هفته ملی جمعیت فرصتی مغتنم برای توجه به مزیتها و بحرانها در حوزه جمعیتی کشور بود
هفته ملی جمعیت مقارن با هفته آخر اردیبهشت ۱۴۰۲ فرصتی مغتنم بود تا عزمی ملی جهت سیاستگذاری دولتی و آگاهیبخشی و انگیزهبخشی به مردم برای مقابله با معضل رشد ناکافی جمعیت ایرانیان و بحران پیر شدن جامعه شکل گیرد. امسال با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری و اهمیت موضوع، همچنین ضرورت انسجام و هماهنگی فعالیتها در سراسر کشور در رابطه با تجلیل و حمایت از نسلآوری، دولت بویژه وزارت بهداشت، برنامههای زیادی در این زمینه تدارک دیدند. هفته ملی جمعیت که 24 اردیبهشت با شعار «سهم من از جوان ایرانی» آغاز شده بود، روز سیام ماه گذشته به موعد اصلی خود یعنی روز ملی جمعیت رسید. طبق بند ۱۹ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، رویداد جایزه ملی جوانی جمعیت هر ساله در سطح استانها و ملی برگزار خواهد شد. در این روز نیز شاهد برپایی نخستین رویداد جایزه ملی جوانی جمعیت، در تالار وحدت تهران بودیم. مراسمی که طی آن با حضور محمد مخبر، معاون اول رئیسجمهور از برترین نهادها و افراد فعال در حوزه جوانی جمعیت تجلیل شد، از جمله خود وزارت بهداشت، به عنوان دستگاه نمونه و برتر. در این مراسم از ۷ نفر برتر در بخشهای خانواده، رسانه، نخبگان، شرکتهای خصوصی، سازمانهای مردمنهاد، دستگاهها و مدیران از سراسر کشور تجلیل شد.
* آمارهای تکاندهنده
هفته ملی جمعیت همچنین فرصتی بود برای آگاهیرسانی به جامعه درباره ابعاد بحران پیری که در کمین جامعه ایرانی نشسته است. علیرضا زالی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در مراسمی که توسط این نهاد علمی به مناسبت هفته مزبور برپا شد، نسبت به پیری جامعه هشدار داد و سال ۱۴۳۵ را نقطه عطفی خطرناک عنوان کرد که در آن جمعیت سالمند ایران افزونتر خواهد شد. او همچنین از یک پیشبینی نگرانکننده پرده برداشت که بر اساس آن پنجره جمعیتی ایران که از سال ۸۵ باز شده بود تا کمتر از یک دهه دیگر بسته میشود.
زالی ضمن بازگو کردن آمار مربوط به زندگی عمدتا نامناسب سالمندان کشورمان، به دستگاههای کشور درباره محقق نشدن تسهیلات قول داده شده به زوجین جوان هشدار داد.
او گفت: «به نظر بنده دستگاههای مختلف مشارکت لازم را در ۲ سال گذشته در حوزه جمعیت نداشتند. صرفا با دادن یک وام ازدواج مشکل حل نمیشود و نیازمند عزم جدی در این زمینه هستیم. در عین حال که باید به سالمندان توجه ویژه داشته باشیم، باید برای جوانان نیز بستههای عملی و اجرایی بدون بروکراسی اداری مانند اشتغال و ازدواج فراهم کنیم».
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به ارائه آماری درباره بحران جمعیتی کشور پرداخت که به طور خلاصه از این قرار است:
- در تهران بالاترین میانگین سنی در تاخیر در ازدواج را داریم.
- فاصله ازدواج تا فرزندآوری در استان پایتخت گاهی ۳ تا ۵ سال طول میکشد.
- جمعیت نابارور در ایران به 5.4 میلیون نفر رسیده و در یک سال گذشته در کشور ۱۳۳ مرکز ناباروری ایجاد شده است.
- آمار طلاق از سال ۹۹ روند افزایشی داشته است.
- ۲ درصد بانوان ایرانی در تجرد قطعی قرار میگیرند.
از طرف دیگر محمدرضا سهرابی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بر پایه آمار موجود پیشبینی کرد رشد جمعیت ایران با توجه به شرایط فعلی طی یک دهه آینده به صفر برسد.
* تا 650 هزار سقط جنین سالانه
فاطمه محمدبیگی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در همایش روز ملی جمعیت در بیمارستان نجمیه تهران به ارائه آماری هشداردهنده درباره سقط جنین در کشور پرداخت. وی با بیان اینکه سالانه ۲۵۰ تا ۶۵۰ هزار سقط جنین در سال در کشور رخ میدهد، اعلام کرد: ۸۵ درصد سقط جنینها در خود خانواده و توسط پدر و مادر انجام میشود. محمدبیگی درباره مصرف داروهای قاچاق به این منظور هشدار داد و از علما درخواست کرد حرمت سقط جنین را بیش از پیش برای مردم تبیین کنند.
* ایران در معرض هجمه جمعیتی بیگانگان
محمداسماعیل اکبری، مشاور عالی رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان اینکه دشمنان، ازدواج جوانان ایرانی را مورد هجمه قرار دادهاند، از ورود واکسن HPV (ویروس پایپلومای انسانی که برخی گونههای آن باعث بروز زگیل تناسلی میشود) به برنامه واکسیناسیون کشوری انتقاد کرد.
اکبری افزود: «در بخشنامه وزارت بهداشت اعلام شده واکسن HPV را وارد برنامه واکسیناسیون عمومی کشور کنیم. این مساله علاوه بر اینکه جنبه اقتصادی دارد، بدان معناست که دختران 9 تا 11 ساله این واکسن را دریافت کنند و بعد با فرهنگسازی که دشمنان کردهاند، خیال نوجوانان راحت باشد که حالا که واکسن را تزریق کردهاند، میتوانند رابطه جنسی داشته باشند».
او با اشاره به نکاحی بودن موالید در ایران گفت: «ازدواج جوانان کشور ما مورد هجمه دشمنان قرار گرفته و سعی دارند به هر روشی نرخ آن را کاهش دهند». مشاور عالی رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در این مورد توضیح داد: «یک هجمه ناجوانمردانه قدرتمند از سوی جهان علیه جمعیت ایران شروع شده که پیشینه حداقل 70 ساله دارد. ما در هیچ جنگی شکست نخوردیم و ایرانی بودنمان را حفظ کردیم اما امروز دشمن نقطهای را مورد هجمه قرار داده که همان جمعیت است و اگر آگاه نباشیم، دچار مشکل خواهیم شد».
به گفته این پروفسور غدد کشورمان، در کشورهایی مانند روسیه و فرانسه، شخص رؤسای جمهور ریاست موضوع جمعیت را بر عهده دارند و در این سطح به جمعیت بها میدهند، در حالی که در کشور ما با اینکه مقام معظم رهبری بارها مساله جمعیت را به مسؤولان گوشزد کردهاند و ما بیشترین قوانین را در حوزه جوانی جمعیت داریم اما با کمترین میزان اجرا در کشور مواجه هستیم.
* سیاهچاله 150 ساله پیری جمعیت ایران
در همایش روز جمعه گذشته بزرگداشت روز ملی جمعیت در بیمارستان نجمیه، رئیس کمیسیون جوانی جمعیت مجلس با اشاره به مساله بحران جمعیت هشدار داد: «در صورت افتادن در سیاهچاله پیری جمعیت، مشکل جمعیت تا ۱۵۰ سال قابل رفع نخواهد بود».
به گفته امیرحسین بانکیپور در ۳۰ سال آینده کشور با کاهش تعداد جوانان و افزایش سالمندان مواجه خواهد شد بنابراین باید تا ۵ سال آینده به نرخ باروری 2.5 برسیم. او تاکید کرد: در قانون برای ترک فعل جرمانگاریهای قوی در نظر گرفته شده و گفتمان جمعیت نیز منتقل شده اما اگر ادراک فاجعه جمعیتی که در پیش است انجام نشود، جامعه نسبت به آثار سالمندی جمعیت آگاه نخواهد شد.