دکتر معین ضابطی*: هیأت منصفه دادگاه مینیاپولیس در آمریکا، «درک شاوین» افسر مسؤول قتل «جورج فلوید» را تحت فشارهای افکار عمومی جهانی مجرم شناخت. اما این پایانی بر ماجرای نژادپرستی در آمریکا نیست به گونهای که به فاصله کمتر از یک سال در 16 کیلومتری محل قتل فجیع فلوید، «داونت رایت» یک جوان بیگناه آفریقاییتبار دیگر توسط پلیس مینیاپولیس از پای درآمد. در حالی که سیاهان تنها ۱۳ درصد جمعیت آمریکا را تشکیل میدهند، 4/28 درصد کل افراد بازداشتشده توسط پلیس، سیاهپوستان هستند. مطابق گزارش مؤسسه آمار وزارت دادگستری ایالات متحده، 1/3 درصد از سیاهپوستان در زندانهای آمریکا به سر میبرند و این در حالی است که این آمار درباره سفیدپوستان تنها نیمدرصد است.
آمریکا با یک معضل جدی به نام «نژادپرستی سیستماتیک» مواجه است. ساختار آمریکا بر این مبنا شکل گرفته و ۲ حزب جمهوریخواه و دموکرات بر آتش «ناسیونالیسم افراطی» و «نژادپرستی افراطی» میدمند تا جایی که بایدن نیز به این مساله اعتراف کرده و میگوید: «نژادپرستی ساختاری همان طور که «کاملا هریس» معاون رئیسجمهور آمریکا به آن اشاره کرد، روح آمریکا را آلوده کرده است».
«نژادپرستی سیستماتیک» واقعیتی غیرقابل کتمان است. نمونههایی همچون بردهداری، جداسازی نژادی، مدارس جداگانه برای سرخپوستان و اقلیتهای نژادی و اردوگاههای بزرگ برای لاتینتبارها در تاریخ این کشور بسیار زیاد است؛ مسألهای که دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق این کشور یا استیو بنن، مشاور ارشد سابق ترامپ آشکارا آن را بیان میکردند و ترسی از ابراز تمایلات بشدت نژادپرستانه هم نداشتند. به قدرت رسیدن ترامپ موجی از اقدامات نژادپرستانه علیه اقلیتها را در سراسر آمریکا، به همراه داشت. حملات هواداران ترامپ با انگیزههای نژادپرستی و تنفر در بیشتر موارد مسلمانان، آمریکاییهای اسپانیاییتبار و سیاهپوستان را هدف قرار داد و جهانیان نوعی نژادپرستی بدون نقاب را حتی در سطح نخبگان فکری و ابزاری آمریکا مشاهده کردند. با حضور ناسیونالیستهای تبارگرایی همچون ترامپ در کاخ سفید، سیاستها به سمت تشدید محرومیت سیاهپوستان حرکت کرد. ژستهای بایدن و کاملا هریس هم نمیتواند اوج نژادپرستی سیستماتیک و آپارتاید غیراعلامی آمریکا را پنهان کند به گونهای که میتوان محرومیتهای سیاهپوستان در دوران شیوع ویروس کرونا را مثال زد که شامل محرومیتهای گسترده از بیمههای خدمات درمانی، کمبود تجهیزات بهداشتی و پزشکی میشود و در حالی که سیاهپوستان تنها 13 درصد جمعیت آمریکا را شامل میشوند اما 26 درصد فوتیهای کرونا را به خود اختصاص دادهاند.
آمریکا برخلاف ادعاهایش، نماد توزیع نابرابر قدرت، منابع و فرصتهای اقتصادی و اجتماعی است. شکاف ثروت میان سفیدپوستان و سیاهپوستان در آمریکا بسیار گسترده است. در حالی که از هر ۳ سفیدپوست در آمریکا یکی از آنها صاحب خانه است، این رقم برای سیاهپوستان، یک نفر از هر 10 نفر است. تبعیض نژادی در دانشگاهها، مراکز خدماتی و درمانی، بیمارستانها، مدارس، فروشگاهها، دادگاهها و نظام قضایی آمریکا هم دیده میشود. نژادپرستی در آمریکا مقولهای نهادینهشده و ساختاری است و حتی اگر یک رنگینپوست همچون اوباما هم در این کشور رئیسجمهور شود، این مقوله پایان نمییابد و دوقطبی حاکم در آمریکا روزبهروز پررنگتر میشود و حاکمان آمریکا از هر حزبی نیز در عمل آن را تشدید میکنند. تبعیض نژادی و روابط نژادی در آمریکا آتش زیر خاکستر است که هر لحظه امکان دارد فوران کرده و همه چیز را در مسیر خود ببلعد. افزایش نابرابریها میتواند به شکلگیری جنبشهای رادیکالیستی سیاهپوستان و حتی استقلال و جدایی برخی ایالتها و شکلگیری ناامنیهای غیرقابل مهار منجر شود.
*استادیار علوم سیاسی