در بحبوحه گمانه‌زنی‌ها درباره رویکرد احتمالی مدیرکل جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در قبال مساله هسته‌ای ایران، یوکیا آمانو چند ساعت پس از تایید ریاستش بر کرسی این نهاد نظارتی، در نخستین اظهارنظر خود درباره ایران گفت که «هیچ مدرک محکمی دال بر تلاش ایران برای کسب توانایی توسعه تسلیحات هسته‌ای در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مشاهده نکرده‌ام» اما وی سریعا پس از بیان این نظر متذکر شد که «ایران براساس تعهدات خود باید به اجرای قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد پایبند باشد و آنها را به اجرا در آورد. به علاوه ایران و سایر اعضای آژانس، تعهداتی در این زمینه دارند که اجرای آن به آژانس در انجام بهتر وظایفش کمک می‌کند». وی همچنین تاکید کرد که نهایت تلاش خود را به کار خواهد بست تا پادمان‌ها در ایران و سوریه را به اجرا در آورد. با وجود اینکه آمانو در نشست شورای حکام متعهد شده بود «تلاش خود را برای فعالیت بی‌طرفانه، موثر و کارآمد آژانس به کار خواهد گرفت»اما این گونه اظهارنظر کردن وی درباره برنامه هسته‌ای ایران که مدیر کل کنونی آژانس بارها در گزارش‌های خود بر «عدم انحراف آن از مسیر صلح‌آمیز» تاکید داشته، صرفا یادآور نحوه موضع‌گیری‌های البرادعی است. ظاهرا مدیرکل جدید نیز قصد دارد میراث به جا مانده از سلف خود یعنی رویکرد «یکی به نعل و یکی به میخ» را دنبال کند. شاید با توجه به این نگرانی بود که نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به مدیرکل جدید توصیه کرد، به رغم اعمال فشار سیاسی برخی کشورهای غربی، بی طرفانه عمل کند آنجا که علی‌اصغر سلطانیه گفت: «به عنوان یک عضو ناظر بر شورای حکام می‌‌توانم بگویم عنصری که بیشترین نگرانی را ایجاد کرد، وجود گروه بندی و چند قطبی شدن اعضای شورای حکام متعلق به بلوک‌های شمال و جنوب و نیز شرق و غرب بود. در بعضی موارد انتظارات از یک کاندیدا که در ظرفیت شخصی خود آمادگی را برای خدمت اعلام کرده بود، تحت الشعاع این بلوک بندی‌های سیاسی قرار گرفت». وی همچنین با بیان اینکه «انتظار داریم آمانو دیدگاه‌ها و عملکرد مثبت البرادعی را دنبال کند»، افزود: «مدیر کل جدید باید در جست‌وجوی راه و روشی باشد که مشکلات فوق الذکر اگرچه عمدتاً مسؤولیت آنها بر دوش کشورهای عضو است، برطرف شود». از سوی دیگر، سلطانیه با بیان اینکه اجرای کامل محور اصلی اساسنامه یعنی همکاری‌های فنی میان کشورهای عضو باید جزو اصلی‌ترین و بالاترین اولویت‌هاي مدیرکل قرار گیرد، اظهار داشت که فعالیتهای پادمان که از اولویت دوم برخوردار است، نباید محور قرار گیرد. به اعتقاد وی، اغماض کامل خلع سلاح هسته‌ای با اغراق موضوع عدم اشاعه از طریق سیاسی کردن فعالیتهای پادمان آژانس و نیز تحمیل محدودیت‌ها فراتر از تعهدات حقوقی با استفاده ابزاری از شورای امنیت سازمان‌ملل و در نهایت اجازه دخالت شورای امنیت در این سازمان تخصصی، بی شک حاکمیت و امنیت ملی کشورهای عضو را به خطر انداخته، به عواقب وخیمی چون لطمه به اعتماد متقابل میان اعضا و نیز اعتماد بین اعضا و دبیرخانه خواهد انجامید. سلطانیه پس از بیان نقطه نظرات خود به آمانو اطمینان خاطر داد که ایران برای مقابله با چالش‌های فوق آماده همکاری کامل با اوست. در میان گمانه زنی‌ها درباره رویکرد احتمالی یوکیا آمانو، محمد‌کاظم انبارلویی، کارشناس مسائل سیاسی نیز مدیرکل جدید آژانس را گزینه مورد نظر آمریکا و چند قدرت غربی برای هدایت جریان کلی این نهاد بین‌المللی در چارچوب اهداف مورد نظرشان دانست. وی برای توضیح دیدگاه خود گفت: « انتخاب «آمانو»ی 63 ساله به عنوان مدیرکل جدید آژانس با توجه به دیدگاه‌های مشخص ژاپن نسبت به فعالیتهای هسته‌ای ایران و همسویی این کشور با مواضع کلان آمریکا، در این‌باره تردیدی باقی نمی‌گذارد که این فرد، شخص مورد نظر آمریکا و برخی کشورهای اروپایی برای پیگیری اهداف آنها در این مجموعه بین‌المللی است». وی افزود: «البته طبعا ما فکر نمی‌کنیم که با انتخاب چنین فردی به عنوان مدیر کل جدید آژانس، تغییری در مواضع این نهاد درباره مساله هسته‌ای ایران ایجاد شود چرا که مدیرکل فعلي یعنی محمد البرادعی نیز با توجه به نفوذ غیرمنطقی چند کشور خاص، همواره مواضعی متناسب با رویکردهای کلان این چند کشور اتخاذ کرده و فشار این قدرت‌ها بر او کاملا ملموس بود». از سوی دیگر حمیدرضا ترقی، معاون بین‌الملل حزب موتلفه اسلامی نیز با اشاره به نفوذ قدرت‌های غربی در نهادهای بین‌المللی، ابراز عقیده کرد که نمی‌توان در ابعاد کلان امیدی به عملکرد مدیرکل جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داشت. وی با بیان اینکه «مجامع بین‌المللی فعلی تحت سلطه آمریکا و قدرت‌های هسته‌ای جهان هستند»، افزود: «نمی‌توان امید چندانی به عملکرد افرادی که در رأس این مجموعه‌ها قرار می‌گیرند، داشت». ترقی با اشاره به نفوذ ایالات متحده در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «نفوذ آمریکا در این مجموعه بسیار واضح است و ردپای سیاست‌های واشنگتن در مواضع مدیرکل فعلي و بیانیه‌های محمد البرادعی به طور کامل قابل رصد بود اما با این حال روحیات عربی البرادعی و اشراف او بر مسائل ایران در مجموع از او شخصیتی دو سویه ساخته بود که گاهی هم مواضعی به نفع ایران اتخاذ می‌کرد». از طرفی به عقیده وی، از آنجا که ژاپن یکی از متحدان استراتژیک ایالات متحده در مسائل بین‌المللی است، انتخاب سفیر چنین کشوری در آژانس به عنوان رئیس این نهاد بین‌المللی، اهدافی در بر داشته که برنامه‌ریزی برای مواجهه جدید با موضوع هسته‌ای ایران را می‌توان از جمله اهداف غرب در این چارچوب توصیف کرد. مدیرکل جدید آژانس هم دو پهلو صحبت کرد
میراث البرادعی برای آمانو
در بحبوحه گمانه‌زنی‌ها درباره رویکرد احتمالی مدیرکل جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در قبال مساله هسته‌ای ایران، یوکیا آمانو چند ساعت پس از تایید ریاستش بر کرسی این نهاد نظارتی، در نخستین اظهارنظر خود درباره ایران گفت که «هیچ مدرک محکمی دال بر تلاش ایران برای کسب توانایی توسعه تسلیحات هسته‌ای در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مشاهده نکرده‌ام» اما وی سریعا پس از بیان این نظر متذکر شد که «ایران براساس تعهدات خود باید به اجرای قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد پایبند باشد و آنها را به اجرا در آورد. به علاوه ایران و سایر اعضای آژانس، تعهداتی در این زمینه دارند که اجرای آن به آژانس در انجام بهتر وظایفش کمک می‌کند». وی همچنین تاکید کرد که نهایت تلاش خود را به کار خواهد بست تا پادمان‌ها در ایران و سوریه را به اجرا در آورد. با وجود اینکه آمانو در نشست شورای حکام متعهد شده بود «تلاش خود را برای فعالیت بی‌طرفانه، موثر و کارآمد آژانس به کار خواهد گرفت»اما این گونه اظهارنظر کردن وی درباره برنامه هسته‌ای ایران که مدیر کل کنونی آژانس بارها در گزارش‌های خود بر «عدم انحراف آن از مسیر صلح‌آمیز» تاکید داشته، صرفا یادآور نحوه موضع‌گیری‌های البرادعی است. ظاهرا مدیرکل جدید نیز قصد دارد میراث به جا مانده از سلف خود یعنی رویکرد «یکی به نعل و یکی به میخ» را دنبال کند. شاید با توجه به این نگرانی بود که نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به مدیرکل جدید توصیه کرد، به رغم اعمال فشار سیاسی برخی کشورهای غربی، بی طرفانه عمل کند آنجا که علی‌اصغر سلطانیه گفت: «به عنوان یک عضو ناظر بر شورای حکام می‌‌توانم بگویم عنصری که بیشترین نگرانی را ایجاد کرد، وجود گروه بندی و چند قطبی شدن اعضای شورای حکام متعلق به بلوک‌های شمال و جنوب و نیز شرق و غرب بود. در بعضی موارد انتظارات از یک کاندیدا که در ظرفیت شخصی خود آمادگی را برای خدمت اعلام کرده بود، تحت الشعاع این بلوک بندی‌های سیاسی قرار گرفت». وی همچنین با بیان اینکه «انتظار داریم آمانو دیدگاه‌ها و عملکرد مثبت البرادعی را دنبال کند»، افزود: «مدیر کل جدید باید در جست‌وجوی راه و روشی باشد که مشکلات فوق الذکر اگرچه عمدتاً مسؤولیت آنها بر دوش کشورهای عضو است، برطرف شود». از سوی دیگر، سلطانیه با بیان اینکه اجرای کامل محور اصلی اساسنامه یعنی همکاری‌های فنی میان کشورهای عضو باید جزو اصلی‌ترین و بالاترین اولویت‌هاي مدیرکل قرار گیرد، اظهار داشت که فعالیتهای پادمان که از اولویت دوم برخوردار است، نباید محور قرار گیرد. به اعتقاد وی، اغماض کامل خلع سلاح هسته‌ای با اغراق موضوع عدم اشاعه از طریق سیاسی کردن فعالیتهای پادمان آژانس و نیز تحمیل محدودیت‌ها فراتر از تعهدات حقوقی با استفاده ابزاری از شورای امنیت سازمان‌ملل و در نهایت اجازه دخالت شورای امنیت در این سازمان تخصصی، بی شک حاکمیت و امنیت ملی کشورهای عضو را به خطر انداخته، به عواقب وخیمی چون لطمه به اعتماد متقابل میان اعضا و نیز اعتماد بین اعضا و دبیرخانه خواهد انجامید. سلطانیه پس از بیان نقطه نظرات خود به آمانو اطمینان خاطر داد که ایران برای مقابله با چالش‌های فوق آماده همکاری کامل با اوست. در میان گمانه زنی‌ها درباره رویکرد احتمالی یوکیا آمانو، محمد‌کاظم انبارلویی، کارشناس مسائل سیاسی نیز مدیرکل جدید آژانس را گزینه مورد نظر آمریکا و چند قدرت غربی برای هدایت جریان کلی این نهاد بین‌المللی در چارچوب اهداف مورد نظرشان دانست. وی برای توضیح دیدگاه خود گفت: « انتخاب «آمانو»ی 63 ساله به عنوان مدیرکل جدید آژانس با توجه به دیدگاه‌های مشخص ژاپن نسبت به فعالیتهای هسته‌ای ایران و همسویی این کشور با مواضع کلان آمریکا، در این‌باره تردیدی باقی نمی‌گذارد که این فرد، شخص مورد نظر آمریکا و برخی کشورهای اروپایی برای پیگیری اهداف آنها در این مجموعه بین‌المللی است». وی افزود: «البته طبعا ما فکر نمی‌کنیم که با انتخاب چنین فردی به عنوان مدیر کل جدید آژانس، تغییری در مواضع این نهاد درباره مساله هسته‌ای ایران ایجاد شود چرا که مدیرکل فعلي یعنی محمد البرادعی نیز با توجه به نفوذ غیرمنطقی چند کشور خاص، همواره مواضعی متناسب با رویکردهای کلان این چند کشور اتخاذ کرده و فشار این قدرت‌ها بر او کاملا ملموس بود». از سوی دیگر حمیدرضا ترقی، معاون بین‌الملل حزب موتلفه اسلامی نیز با اشاره به نفوذ قدرت‌های غربی در نهادهای بین‌المللی، ابراز عقیده کرد که نمی‌توان در ابعاد کلان امیدی به عملکرد مدیرکل جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داشت. وی با بیان اینکه «مجامع بین‌المللی فعلی تحت سلطه آمریکا و قدرت‌های هسته‌ای جهان هستند»، افزود: «نمی‌توان امید چندانی به عملکرد افرادی که در رأس این مجموعه‌ها قرار می‌گیرند، داشت». ترقی با اشاره به نفوذ ایالات متحده در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «نفوذ آمریکا در این مجموعه بسیار واضح است و ردپای سیاست‌های واشنگتن در مواضع مدیرکل فعلي و بیانیه‌های محمد البرادعی به طور کامل قابل رصد بود اما با این حال روحیات عربی البرادعی و اشراف او بر مسائل ایران در مجموع از او شخصیتی دو سویه ساخته بود که گاهی هم مواضعی به نفع ایران اتخاذ می‌کرد». از طرفی به عقیده وی، از آنجا که ژاپن یکی از متحدان استراتژیک ایالات متحده در مسائل بین‌المللی است، انتخاب سفیر چنین کشوری در آژانس به عنوان رئیس این نهاد بین‌المللی، اهدافی در بر داشته که برنامه‌ریزی برای مواجهه جدید با موضوع هسته‌ای ایران را می‌توان از جمله اهداف غرب در این چارچوب توصیف کرد. ارسال نظر
پربیننده