به گزارش وطن امروز، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه امروز (دوشنبه) چهارم آبان‌ماه در نشست هفتگی با خبرنگاران به تشریح آخرین تحولات در حوزه سیاست خارجی پرداخت و به سؤالات خبرنگاران پاسخ داد.
وی ضمن تسلیت ایام فاطمیه با اشاره به حمله تروریستی چهار سال قبل در شیراز به روان همه شهدا درود فرستاد.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین گفت که ایران با اقتدار و هوشمندی اوضاع را رصد می‌کند و به بهترین نحو خود را آماده هر رویدادی کرده و به این آمادگی‌ها ادامه خواهد داد.
بقائی در ادامه و در پاسخ به سؤالی درباره انتخابات کنست در اسرائیل و فضاسازی مقامات اسرائیلی مبنی بر احتمال اقدام پیشدستانه ایران برای اخلال در روند برگزاری این انتخابات عنوان کرد: فکر نمی‌کنم در آنجا انتخاباتی باشد.
وی بیان کرد: در آنجا رقابت است بین باندهای مختلف برای اینکه شرارت بیشتری را مرتکب شوند و مسابقه است بین افراد مختلف و مهمترین شعارشان این است که می‌توانم بیشتر از تو مرتکب جنایت و آدم کشی بشوم.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: برای ما فرق نمی‌کند چه کسی سکاندار رژیمی شود که سابقه اش نشان می‌دهد جز خشونت و کشتار رهاوردی برای منطقه ما نداشته است.
وی گفت: فارغ از این گونه لفاظی‌ها با دقت تحولات را رصد می‌کنیم. نیروهای مسلح مقتدر ایران در دفاع از حریم ایران کوچک‌ترین تردیدی به خود راه نخواهند داد.
بقائی ادامه داد: ما در وضعیت جنگی هستیم و در چنین وضعیتی جمهوری اسلامی ایران حتما در اعمال حق ذاتی خود برای دفاع مشروع از کیان و استقلال و تمامیت ارضی ایران درنگ نخواهد کرد.
* بازگشت به استعمار کلاسیک
خبرنگار خبرگزاری فارس با بیان اینکه مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا همزمان که علیه ایران و تمدن ایران سخن گفته، در آن سوی دنیا هم خواستار همکاری کوبایی‌ها برای «تغییر مثبت» و ساقط کردن دولت کوبا شده و مردم این کشور را ترغیب کرده که با سازمان سیا تماس بگیرند. از بقائی در خصوص این روند در سیاست خارجی آمریکا سؤال کرد که وی گفت: ما با یک روند ارتجاعی مواجهیم بازگشت به استعمار کلاسیک.
وی افزود: اگر آمریکایی‌ها در دوران اوج در آمریکای لاتین حداقل سعی می‌کردند مخفی کاری کنند، الان صراحتا کشورهای دیگر را به تغییر حکومت‌هایشان ترغیب می‌کنند.
بقائی ادامه داد: تغییر مثبت یک اسم رمز است برای مداخله آنچه در ونزوئلا رخ داد. جنایات‌ها در حق مردم کوبا بخشی از سیاست ستیزه جویانه آمریکاست که صلح و امنیت بین‌المللی را در همه نقاط دنیا به خطر انداخته است. این روند می‌تواند کشورها را به شیوه‌های مختلف تحت تأثیر قرار دهد.
* اعلام همبستگی با مردم کوبا
وی گفت: این می‌طلبد همه کشورها به مسئولیت خود عمل کنند. اگر کشورها برای اصل حاکمیت و حق تعیین سرنوشت که دو رکن اساسی سازمان ملل و حقوق بین‌الملل معاصر است، ارزشی قائلند لازم است در برابر این روند ناقض حقوق بین‌الملل و اصول منشور ملل متحد اقدام قاطعی اتخاذ کنند.
به گفت بقائی مماشات و بی تفاوتی در مقابل چنین رویکردهایی قطعاً به ضرر تک تک کشورها خواهد بود.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: هیچ کس نمی‌تواند در چنین وضعیتی خودش را مصون بداند از ترکش‌های ناشی از عملکرد هیأت حاکمه فعلی آمریکا که هیچ ارزشی برای ارزش‌ها و هنجارهای حقوق بین‌الملل قائل نیست.
وی گفت: لازم است اعلام همبستگی با مردم کوبا کنیم. مردم کوبا در شرایط بسیار دشواری هستند به خاطر محاصره غیرقانونی و نامشروع آمریکا.
سخنگوی وزارت خارجه خاطرنشان کرد: می‌دانید که کوبا نه برنامه هسته‌ای و نه غنی سازی دارد، ولی هفت دهه است که با تحریم‌های آمریکا مواجه است و تنها خواست ملت کوبا این است که اجازه دهید استقلال‌مان حفظ شود و آن طور که خودمان تشخیص می‌دهیم زندگی کرده و نظام حکومتی خود را انتخاب کنیم این چیزی است که آمریکایی‌ها نمی‌پسندند.
* نشست امروز در تهران
وی در پاسخ به سؤالی با اشاره به میزبانی تهران از مقامات ارشد ترکیه، پاکستان و عربستان بیان کرد: وزیر دفاع عربستان، فرمانده ارتش پاکستان و رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه به ایران سفر می‌کنند. ابتکار این نشست در سفر عاصم منیر مطرح و ایران با نظر مساعد بررسی و مقدمات کار انجام شد. اصل اینکه کشورهای منطقه به دنبال ایجاد و تأمل در مورد سازوکارهای امنیت منطقه‌ای بر مبنای منافع و مصالح خود باشند امر مبارکی است.
وی گفت: برگزاری این نشست می‌تواند مقدمه‌ای برای شکل‌دهی به امنیت درون‌زا باشد. موضوعی که ما چند دهه است بر آن اصرار داریم و تأکید می‌کنیم که امنیت منطقه باید با اتکا به خواست و ملاحظات امنیتی کشورهای منطقه تأمین شود.
بقائی ادامه داد: تحولات ۲ سال گذشته، به‌ویژه ۸ ماه اخیر، نشان داده است که ایجاد اعتماد و همکاری بین کشورهای منطقه میسر خواهد بود.
سخنگوی وزارت خارجه خاطرنشان کرد: قرار است در جریان دیدارهایی که این ۳ مقام با رئیس‌جمهور و شورای امنیت ملی خواهند داشت، درباره طیفی از موضوعات گفت‌وگو شود. این نخستین جلسه است. بنابراین طبیعی است که درباره دستور کار جلسه و موضوعات آن تصمیم‌گیری شود.
بقائی ادامه داد: مهمترین موضوعاتی که امنیت منطقه ما را تهدید می‌کنند، از جمله تحولات فلسطین اشغالی و لبنان، از موضوعاتی هستند که در این نشست مورد بحث قرار خواهند گرفت.
وی گفت: به‌طور کلی، چنین نشستی نمی‌تواند بدون در نظر گرفتن پیامدهای ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و تبعات آن برای امنیت کل منطقه برگزار شود. این موضوع یکی از مهمترین موضوعات نشست خواهد بود.
* سفر هیأت قطری به تهران
وی در پاسخ به سؤالی سفر هیأت قطری به تهران را تأیید کرد و گفت: این امر غیرمعمولی نیست و در شرایطی که منطقه درگیر است طبیعی است کشورهای منطقه تلاش کنند برای انتقال پیام و اگر پیشنهاداتی دارند مطرح شود. این یکی از سفرهایی بود که در این سه چهار هفته گذشته انجام شد و قطر سعی کرد در این رابطه مواضع و نکات خود را مطرح کند.
بقائی ادامه داد: هم ماهیت دوجانبه داشت و هم میانجیگری
* احضار سفیر ایتالیا به وزارت خارجه
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی گفت که روز گذشته سفیر ایتالیا در تهران به وزارت خارجه احضار شد.
وی در پاسخ به سؤالی گفت که عامل افزایش قیمت نفت خود آمریکایی‌ها هستند به خاطر ناامن کردن تنگه هرمز.
بقائی ادامه داد: آمریکایی‌ها کشتی‌های مختلف را تصاحب کردند. آنچه مردم آمریکا و جهان با آن مواجه هستند از حیث افزایش قیمت سوخت و... علت العلل آن تجاوز غیرقانونی آمریکاست.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: در خصوص میناب می گویند آن جنایت کار هوش مصنوعی بوده است. آنچه واقعیت است در منطقه و جهان خودش را نشان می‌دهد و بر توهمات و ادعاهای کاملا بی‌اساس تحمیل می‌کند.
وی در پاسخ به سؤالی بیان کرد: در عمل نیروهای مسلح ما با آمادگی‌های کامل نشان خواهند داد که چگونه دشمن را متعجب و حیرت زده خواهند کرد. تجارب گران‌سنگی که در این هشت ماه عاید ما شد بی‌تردید در تعیین خط مشی‌های آینده به بهترین وجه از آن استفاده خواهد شد.
بقائی گفت: ایران همواره تابع قوانین و حقوق بین‌الملل بوده و در پاسخ‌های دفاعی بر خلاف طرف مقابل که هیچ تمایزی بین اهداف نظامی و غیرنظامی قائل نشده، حقوق بشردوستانه را رعایت کرده‌ایم.
وی افزود: در مورد تعیین اهداف هم کسانی که صالح برای چنین امری هستند حتما بهترین تصمیم را خواهند گرفت.
خبرنگاری با بیان اینکه وزیر امور خارجه فرانسه پس از نشست ۸ کشور اروپایی و منطقه‌ای هشدار داد که تشدید دوباره تنش‌ها پیامدهای جدی به دنبال خواهد داشت که یکی از آنها تداوم افزایش قیمت نفت و دیگر حامل‌های انرژی است. وزیر امور خارجه آلمان نیز پیش از این نشست، که در فرانسه برگزار شد، مواضعی در قبال ایران اتخاذ کرده بود. خطاب به بقائی گفت که از نظر شما، این تغییر رویکرد ناشی از چیست؟ که وی گفت: من مطمئن نیستم که بتوانیم این را تغییر رویکرد بنامیم.
بقائی ادامه داد: ممکن است صرفاً یک ژست سیاسی باشد. امیدواریم که طرف‌های اروپایی با مشاهده پیامدهای ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی بر امنیت منطقه و تحولات داخلی خودشان، قدری واقع‌بینانه‌تر به تحولات منطقه غرب آسیا نگاه کنند.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: واقعیت امر این است که این ۳ کشور در ۲ سال گذشته به هیچ عنوان سازنده عمل نکرده‌اند؛ به این معنا که حتی حاضر نشدند تجاوز نظامی را به زبان محکوم کنند. برعکس، مواضعی اتخاذ کردند که حاکی از حمایت یا حداقل مماشات و بی‌عملی در برابر چنین تجاوز نظامی بود. این به هیچ عنوان قابل قبول نیست.
این دیپلمات ارشد ایرانی عنوان کرد: اروپایی‌ها باید کارنامه ۲ سال گذشته خود را آسیب‌شناسی کنند. اروپا متأسفانه خود را به بخشی از مشکل تبدیل کرد. هم در تبعیت از آمریکا در قضیه موسوم به اسنپ‌بک و هم در خودداری از محکوم کردن تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه تأسیسات هسته‌ای ایران.
وی یادآور شد: برعکس، به جای اینکه تجاوز به قربانی را محکوم کنند، مدام پیام‌هایی صادر کردند و مواضعی اتخاذ کردند که در راستای تأیید تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی عنوان کرد: به هر حال، ما امیدواریم که واقعاً این ۳ کشور اروپایی با واقع‌نگری بیشتری به تحولات منطقه نگاه کنند و تصمیم بگیرند که رویکردی مستقل و سازنده در قبال مسائل غرب آسیا اتخاذ کنند.
این دیپلمات ارشد ایرانی درباره وضعیت سه خلبان ایرانی در قطر گفت: مادامی که شواهدی مبنی بر شهادت این قهرمانان وطن نداشته باشیم یا اطلاعات دقیق و مستندات در این زمینه به ما ارائه نشود فرض را بر این می‌گیریم کشوری که محل اصابت هواپیمای آنها بوده، باید پاسخگو باشد.
وی گفت: هیأت فنی مدتی قبل اعزام و گفت‌وگوهای خوبی صورت گرفت و کماکان در تعامل نزدیک با ستاد کل هستیم.
بقائی به پرسش خبرنگاری درباره اظهارات ترامپ در خصوص اینکه روسیه و چین به ایران کمک نمی‌دهند و نقش چین و روسیه در تحولات اخیر و انتظار ایران از نقش آفرینی دو کشور پاسخی نداد.
وی در پاسخ به سؤالی بیان کرد: طرف آمریکایی در مذاکره جدی نیست. طرف آمریکایی در این دو سال نشان داده که مذاکره را با دیکته کردن اشتباه می‌گیرد. آمریکا مدام یک دروغی را تکرار می‌کند.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: یادمان نرود تنها نیم ساعت قبل از تجاوز نظامی 23 خرداد سال گذشته، رئیس‌جمهور آمریکا توئیتی زد و گفت من همه دولت را مأمور کرده‌ام برای انجام مذاکره با دولت ایران. اسم این را چه می‌گذارید؟ آیا حسن نیتی در این رویکرد می‌بینید.
بقائی گفت: ما هیچ وقت پنجره دیپلماسی را نبستیم. ما در عمل نشان دادیم و در 2015 وارد یک معاهده‌ای شدیم که در سه سال و چهار سال بعد از آن بدون خدشه آن را اجرا کردیم و آمریکا بود که آن را نقض کرد.
این دیپلمات ارشد ایرانی گفت: یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را اوباما و بایدن که امضا نکرده بودند؟
وی افزود: کشوری با مسئولیت‌تر از ایران پیدا کنید که علی‌رغم همه این موارد در دیپلماسی را باز بگذارد. ما همانطور که در دفاع از خود قاطع و جدی عمل کردیم در دیپلماسی هم جدی هستیم. مردم ایران صاحب منطق هستند و در دیپلماسی صاحب تجربه هستند و هوش مذاکراتی دارند ولی طرف مقابل شما هنوز به این جمع‌بندی نرسیده که باید وقتی صحبت از دیپلماسی می کند، به لوازمش پایبند باشد.
بقائی بیان کرد: دیپلماسی یعنی مجموعه‌ای از داده‌ها و ستانده‌ها.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: نمی‌شود از یک رژیم سرکش حمایت کنید و بگویید ایران جدی نیست. در حالی که ایران در دیپلماسی جدی است و در دفاع از خود تردیدی به راه نمی‌دهد.
خبرنگار دیگری درباره اظهارات ترامپ در خصوص تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای گفت: مسئله این است که ما راست می‌گوییم و طرف مقابل دروغ می‌گوید. طرف مقابل دروغی را جعل کردند و مدام درباره آن تبلیغ می‌کنند. تکرار یک دروغ باعث تبدیل آن به حقیقت نمی‌شود.
وی افزود: افکار عمومی و دنیا باید به این موضوع توجه کنند.
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤال خبرنگاری درباره موضع ایران در خصوص تحولات جمهوری آذربایجان در پی تصویب قانون منع حجاب و اظهارات وزیر علوم و معاون اول رئیس‌جمهور و اینکه آیا موضع ایران تغییر کرده؟ گفت: موضع ما همان موضع رسمی است که هفته گذشته اعلام کردم.
خبرنگاری درباره پیشنهاد اروپایی‌ها برای مذاکره با ایران سؤال کرد که بقائی پاسخ داد: ما پیشنهادی نگرفتیم جز بیانیه سیاسی که قرائت کردند و پیشنهادی از سوی مقام‌های اروپایی ندیدیم.
وی درباره سفر رئیس‌جمهور برای شرکت در نشست کشورهای صادرکننده گاز به روسیه گفت: سفر مهمی است و هم به عنوان گفت‌وگو و رایزنی بین کشورهای مهم تأمین کننده انرژی جهان و مشخصا گاز و هم دیدارهایی که با همتایان خواهد داشت.
بقائی ادامه داد: همکاری‌های ایران و روسیه در حوزه انرژی سابقه طولانی دارد.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: همکاری بین بخش انرژی ایران و طرف روسی سابقه قابل توجهی دارد و همکاران ما در این سفر حضور خواهند داشت و اطلاع رسانی خواهند کرد.
خبرنگاری از بقائی درباره برگزاری نشست با کشورهای منطقه خلیج فارس گفت: ما قرار نیست با عدم برگزاری یک نشست (صلاله) مواضع خود را تغییر دهیم.
وی گفت: امیدواریم اتفاقی که امروز دارد می‌افتد مقدمه‌ای باشد در همان مسیر. در جریان نشست همکاری اسلامی در بغداد پیشنهادهای ایران با کشورهای منطقه مطرح شد. امیدواریم در چارچوب همین رویکرد این ایده و ابتکار را پیش ببریم.
بقائی در پاسخ به سؤالی گفت: ناامنی در یک نقطه می‌تواند پیامدها و آثارش را در جای دیگر نشان دهد. موضوع عربستان و یمن بارها گفته‌ایم باید از طریق گفت‌وگو بین دو طرف حل شود. از قبل نقشه راهی بین دو طرف تفاهم شده بود. رویکرد مبتنی بر تحریم و فشار و... همه مشکلات را پیچیده‌تر و هم حقوق مردم یمن را تضییع می‌کند.
وی افزود: امیدواریم عربستان در این مسیر گام بردارد و مسائل در شبه جزیره عربستان به سمت حل و فصل پیش برود.
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره آلبانی گفت: خیلی تمایل ندارم در خصوص چنین موضوعاتی که فرافکنی یک فرد در هیأت حاکمه آلبانی است، صحبت کنم. منشأ اعتراضات مردم آلبانی را می دانیم. مخالفت آنها با فساد، سوءمدیریت و واگذاری زمین‌های مرغوب کشورشان به بنگاه‌دارهای خارجی است و اینکه ایران و روسیه را متهم به دخالت در این موضوع کنند به این معناست که ایران و روسیه مخالف فساد در این کشور هستند.
وی گفت: توهین آمیز است که مردم خود را متهم کنید. باید تجدیدنظر کنند.
وی در پاسخ به سؤالی درباره لفاظی‌های نتانیاهو بیان کرد: این رجزخوانی‌های بی حاصل نشانه استیصال است و هیچ اقتداری در این تهدیدهای بی حاصل وجود ندارد.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی درباره مناسبات با لبنان و موضع ایران در خصوص این کشور گفت: ایران در موضع خود در حمایت از مردم لبنان ثابت قدم است. هر امکانی که داشته باشیم برای تقویت ظرفیت‌های لبنان در حوزه‌های مختلف حتما فروگذار نخواهیم کرد.
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی گفت: این چهار کشور مثل هر کشور مستقل دیگری برای ما به عنوان ایران مهم و ارزشمند هستند و چنین بیان‌های سخیفی درباره کشورها تبدیل به بخشی از عادت حکمرانی در هیأت حاکمه فعلی آمریکا شده و بیش از آنکه نشانگر قدرت و اعتبار آن کشور باشد نشان می‌دهد حکمرانی و سیاست ورزی در آمریکا تا چه حد نازل شده است.
وی در پاسخ به سؤال دیگری بیان کرد: ما به انتخاب و نظر مردم هر کشوری در تعیین نظام حکومتی‌شان احترام می‌گذاریم.
وی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه هر زمان قیمت نفت بالا می‌رود وزارت خارجه از مذاکره سخن به میان می‌آورد؟ گفت: در این طور نیست اولا سیاست خارجی و دیپلماسی امر پیچیده‌ای است چنین معادله پیچیده ای را تک مجهولی نبینید.
بقائی ادامه داد: اینطور نیست که ما نگاه کنیم ببینیم قیمت نفت به چه سمت و سویی می‌رود و بگوییم مذاکره‌ای باشد یا نباشد. دیپلماسی یک امر مستمر است و قرار نیست در یک مقطع زمانی دیپلماسی را متوقف کنیم.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: تصمیم گیری تصمیم یک دستگاه و دو دستگاه نیست. تصمیم در خصوص موضوعات سیاست خارجی یک تصمیم اجماعی است. هر زمان تصمیمی گرفته شود وزارت خارجه موظف است بدون کم و کاست اجرا کند.
خبرنگاری درباره مشکلات مرزی با پاکستان و همچنین عراق و اینکه در موضوع مرز چذابه نیز مقام امنیتی عراق اظهاراتی مطرح کرده که با اتهاماتی علیه سفارت ایران همراه بود. درباره آخرین وضعیت مرزهای ایران سؤال کرد که بقائی گفت: پاکستان از همان ابتدا اعلام کرد که موضوع، فنی نیست و باید در سطوح عالی‌تر و از طریق رایزنی‌های مربوطه پیگیری شود. مقام‌های پاکستانی نگرانی‌های امنیتی خود را مطرح کردند. البته ما نیز شنیده‌ایم که چند مورد اقدام تروریستی طراحی شده یا در آستانه وقوع بوده است.
وی اضافه کرد: رایزنی‌های ما با پاکستان ادامه دارد و روند آن مثبت است. امیدواریم هرچه سریع‌تر، مشکل فنی که از سوی طرف مقابل مطرح شده بود، به‌طور کامل حل شود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: در رابطه با عراق نیز، همکاران ما در بغداد و کنسولگری ما در عراق، به‌صورت جدی موضوع را پیگیری می‌کنند. مقام‌های عراقی خودشان نیز اعلام کرده‌اند که فشار آمریکا و آنچه از آن به‌عنوان تحریم ایران یاد می‌شود، آثار و تبعاتی برای مردم عراق خواهد داشت که به همان اندازه، اگر نگوییم بیشتر، متوجه مردم عراق خواهد شد.
وی گفت: بنابراین، حتماً باید مصالح دو ملت را مدنظر قرار دهیم. مطمئناً برای مردم عراق، این موضوع صرفاً مسئله‌ای احساسی و عاطفی نیست. هر چند احساس و عاطفه نیز اهمیت دارد. تبعات اقدامات آمریکا و تحریم‌های غیرقانونی این کشور، هم موجب فتنه‌انگیزی در روابط بین کشورها می‌شود و هم آثار و پیامدهای آن متوجه مردم کشورهای همسایه خواهد شد.
بقائی اضافه کرد: با علم به این موضوع، مقام‌های کشورهای همسایه و جمهوری اسلامی ایران، هر دو با جدیت موضوع را پیگیری می‌کنند و ان‌شاءالله مشکلات مطرح شده حل خواهد شد.
خبرنگاری با بیان اینکه گزارش‌هایی درباره تحرکات اوکراینی‌ها در عراق منتشر شده و علاوه بر این حضور هزاران ریزپرنده در اقلیم کردستان عراق نیز گزارش شده از سخنگوی دستگاه دیپلماسی پرسید که ایران در قبال تهدیدات پیرامونی و رفع آنها تاکنون چه اقداماتی انجام داده است؟
بقائی پاسخ داد: کسانی که باید با دقت، آمادگی و در هر زمانی که لازم باشد، در دفاع از کشور و دفع شرارت‌ها و تهدیدها اقدام کنند، این کار را انجام می‌دهند.
وی گفت: هم در دوره دفاع ۴۰روزه و هم در ایام پس از آن، هر جا که احساس کردیم تهدیدی متوجه کشور است، نیروهای مسلح ما قاطعانه دفاع کردند و در ادامه نیز به همین ترتیب برخورد خواهد شد.