
چندی پیش یادداشتی در یکی از روزنامههای اصلاحطلب به قلم یکی از بهظاهر منتقدان قدیمی سینمای ایران علیه ابراهیم حاتمیکیا و دیدگاههای این فیلمساز مطرح سینما منتشر شد که میتواند مبحثی برای یادداشتی انتقادی و در عین حال راهبردی در نسبت اخلاق و رسانه باشد. این مساله وقتی برجسته میشود که همین رسانههای مدعی اخلاق به اشکال مختلف در مقام منتقد دیگران عمل میکنند و سابقه نشاندهنده فاصله میان ادعا و عمل انجام شده از سوی آنها است. اما برای آنهایی که از یادداشت انتقادی جناب نویسنده پیشکسوت آگاهی ندارند و به دنبال تناسب آن با موضوع این یادداشت هستند، لازم به مقدمهای برای توضیح مطلب است. نویسنده در آن یادداشت منتشر شده به شکل نامهای خطاب مستقیم به فیلمساز کرده و نگاه کارگردان «بادیگارد» را در این سالها که شامل انتقاداتی به شرایط سینما و عملکرد مسؤولان و هنرمندان بوده حرکتی لجدرآور دانسته است! نویسنده در مطلب خود جدا از انتقاداتی که به نگاه فیلمساز قدیمی سینمای ایران و کاراکترهایش همچون حاج حیدر فیلم «بادیگارد» کرده و ایشان را طلبکار مردم دانسته است! به مسائلی خصوصی که گویا میان فیلمساز و آقای منتقد در گذشته رخ داده، اشاره کرده است که البته میتوان نشر این مسائل را به نوعی در جهت ضربه زدن به فیلمسازِ تا دیروز دوست و امروز غریبه از سوی نویسنده دانست تا به این دلیل مسائل مختلفی مانند دیدگاه سیاسی فیلمساز تا نوع نگاهی که نسبت به رسانهها داشته و به قول آقای نویسنده به صورت درگوشی هم منتقل شده است را در محیطی عمومی منتشر کند و این موضوعی بسیار دردآور است که چگونه میشود دور از توجه به رازمندی اقدام به انتشار دغدغههای شخصی افراد در فضایی عمومی کرد! و با وجود همه جذابیتهایی که آن گونه گفتوگوهای خصوصی میتواند برای دیگران داشته باشد، اما ادب و اخلاق انسانی این اجازه را نمیدهد که به این نحو برخورد شود و در واقع مسؤولیت انسانی هر شخص بسیار مهمتر از اینگونه رفتارهای جذاب دنیوی است. از این رو باید دانست که توجه به اخلاق انسانی همیشه سرلوحه اخلاق حرفهای قرار میگیرد و در این میان میتوان به گزینههای مطلوبی در نگره زیست انسانی توجه کرد و از سودای جهان هزارسوی رسانه به افقی گرانقدر از عالم انسانی رسید. بدیهی است رسانه محدودهای است که میتوان در آن به نقش و نگار درآورد زیباییهای عالم انسانی را و بهانهای است برای بازتاب احوالات درست و نقد رفتارهای متضاد با ذات انسان بودن و متاسفانه به دلایل مختلف و به دلیل فهم وارونه این مطلب نزد افراد شاهد بروز بازتابهای ناگواری از این چرخه به بیرون هستیم و در این راستا به جای متن دلنشینی از آرزوی بهروزی، حاشیهها سایه بر احوال تفکر یافته و قابهای کج بیاخلاقی جای حض بصری مطلوب از آگاهی و دانایی را میگیرد. آنچه در فضای رسانهای بهعنوان سرمنزلی مهم باید مورد توجه اهالی دستاندرکار قرار گیرد، رعایت مراعات انسانی و توجه به چگونه مطرح کردن خوبیها و دوری از اشاعه و پخش منکرات بویژه پرهیز از افشای رازهای دیگران است که حفظ حرمتهای انسانی، قانونی ماندگار در مسیری انسانی و در هر حرفهای بویژه در بخش رسانهای است. در این میان اگر کمی بیشتر به حرفه و مسیر کاری خود در راهی مطمئن نظر بیفکنیم، خواهیم دانست که در واقع فضای رسانه میتواند همچون منبری برای یک سخنران و واعظ در نظر گرفته شود که میتوان در آن به ثبت و مطرحسازی خوبیها و نکوهش فریبها و نقد اتفاقات و رویدادها به بهای اصلاح برآمد، همان طور که رسول خدا(ص) در مسیر آسمانی خود در دورانی که منبر همچون رسانهای مهم کاربرد بیشتری داشت، از آن در جهت ارائه زیباترین واژهها برای قاب روشنایی استفاده میکرد و عنوان میداشت: «منبری علی تُرعَه مِن تُرَعِ الجنّه» که منبر من بر کانال و رودخانهای که شعبهای از رحمت الهی در بهشت است، استوار است. از این رو توجه به ابعاد انسانی در مسیر فعالیت رسانهها بهعنوان محملی جهت نشاندن عطشی گوارا در جان مخاطبان بسیار مهم خواهد بود.