آیین رونمایی از کتاب «نبرد 12 روزه و مسئله برند ملی ایران» با حضور اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه، حجت‌الله نیکی ملکی بنیان‌گذار اندیشکده برند ملی ایران و جمعی از استادان و کارشناسان حوزه برندسازی ملی برگزار شد. این اثر که توسط پژوهشگران اندیشکده برند ملی ایران تألیف شده، نسبت جنگ، تصویر بین‌المللی کشورها و مفهوم برند ملی را مورد بررسی قرار می‌دهد.
ویژند ملی؛ مولفه قدرت نرم و هدف تخریب
اسماعیل بقایی با اشاره به اهمیت ویژند (برند) ملی ایران به‌عنوان یکی از مولفه‌های مهم قدرت نرم کشور، بر ضرورت شناخت دقیق تحولات دو سال اخیر و تبیین آثار جنگ‌های تحمیلی بر ظهور یا بازتولید شاخصه‌های اقتدار ملی تأکید کرد.
وی یکی از چالش‌های اصلی در مسیر تقویت ویژند ملی را کلیشه‌های منفی دانست که طی دهه‌های اخیر با اغراض سیاسی درباره ایران ساخته و در سطح بین‌المللی ترویج شده است. بقایی گفت: برای نمونه، موضوع هسته‌ای ایران را به‌عنوان یک دروغ در سطح بین‌المللی جا انداختند و بر همین اساس، دست‌کم در افکار عمومی خودشان مبنایی ایجاد کردند که گویی چاره‌ای جز حمله به ایران وجود ندارد. این کلیشه‌ها یکی از عوامل تخریب ویژند ملی ایران بوده و همزمان به‌مثابه زمینه‌ای برای پیشبرد طرح ایران‌هراسی از طریق اهریمن‌سازی ایران عمل کرده است. این وضعیت خود بستری برای فریب افکار عمومی غرب و توجیه تحمیل تحریم و جنگ علیه ایران شده بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: در این روند، ابتدا از طریق کلیشه‌سازی‌های منفی همچون حامی تروریسم، ناقض حقوق بشر، دیکتاتوری مذهبی و مشابه آن‌ها، کشور را بدنام می‌کنند و همزمان زمینه‌ای ظاهراً مقبول برای اعمال فشار، تحریم و جنگ علیه ایران فراهم می‌آورند. تراکم و بازتولید این کلیشه‌های منفی طی چند دهه، یکی از زمینه‌های وقوع دو جنگ علیه ایران را فراهم کرد.
برملا شدن کذب کلیشه‌ها در کوران جنگ
بقایی با اشاره به اتفاق قابل توجه یک سال و نیم گذشته اظهار کرد: ماهیت کذب این کلیشه‌ها برملا شد و افکار عمومی بین‌المللی متوجه شدند که روایت‌های رایج درباره ایران از جمله در رابطه با ماهیت حکومت و حکمرانی، موضوع هسته‌ای، توانمندی نظامی و مختصات ملی ایرانیان، بسیار دور از واقعیت بوده است.
وی برای نمونه به کلیشه‌هایی اشاره کرد که مدعی بودند ایران بازیگری فرقه‌گرا است، اما در جریان دفاع از مقاومت و مقابله با داعش به‌روشنی مشخص شد که برای ایران، شیعه، سنی، ایزدی و مسیحی تفاوتی ندارد و آنچه اهمیت دارد عزت و کرامت انسان و صلح و امنیت منطقه است.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ادعای ساختار سیاسی ایران گفت: یکی از کلیشه‌ها این بود که نظام حکمرانی در ایران تک‌نفره یا چندنفره اداره می‌شود و بر همین اساس تصور کردند با ترور تعدادی از بزرگان کشور می‌توانند ایران را در معرض فروپاشی قرار دهند. با وجود این، اکنون همه به این قطعیت رسیده‌اند که جمهوری اسلامی ایران نظامی برآمده از اراده مردم و مبتنی بر نهادهای مقتدر است. اما در سوی دیگر ماجرا ما با طرفی مواجه‌ایم که علیرغم اینکه همواره به‌عنوان کشور متکی به نهادها معرفی می‌شد، در دو سال اخیر نشان داد هیچ وحدت‌نظر و ثبات تصمیم‌گیری ندارد و کاملاً مشخص است که با یک حاکمیت چندپاره و وابسته به میل و نظر چند شخص یا چند جناح سیاسی مواجه‌ایم.
آمریکا عامل ناامنی؛ ایران طرف معتبر
بقایی با اشاره به پیامدهای ناشی از جنگ‌افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران برای صلح و امنیت منطقه خاطرنشان کرد: کشورهای منطقه و جامعه جهانی به‌خوبی دریافته‌اند که آمریکا عامل ناامنی در منطقه است و حضور نظامی این کشور در منطقه غرب آسیا نیز خود موجب ناامنی است. از سوی دیگر متحدان آمریکا دریافتند که آمریکا طرفی غیرقابل اعتماد است و به‌راحتی به نزدیک‌ترین دوستان خود نیز خیانت می‌کند و آن‌ها را تهدید به حمله می‌نماید.
وی با اشاره به عملکرد ایران در حوزه‌های فناوری، فکری، نظامی و دیپلماسی در این دو جنگ افزود: برخلاف کلیشه‌هایی که دشمنان ایجاد کرده بودند، ایران در حوزه فناوری، توانمندی نظامی و همچنین در عرصه گفتمانی و رسانه، کارآمدی و توانمندی خود را به بهترین وجه نشان داد. در این یک سال و نیم اخیر، آمریکا به‌عنوان طرفی دروغگو معرفی شد و ایران به‌عنوان طرفی معتبر شناخته شد. آمریکا حتی در روابط با دوستان و متحدان خود، طی همین روزهای اخیر کشورها را به حمله نظامی تهدید کرده و این موضوع به امری رایج در گفتمان مقام‌های آمریکایی تبدیل شده است؛ رفتاری غیرقابل‌اتکا و پرخاشگرانه حتی در قبال نزدیک‌ترین متحدانش. ایران در اوج فشار، مصالح دوستان خود و نگاه راهبردی به تحولات جاری را فراموش نکرده است. این نشان می‌دهد رویکرد ایران مقطعی نیست بلکه بلندمدت است و چنین نگاهی خود یکی از مختصات یک ملت تمدنی و ریشه‌دار است.
جوهر تمدنی ملت در کوران بحران
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به میراث تاریخی و تمدنی ایران گفت: جوامع نیز همچون افراد، ذات و جوهره درونی خود را در کوران حوادث و بحران‌ها نشان می‌دهند و ملت ایران نیز در جریان جنگ تحمیلی به‌خوبی غنای هویتی و تمدنی خود را بروز داده است. جامعه ایران به‌عنوان جامعه‌ای که نتیجه هزاران سال انباشت تاریخ، تمدن و اندیشه است و تجارب و حوادث سخت بسیاری را تجربه کرده، در مواجهه با تجاوز بیگانگان به شیوه‌ای اعجاب‌انگیز انسجام ملی خود را نشان داد و ثابت کرد هیچ دسیسه‌ای نمی‌تواند ایرانیان را از مسیر دفاع از کیان ایران منحرف کند.
بقایی ضمن تقدیر از نویسندگان کتاب «نبرد 12 روزه و مسئله برند ملی ایران» تأکید کرد: همه این‌ها سرمایه‌هایی برای مواجهه با حوادثی است که ممکن است در آینده با آن‌ها روبه‌رو شویم. اگر این سرمایه‌ها را به‌خوبی بشناسیم، آن‌ها را بیان کنیم و آگاهانه برای مردم و نسل جدید تبیین کنیم، ایران آینده بدون تردید قدرتمندتر از ایران دیروز خواهد بود.
کتاب «نبرد 12 روزه و مسئله برند ملی ایران» حاصل تلاش پژوهشگران اندیشکده برند ملی ایران است و تلاش دارد نسبت میان جنگ کوتاه‌مدت و تأثیر آن بر تصویر و برند ملی کشورها را از منظر تحلیلی و مستند بررسی کند.