه هنوز هم با آنچه باید باشد فاصله داریم اما نتیجه این عملکرد افزایش نسبت مالیات به اعتبارات هزینهای بوده است. وی افزود: رشد مالیات بر ثروت به گونهای است که سهم مالیات بر ثروت از 5/4 به ۶ درصد افزایش یافت و مالیات بر مشاغل نیز افزایش قابل ملاحظهای داشت. ما در 2ماهه امسال تمرکز بر طبقات بالا و حداقل فشار بر آحاد مردم را مورد توجه قرار دادیم. رئیس سازمان امور مالیاتی تصریح کرد: آنچه ما در سازمان مالیاتی دنبال میکنیم وصول با حصول است که بحث و راهبرد اصلی آن هوشمندسازی است. لذا باید همه دادههای تولید شده در همه دستگاهها به صورت برخط در اختیار سازمان مالیاتی باشد و همه معاونان به نوعی به سازمان متصل باشند تا مالیات متناسب با حد و اندازه هرکس وصول شود.
پارسا اظهار داشت: امیدواریم قبل از پایان دولت به نقطه اول مالیات هوشمند برسیم. ضمن اینکه متاسفانه منطق حاکم بر محاسبات ما منطق سنتی است و نظام مالیاتی ما هوشمند نشده و همه اطلاعات در اختیار سازمان مالیاتی نیست. وی با تاکید بر ضرورت مقابله موثر با فرار و فساد در حوزه مالیات خاطرنشان کرد: عدد فرار مالیاتی بالاست و ما بدون سروصدا داریم فرار مالیاتی را در سال جاری سامان میدهیم. پارسا گفت: فساد یک جنبه درونسازمانی دارد که کم و بیش در مجموعههاست و دیگری مربوط به سازمان مالیاتی به عنوان دستگاه دخیل است که باید مستقل، سالم، عالم و شایسته باشد لذا ما دستورالعمل شایستهسالاری را ابلاغ کردیم تا در 2 ماه آینده اجرایی کنیم و بساط توصیه و سفارش در سازمان امور مالیاتی جمع شود. وی با اشاره به تمرکز بر اخذ مالیات از اقشار پردرآمد و ثروتمند یادآور شد: ما اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم را برای هدفمند کردن مالیات به دولت دادیم که در آن مالیات عایدی سرمایه، دارایی و مجموعه درآمد نیز پیشبینی شده است. رئیس سازمان امور مالیاتی با اشاره به فرهنگ مالیاتی خاطرنشان کرد: سازمان امور مالیاتی در استانها تنهاست و تمام فشار به سازمان برای نگرفتن مالیات است، در حالی که مالیات از حقوق حقه مردم است. وی در پایان از مجلس یازدهم خواست «هر چه سریعتر قوانین جدید به مجلس بیاید تا بتوانیم به اهداف بلند خود دست پیدا کنیم و به سمت ستاندن مالیات متناسب با ثروت، درآمد و مصرف برویم».
* سهچهارم اقتصاد ایران مالیات نمیدهد
نماینده مردم اصفهان در مجلس در بررسی موضوع فرار مالیاتی در ایران، با بیان اینکه فرار مالیاتی در ادبیات اقتصادی باید تعریف شود، اظهار کرد: دولتها در بحث مالیات 2 نقش دارند که قدیمی و مهمترین آن تامین درآمد و منبع مالی دولتها برای عرضه کالاهای عمومی و خدمات به مردم است، همچنین نقش دوم دولت در مالیات مربوط به حکمرانی است و دولتها برای ایفای نقش هدایتگری و حکمرانی خود در اقتصاد نیازمند ابزارهایی از جمله ابزار مالیاتی هستند. مهدی طغیانی با اشاره به اینکه متاسفانه در اقتصاد کشور منابع به سمت تولید نمیرود، افزود: رقبای غیرمولد تولید، همچون زمین، مسکن، بازار ارز و... همواره برای سرمایهگذاری مردم جذاب هستند اما برای بهبود وضعیت تولید و رفع تورم و بیکاری باید از طریق وضع مالیات بر بازارهای غیرمولد موجب تحرک بخش تولید شویم.
استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان با تاکید بر ضرورت اتصال بانکهای اطلاعاتی کشور، اظهار کرد: در این فضا برای جلوگیری از فرار مالیاتی، نظام بانکی کشور باید به سازمان امور مالیاتی متصل شود. وی درباره میزان واقعی فرار مالیاتی در کشور توضیح داد: در بودجه سال ۱۳۹۹ پیشبینی کل درآمدهای مالیاتی ۱۷۰ هزار میلیارد تومان است که سهم آن در تولید ناخالص داخلی ۸ درصد است، درحالی که متوسط این رقم در کشورهای توسعهیافته بالای ۳۰ درصد است، بنابراین این رقم در اقتصاد ایران باید ۴ برابر باشد. این استاد اقتصاد ادامه داد: براساس این ارقام، سهچهارم اقتصاد ایران مالیات پرداخت نمیکنند که بخشی فرار مالیاتی و بخشی به موجب قانون معافیت مالیاتی دارند، بنابراین باید مالیات واقعی برای اصناف با درآمد بالا بیشتر شود و اگر جلوی فرارهای مالیاتی را بگیریم، حداقل ۱۷۰ هزار میلیارد تومان دیگر بدون فشار به اقشار پایین جامعه به درآمدهای مالیاتی کشور اضافه میشود.
* هوشمندسازی؛ ابزار عادلانه شدن نظام مالیاتی
یکی از مهمترین مصادیق تحول نظام مالیاتی کشور، تغییر فرآیندهای مالیاتی از روش سنتی به روش الکترونیک و مدرن است. الکترونیکی شدن فرآیندهای مالیاتی بویژه در شرایط کنونی از اهمیت و ضرورت بسیاری برخوردار است. چنانکه در شرایط تنگنای درآمدی دولت در دوره کنونی تحریم، ایجاد شرایطی برای شناسایی ظرفیتهای مالیاتی جدید و منافذ فرار مالیاتی بشدت حیاتی است. رقمهای اعلام شده از فرار مالیاتی هرچند یکسان نیست اما در بزرگی رقم آن تردیدی وجود ندارد، تا جایی که همه تخمینها از ارقام دهها هزار میلیارد تومانی حکایت دارند. دیگر دستاورد هوشمندسازی نظام مالیاتی، برقراری عدالت است. اکنون در حالی که کارمندان و کارگران با وجود دریافت حقوقهای متوسط به پایین، منظمترین مودیان مالیاتی هستند، فرار مالیاتی عموما در بخشهایی با درآمدهای میلیاردی اتفاق میافتد. الکترونیکی شدن نظام مالیاتی باعث تناسب میزان مالیات اشخاص حقیقی و حقوقی با وضعیت اقتصادی آنها شده و از همین رو زمینه برقراری حداکثری عدالت فراهم میشود. دستاورد دیگر این تحول، تغییر محل فشار مالیاتی از فعالیتهای مولد به بخشهای موازی تولید و در نهایت حذف این فعالیتها و باز شدن فضا برای رونق تولید است.