
بر اساس یافتههای مرکز آمار ایران، ضریب جینی (شاخص سنجش فاصله طبقاتی درآمدی) خانوارهای ایرانی در سال ١٤٠١ به ٠,٣٨ واحد کاهش یافت.
ضریب جینی به عنوان ابزاری برای سنجش فاصله طبقاتی درآمد جامعه به کار گرفته میشود. مفهوم این ضریب به معنای نسبت میانگین درآمد دهک کمدرآمد به دهک پردرآمد جامعه است که رقمی بین صفر و یک است. هرچه این رقم کمتر شود، به منزله بهبود فاصله طبقاتی است و هر چه رو به یک برود، به معنای افزایش فاصله طبقاتی به شمار میرود.
به گفته علیرضا عسگریان، معاون رفاه وزارت تعاون، با اجرای طرح حذف ارز ترجیحی و افزایش یارانه نقدی از 45500 تومان به رقمهای 300 هزار و 400 هزار تومان در ماه، ضریب جینی در ایران قدری بهبود یافت.
جدیدترین آمار مرکز آمار ایران نشان میدهد ضریب جینی خانوارهای ایرانی در سال ١٤٠١ به ٠,٣٨ کاهش یافت. سهم 20 درصد کمهزینهترین و پرهزینهترین جمعیت به ترتیب ٦,٠١ و 46.21 درصد بوده است. سال ١٤٠١ ضریب جینی خانوارهای کل کشور ٠,٣٨٧٧ بوده است که در مقایسه با سال قبل 0.0061کاهش نشان میدهد. همچنین ضریب جینی خانوارهای شهری و روستایی به ترتیب 0.3696 و 0.3643 بوده است که نسبت به سال قبل به ترتیب 0.0061 کاهش و 0.0049 افزایش نشان میدهد. بر این اساس در سال ۱۴۰۱ در کل کشور، سهم 20 درصد کمهزینهترین و پرهزینهترین جمعیت به ترتیب ٦,٠١ و 46.21 درصد بوده است. نسبت 10، 20 و 40 درصد پرهزینهترین به 10، 20 و 40 درصد کمهزینهترین به ترتیب ١٢,٨٦، 7.69 و 4.13 بوده است. شاخص پالما به 1.82 و شاخص تیل به 0.2524 رسیده است. همچنین شاخص اتکینسون 0.2244 بوده است.
در مناطق شهری، سهم 20 درصد کمهزینهترین و پرهزینهترین جمعیت به ترتیب ٦,٥٩ و 44.90 درصد بوده است. نسبت 10، 20 و 40 درصد پرهزینهترین به 10، 20 و 40 درصد کمهزینهترین جمعیت به ترتیب ١١,٢٣، 6.82 و 3.80 بوده است. شاخص پالما 1.65 و شاخص تیل 0.2292 بوده است. همچنین شاخص اتکینسون 0.2038 بوده است.
در مناطق روستایی، سهم 20 درصد کمهزینهترین و پرهزینهترین جمعیت به ترتیب ٦,٨٩ و 44.61 درصد بوده است. نسبت 10، 20 و 40 درصد پرهزینهترین به 10، 20 و 40 درصد کمهزینهترین جمعیت به ترتیب ١٠,٥٥، 6.47 و 3.70 بوده است. شاخص پالما ١,٦٢ و شاخص تیل در 0.2239 بوده است. همچنین شاخص اتکینسون 0.1970 بوده است.
سال ١٤٠١ در مناطق شهری کمترین ضریب جینی در استان کرمان (٠,٢٧٠٠) و بالاترین ضریب جینی در استان سیستانوبلوچستان (0.4647) بوده است. همچنین در مناطق روستایی کمترین ضریب جینی مربوط به استان ایلام (٠,٢٣٥٤) و بیشترین ضریب جینی مربوط به استان همدان (0.3913) بوده است.