به گزارش وطن امروز؛ تعز یمن در حالی به یکی از مهمترین کانونهای تحولات میدانی تبدیل شده که نیروهای مسلح یمن و کمیتههای مردمی با قطع جاده تعز-عدن در محور التربه، مسیر اصلی پشتیبانی نیروهای وابسته به ائتلاف سعودی را مسدود کرده و محاصره مناطق مرکزی استان و شهر تعز را کامل کردهاند؛ تحولی که در صورت تثبیت، میتواند موازنه قدرت در غرب و جنوب یمن را تغییر دهد و موقعیت انصارالله را در مسیرهای منتهی به بابالمندب تقویت کند.
تعز فقط یک شهر در نقشه جنگ یمن نیست؛ نقطهای است که چند مسیر مهم جغرافیایی، سیاسی و نظامی در آن به یکدیگر میرسند. این استان از یک سو به مناطق کوهستانی مرکز یمن متصل است و از سوی دیگر از طریق بخشهای غربی خود به ساحل دریای سرخ راه دارد. منطقه المخا و بخشهایی از ساحل نزدیک بابالمندب نیز در محدوده استان تعز قرار گرفتهاند.
همین موقعیت باعث شده است که نبرد بر سر تعز، فراتر از کنترل یک شهر یا یک استان باشد. اکنون با قطع چندباره جاده تعز-عدن در محور التربه و آزادسازی مناطق مختلف، مسیر پشتیبانی نیروهای وابسته به عربستان با اختلال جدی مواجه شده و محاصره مرکز استان تعز کامل شده است.
تعز یمن در حالی به یکی از مهمترین کانونهای تحولات میدانی تبدیل شده که نیروهای مسلح یمن و کمیتههای مردمی با قطع جاده تعز-عدن در محور التربه، مسیر اصلی پشتیبانی نیروهای وابسته به ائتلاف سعودی را مسدود کرده و محاصره مناطق مرکزی استان و شهر تعز را کامل کردهاند؛ تحولی که در صورت تثبیت، میتواند موازنه قدرت در غرب و جنوب یمن را تغییر دهد و موقعیت انصارالله را در مسیرهای منتهی به بابالمندب تقویت کند.
خط پیشروی انصارالله در تعز را میتوان از یک نقطه کلیدی دنبال کرد: قطع شریان ارتباطی تعز با جنوب یمن.
نیروهای مسلح یمن و کمیتههای مردمی در ادامه عملیات آزادسازی استان تعز، جاده تعز-عدن را در محور التربه در چند نقطه قطع کردند. این جاده یکی از مسیرهای اصلی ارتباطی نیروهای وابسته به ائتلاف سعودی با مناطق مرکزی تعز محسوب میشود و قطع آن به معنای دشوار شدن انتقال نیرو، تجهیزات و پشتیبانی از جنوب به جبهههای تعز است.
در ادامه این عملیات، مناطق متعددی از اشغال نیروهای ائتلاف سعودی آزاد شد و التربه بهعنوان یکی از مناطق راهبردی در این محور به کنترل نیروهای مسلح یمن و کمیتههای مردمی درآمد.
اهمیت این پیشروی در آن است که با قطع تنها مسیر پشتیبانی نیروهای وابسته به سعودی، حلقه محاصره مناطق مرکزی استان تعز و مرکز آن، یعنی شهر تعز، تکمیل شده است.
به این ترتیب، ماجرا دیگر تنها پیشروی در یک محور از جبهه تعز نیست؛ بلکه مجموعهای از عملیاتها، مسیرهای ارتباطی و خطوط پشتیبانی را هدف قرار داده و آرایش نیروهای مخالف انصارالله را تحت فشار قرار داده است.
چرا تعز برای انصارالله اهمیت دارد؟
اهمیت تعز پیش از هر چیز به موقعیت جغرافیایی آن بازمیگردد.
این استان میان مناطق تحت کنترل صنعا در شمال و مناطق تحت کنترل نیروهای مورد حمایت عربستان در عدن در جنوب قرار گرفته است. تعز همچنین یکی از مهمترین گرههای ارتباطی یمن محسوب میشود؛ منطقهای که هم به ارتفاعات مرکزی کشور متصل است و هم به ساحل دریای سرخ دسترسی دارد.
در بخش غربی استان، منطقه المخا و بخشهایی از ساحل نزدیک بابالمندب قرار گرفتهاند. بنابراین کنترل تعز میتواند پیوند میان مناطق تحت نفوذ انصارالله در شمال و ساحل غربی یمن را تقویت کند.
این موقعیت زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم بابالمندب یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان است. از همین رو، هر تغییری در موازنه نیروها در مناطق مشرف بر مسیرهای منتهی به این تنگه، میتواند اهمیت نظامی و لجستیکی داشته باشد.
به بیان سادهتر، تعز حلقهای میان کوهستانهای مرکزی یمن، ساحل دریای سرخ و مسیرهای منتهی به بابالمندب است.
از تعز تا بابالمندب؛ چرا این پیروزی مهم است؟
اگر کنترل انصارالله بر تعز تثبیت شود، این گروه موقعیت مناسبتری برای پیوند دادن مناطق نفوذ خود در شمال با ساحل غربی خواهد داشت.
انصارالله در سالهای اخیر از مناطق ساحلی به سمت ارتفاعات حرکت کرده و تلاش کرده است مسیرهای ارتباطی و ارتفاعات مشرف بر ساحل را تحت کنترل خود قرار دهد. اکنون با فشار بر جبهه تعز و قطع مسیر تعز-عدن، این روند میتواند وارد مرحله مهمتری شود.
اهمیت این مسئله تنها به جغرافیای یمن محدود نیست. بابالمندب دروازه جنوبی دریای سرخ است و بخش مهمی از تجارت دریایی میان آسیا، اروپا و خاورمیانه از مسیر دریای سرخ و کانال سوئز عبور میکند.
به همین دلیل، تقویت موقعیت انصارالله در تعز و مناطق ساحلی غربی میتواند معادلات امنیت دریایی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در واقع، تعز را میتوان یکی از حلقههای زنجیرهای دانست که از مناطق کوهستانی مرکز یمن آغاز میشود و به ساحل دریای سرخ و بابالمندب میرسد.
تعز؛ دروازه عدن
اهمیت دیگر تعز، موقعیت آن در برابر عدن است.
تعز بهعنوان «دروازه عدن» شناخته میشود و مسیرهای ارتباطی میان این دو منطقه از محورهای مهم جنگ یمن به شمار میروند. به همین دلیل، کنترل تعز میتواند موقعیت نیروهای انصارالله را در برابر جنوب یمن تقویت کند.
قطع جاده تعز-عدن در محور التربه نیز دقیقاً از همین منظر اهمیت پیدا میکند. وقتی مسیر اصلی پشتیبانی نیروهای مخالف انصارالله قطع شود، توان انتقال نیرو و تجهیزات از جنوب به جبهه تعز کاهش پیدا میکند.
در نتیجه، فشار نظامی تنها از طریق پیشروی مستقیم ایجاد نمیشود؛ بلکه با قطع مسیرهای ارتباطی و تدارکاتی، میدان نبرد برای نیروهای مقابل محدودتر میشود.
این همان نقطهای است که عملیات تعز را از یک پیشروی ساده به یک عملیات برای تغییر موازنه تبدیل میکند.
سقوط تعز چه بلایی بر سر نیروهای مورد حمایت عربستان میآورد؟
تعز یکی از مراکز مهم سیاسی مخالفان انصارالله نیز محسوب میشود. جریانهای مختلفی در ساختار مخالفان انصارالله حضور دارند و حزب اصلاح نیز یکی از مهمترین جریانهای سیاسی ـ اجتماعی یمن به شمار میرود.
بخشهایی از نیروهای مخالف انصارالله در سالهای جنگ با جریانهای نزدیک به اصلاح و نیروهای مورد حمایت عربستان ارتباط داشتهاند. بنابراین تغییر موازنه در تعز تنها یک شکست میدانی برای این نیروها نیست؛ بلکه میتواند جایگاه سیاسی و نفوذ آنها را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
با از دست رفتن تعز، یکی از مهمترین مراکز نفوذ جریانهای نزدیک به عربستان در شمال یمن تضعیف میشود و توان ریاض برای اتکا به نیروهای محلی مخالف انصارالله کاهش پیدا میکند.
از همین رو، تعز را باید یکی از نقاط حساس شبکه نفوذ عربستان در یمن دانست.
تعز؛ شهری با وزن جمعیتی و اقتصادی بالا
اهمیت تعز فقط نظامی نیست. این شهر از مراکز پرجمعیت و اثرگذار یمن محسوب میشود و در کنار صنعا و عدن، جایگاه مهمی در ساختار شهری و اجتماعی کشور دارد.
تعز همچنین از مراکز تاریخی و فرهنگی یمن است و فعالیتهای تجاری، صنعتی و کشاورزی در این منطقه اهمیت دارد. تولید و تجارت قهوه نیز بخشی از اهمیت اقتصادی این منطقه را تشکیل میدهد.
بنابراین کنترل تعز برای هر طرفی که به دنبال تثبیت موقعیت خود در یمن باشد، تنها به معنای تصرف یک موقعیت نظامی نیست؛ بلکه به معنای دسترسی به یکی از مناطق مهم جمعیتی، اقتصادی و سیاسی کشور است.
از تعز تا مأرب؛ گام بعدی کجاست؟
تعز را نمیتوان جدا از تحولات گستردهتر شمال و مرکز یمن بررسی کرد.
پس از صنعا، تثبیت کنترل تعز میتواند موقعیت انصارالله را در بخش بزرگی از جغرافیای شمال یمن تقویت کند و در ادامه، مأرب بهعنوان یکی دیگر از مناطق راهبردی در کانون توجه قرار گیرد.
مأرب به دلیل منابع انرژی، موقعیت جغرافیایی و اهمیت نظامی و سیاسی، یکی از مناطق مهم مورد مناقشه در جنگ یمن بوده است.
با این حال، جنوب یمن شرایط متفاوتی دارد. جریانهای سیاسی و قبیلهای جنوب لزوماً همسو با انصارالله نیستند و همین مسئله باعث میشود گسترش نفوذ به سمت جنوب تنها با یک الگوی نظامی قابل توضیح نباشد.
از سوی دیگر، نیروهای نزدیک به عربستان و امارات نیز یک ساختار واحد ندارند. نیروهای نزدیک به حزب اصلاح بیشتر به عربستان نسبت داده میشوند، در حالی که بخشی از نیروهای جنوبی ارتباط نزدیکتری با امارات دارند.
بنابراین هر تغییر در تعز میتواند معادلات میان ریاض، ابوظبی و نیروهای یمنی را پیچیدهتر کند.
چرا محاصره تعز یک نقطه عطف است؟
آنچه در تعز اتفاق افتاده، در یک جمله خلاصه میشود: انصارالله بهجای تمرکز صرف بر تصرف مناطق، شریان پشتیبانی نیروهای مقابل را هدف قرار داده است.
قطع جاده تعز-عدن در چند نقطه، آزادسازی مناطق مختلف در محور التربه و از میان رفتن مسیر اصلی پشتیبانی نیروهای وابسته به ائتلاف سعودی، در نهایت به تکمیل محاصره مناطق مرکزی استان و شهر تعز منجر شده است.
اهمیت این عملیات زمانی روشنتر میشود که جایگاه تعز در نقشه یمن را در نظر بگیریم؛ استانی که شمال را به غرب و ساحل دریای سرخ پیوند میدهد، به عدن نزدیک است، منطقه المخا را در خود جای داده و به مسیرهای منتهی به بابالمندب اشراف دارد.
به همین دلیل، تثبیت کنترل انصارالله بر تعز میتواند یک تغییر مهم در موازنه جنگ یمن باشد؛ تغییری که آثار آن از مرزهای این استان فراتر میرود.
تعز؛ پیروزی در یک شهر یا تغییر نقشه جنگ؟
تعز اکنون در نقطهای قرار گرفته که چند معادله همزمان در آن به هم میرسند: جنگ زمینی، مسیرهای تدارکاتی، نفوذ عربستان، آینده جنوب یمن و امنیت بابالمندب.
انصارالله با قطع مسیر تعز-عدن، حلقه محاصره را تکمیل کرده و توانسته است فشار بر نیروهای مخالف خود را افزایش دهد. اگر این وضعیت تثبیت شود، تعز میتواند به یکی از مهمترین نقاط اتکای انصارالله در غرب یمن تبدیل شود.
از سوی دیگر، نزدیکی این استان به ساحل دریای سرخ و بابالمندب باعث میشود اهمیت آن تنها در چارچوب جنگ داخلی یمن باقی نماند.
در نهایت، تعز برای انصارالله فقط یک شهر نیست؛ حلقه اتصال میان شمال یمن، ساحل غربی و مسیر بابالمندب است.
به همین دلیل، پیشروی در این استان میتواند یکی از مهمترین نشانههای تغییر موازنه قدرت در جنگ یمن باشد؛ تغییری که در صورت تثبیت، هم جایگاه نیروهای مورد حمایت عربستان را تضعیف میکند و هم مسیر تحولات آینده در غرب، مرکز و جنوب یمن را تحت تأثیر قرار خواهد داد.