گروه اقتصادی: گران شده یا قرار است گران شود؟ آیا موضوع آزادسازی قیمت شیر جدی است یا ترفندی است که وزارت جهادکشاورزی برای کاهش فشار تولیدکنندگان حداقل تا یک مدت به آن دامن زده است؟ از آن روز که وزیر جهاد کشاورزی خبر از افزایش قیمت شیرخام داد تاکنون این اعداد و ارقام تغییر چندباره کردهاند اما نرخ واقعی اعلام نشده است. شنبه گذشته وزارت جهاد کشاورزی خبر از آزادسازی قیمت شیر و لبنیات داد آن هم پس از پایان ماه مبارک رمضان یعنی اینکه قیمتها تا پایان این ماه ثابت خواهد ماند. این در حالی است که یارانه 300 میلیارد تومانی شیرخام پارسال هنوز به صورت کامل به دامداران پرداخت نشده است. البته وزارت جهاد کشاورزی در جلساتی با دامداران، قیمت شیرخام را کارشناسی کرده و نرخ 1520 تومانی پیشنهادی این وزارتخانه که از قیمت تمام شده 1570 تومانی دامداران کمتر بود هم به تصویب نرسید تا اینکه در نهایت قیمت 1440 تومان در ستاد تنظیم بازار تصویب و برای ابلاغ نهایی به هیات دولت رفت. البته به نظر میرسد دولت توان تداوم تامین یارانه شیر را نداشته و1350 یا 1370 تومان آخرین قیمتی است که برای خرید هر کیلوگرم شیر خام تعیین میکند.
هر کیلوگرم شیرخام؛ 1440 تومان
در حالی که وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده بود شیر و لبنیات تا بعد از ماه رمضان گران نمیشود اما معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: براساس مصوبه ستاد تنظیم بازار، کارخانههای لبنی باید از امروز (دیروز) هر کیلوگرم شیرخام را 1440 تومان از دامدار بخرند. بهگفته حسن رکنی، بهرغم اعلام ارزیابیهای وزارت جهاد کشاورزی و تعیین قیمت پیشنهادی 1520 تومان برای خرید هر کیلوگرم شیرخام، ستاد تنظیم بازار تصویب کرد هر کیلوگرم شیرخام از دامداران 1440 تومان خریداری شود و کارخانههای صنایع لبنی نیز باید این قیمت را اعمال کنند. گفتنی است اگرچه وزارت جهاد کشاورزی تا سقف330 تومان (30 درصد) قیمت خرید هر کیلوگرم شیرخام را افزایش داده اما هنوز تصمیمی برای تغییر قیمت شیر پاستوریزه و لبنیات نگرفته و از آن طرف هم تولیدکنندگان محصولات لبنی خواستار افزایش 30 درصدی قیمت این محصولات شدهاند. پس از این اعلام، حسین چمنی، سخنگوی صنایع شیر ایران در گفتوگو با «وطنامروز» تصریح کرد این اظهار نظر درباره قیمت 1440 تومانی شیرخام هنوز بهطور رسمی به شرکتهای لبنی ابلاغ نشده و البته چنین اظهاراتی توقع دامداران را نسبت به فروش شیرخام افزایش میدهد. به اعتقاد چمنی، اگر قیمت شیرخام 1440 تومان تعیین شود و از آن طرف تا 30 درصد قیمت لبنیات و فرآوردههای لبنی افزایش نیابد، صنایع شیر با زیان روبهرو میشوند. چمنی ادامه داد: با این وضع نرخگذاری، معادله بین قیمت خرید شیرخام و تبدیل آن به محصولات لبنی به هم میخورد. چمنی افزود: افزایش قیمت شیرخام میتواند منجر به افزایش قیمت فرآوردههای لبنی و کاهش مصرف آن شود. همچنین صادرات این محصولات به دلیل کاهش قدرت رقابت در بازارهای بینالمللی نیز کاهش پیدا میکند. این در حالی است که طی سالهای گذشته صنایع لبنی علاوه بر تامین نیاز داخلی به شیرخشک توانستند این محصول را صادر نیز کنند. چمنی خاطرنشان کرد: در تولید شیر و دیگر محصولات لبنی دامداران و صنایع تبدیلی همچنان حتی با اعمال افزایش 240 تومانی قیمت خیلی با شرایط مطلوب فاصله دارند چرا که براساس گزارش کارشناسان دادگستری در پایان سال گذشته کمترین میزان سود در میان صنایع مختلف کشور به صنعت لبنیات با 5/1 درصد سود اختصاص داشت و بهترین کارخانههای صنایع لبنی در بهترین شرایط از تولید خود حدود 4 درصد سود میبرند. مشاور صنایع شیر ایران ادامه داد: چگونه است که مسؤولان بهرغم افزایش 30 درصدی قیمت خرید شیر از دامداران تاکید دارند که قیمت محصول نهایی تا اطلاع ثانوی باید ثابت بماند؟ این در حالی است که صنایع لبنی که خرید شیر خام را به صورت روزانه انجام میدهند باید بتوانند در صورت افزایش قیمت این ماده اولیه تغییرات منطقی را در قیمت محصول نهایی خود نیز اعمال کنند. وی با اشاره به اینکه قیمت شیر خام 70 درصد هزینههای تولید محصولات لبنی را شامل میشود، گفت: با افزایش قیمت 30درصدی شیر خام از کیلویی 1110 تومان به کیلویی 1440 تومان حداقل 21 درصد قیمت محصول نهایی از شیر تا دیگر محصولات لبنی باید افزایش یابد. از سوی دیگر نیز 9 درصد بابت هزینههای افزایش یافته ناشی از اجرای فاز دوم قانون هدفمندی یارانهها به هزینههای تولید محصولات لبنی اضافه میشود که در نهایت دولت باید به صنایع لبنی اجازه دهد قیمت محصول نهایی خود را نیز حداقل 30 درصد افزایش دهند. از سوی دیگر معاون وزیر جهاد کشاورزی افزود: وزارت جهاد کشاورزی به عنوان متولی تولید و حمایت از مصرف محصولات کشاورزی بویژه شیر برنامهریزیهای مختلفی دارد تا بتواند طرحهایی از جمله توزیع شیر مدارس در بین کودکان در سال جاری و در سالهای آینده را بیش از پیش دنبال کند که شاخصهای سلامت و بهداشت عمومی جامعه ارتقا پیدا کند. رکنی ادامه داد: با توجه به اینکه صنایع لبنی طی سالهای گذشته تاکنون تنوع بسیاری را در تولید انواع محصولات لبنی خود ایجاد کردهاند، میتوان امیدوار بود مصرف مواد لبنی و شیر در سالهای آینده افزایش پیدا کند چراکه در کشورهای پیشرفته برخی کارخانههای صنایع لبنی بیش از هزار نوع محصول تولید میکنند و همین تنوع سبب میشود تا مصرف این محصولات در این کشورها بیش از پیش افزایش یابد. رکنی درباره مطالبات 3 ماه گذشته دامداران برای فروش شیر خام به کارخانههای لبنی، گفت: از آنجا که در 3 ماه گذشته تکلیفی برای کارخانههای لبنی مشخص نشده بود درصددیم از طریق حمایتهای لازم دولت بتوانیم مابهالتفاوت نرخ خرید شیر خام را تامین و به تولیدکنندگان پرداخت کنیم.