پکن نگران جنگ

گروه بین‌الملل: همزمان با افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال به راه افتادن جنگ جدید آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، در شرق آسیا چینی‌ها تحرکات خود برای جلوگیری از جنگ جدید در غرب آسیا را شدت بخشیده‌اند. 
به گزارش «وطن امروز» رهبر چین در راستای تحرکات دیپلماتیک برای توقف جنگ در غرب آسیا در دیدار با هیثم بن طارق آل‌سعید، سلطان عمان گفت جهان دستخوش «تغییرات اساسی است که در یک قرن گذشته بی‌سابقه بوده است». بر اساس گزارش وزارت خارجه چین، شی جین پینگ افزود منطقه خلیج فارس «نباید به عرصه‌ای برای رقابت قدرت‌های بزرگ و منازعات ژئوپلیتیک تبدیل شود. صلح و ثبات در این منطقه مستلزم تلاش مشترک همه طرف‌ها برای حمایت و صیانت از آن است». 
رئیس‌جمهور چین با بیان اینکه پکن همواره بر توقف جنگ تأکید داشته، اظهار کرد این کشور امیدوار است با «خرد» و ارائه «راهکارهایی برای حل‌وفصل معضلات امنیتی منطقه» به این امر کمک کند. شی همچنین از آمادگی چین برای تقویت ارتباطات و هماهنگی با کشورهای عرب، از جمله اعضای شورای همکاری خلیج فارس با هدف بازگرداندن صلح و دستیابی به ثبات و امنیت پایدار خبر داد. 
وزارت خارجه چین هفته گذشته اعلام کرد پکن به‌زودی فرستادگان ویژه خود را برای تقویت تعاملات و کاهش تنش‌ها به خاورمیانه اعزام می‌کند. به نوشته رویترز، چین که به طور سنتی نقش دیپلماتیک کمرنگ‌تری در غرب آسیا داشته، در پی جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران تلاش‌های خود را برای کمک به کاهش تنش‌ها افزایش داده؛ جنگی که موجب اختلال در تردد از تنگه هرمز و افزایش هزینه‌های جهانی انرژی و حمل‌ونقل دریایی شده است. 
همزمان روز دوشنبه «وانگ یی» وزیر خارجه چین در دیدار با علی باقری‌کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، مخالفت خود را با بازگشت درگیری نظامی به منطقه اعلام کرد. او همچنین گفت‌وگو و مذاکره را راه‌حل بحران در غرب آسیا دانست و حمایت تمام‌قد چین از حفظ حاکمیت و امنیت ایران را اعلام کرد.

چرا چین نگران شعله‌ورتر شدن جنگ در منطقه است؟
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های چین از به راه افتادن جنگ جدید علیه ایران محاسبات پکن در منطقه نسبت به گسترش جنگ است. رویترز گزارش داد مهم‌ترین دلیل نگرانی پکن، امنیت انرژی است، چون چین بزرگ‌ترین واردکننده نفت خام جهان است و بخش قابل‌ توجهی از نیاز انرژی خود را از غرب آسیا تأمین می‌کند. بر اساس گزارش رویترز، غرب آسیا در سال ۲۰۲۵ میلادی ۴۹,۴ درصد مجموع واردات نفت خام، سوخت‌های پالایش‌شده، گاز طبیعی مایع و گاز مایع چین را تأمین کرده بود. همچنین ۵۲ درصد واردات نفت خام چین از این منطقه انجام شده و بخش مهمی از این محموله‌ها از تنگه هرمز عبور می‌کنند. بنابراین تداوم جنگ و اختلال در این آبراه، به طور مستقیم امنیت انرژی صنایع چین را تهدید می‌کند. افزایش قیمت نفت و هزینه حمل‌ونقل نیز می‌تواند هزینه تولید کالاهای چینی را بالا ببرد و قدرت رقابت صادراتی این کشور را کاهش دهد. 
در این میان نگرانی چین فقط به تنگه هرمز محدود نیست. رویترز در گزارشی فاش کرد پکن در مذاکرات خود با کشورهای منطقه از گسترش درگیری‌ها از هرمز به دریای سرخ و باب‌المندب اعلام نگرانی کرده است. دلیل این درخواست روشن است و پکن می‌داند اگر همزمان هر دو تنگه هرمز و باب‌المندب با اختلال مواجه شوند، 2 مسیر مهم صادرات انرژی و تجارت دریایی دنیا تحت فشار قرار می‌گیرد. 
رویترز گزارش داد چین در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۰ درصد صادرات دریایی نفت ایران را خریداری کرده و میانگین خرید آن یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز بوده است. از طرف دیگر، تجارت چین با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نیز ۳۰۰ میلیارد دلار در سال برآورد شده است. بنابراین پکن نمی‌خواهد جنگی که علیه ایران آغاز شده، به بحرانی فراگیر تبدیل شود که منافع اقتصادی آن در سراسر منطقه را تهدید کند.

تهدید رشد اقتصادی و بازار صادراتی چین
چین علاوه بر واردات انرژی، از کاهش تقاضای جهانی برای کالاهای خود نیز نگران است. گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا (CSIS) نشان می‌دهد جنگ علیه ایران از طریق افزایش قیمت انرژی، اختلال در زنجیره تأمین و کاهش قدرت خرید کشورهای واردکننده، به صادرات چین ضربه زده است. صندوق بین‌المللی پول نیز در برآوردهای اخیر خود، پیش‌بینی رشد اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶ را از ۳,۳ به ۳,۱ درصد کاهش داد. از آنجا که بخش مهمی از رشد اقتصادی چین به صادرات وابسته است، رکود در اقتصاد شرکای تجاری این کشور می‌تواند کارخانه‌ها و صنایع صادرات‌محور چین را با کاهش سفارش‌ها مواجه کند. به این ترتیب، جنگ علیه ایران برای پکن فقط یک بحران منطقه‌ای نیست، بلکه تهدیدی برای موتورهای اصلی رشد اقتصادی این کشور محسوب می‌شود. 
«ژائو لونگ» پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات بین‌المللی شانگهای در مقاله‌ای در مؤسسه بروکینگز تأکید کرد نگرانی اصلی پکن، پیامدهای اقتصادی و راهبردی جنگ علیه ایران است. به گفته او، چین نگران است تداوم جنگ، منافع اقتصادی، محیط راهبردی و فضای مانور سیاسی اش را تهدید کند. پژوهشگر چینی معتقد است پکن به دنبال مهار سرایت بحران، کاهش مخاطرات و جلوگیری از بی‌ثباتی گسترده‌تر است. 
«گابریل کالینز» پژوهشگر مؤسسه سیاست عمومی بیکر دانشگاه رایس هم در گزارشی درباره از میان رفتن امنیت نفت چین در تنگه هرمز هشدار داد و نوشت اختلال در این آبراه، کسری روزانه ۴ تا ۵ میلیون بشکه نفت با منشأ خلیج فارس را برای چین ایجاد می‌کند. او همچنین ذخایر نفت پکن را ۱,۴ میلیارد بشکه برآورد کرد و هشدار داد ظرفیت واقعی این ذخایر برای پوشش نیاز پالایشگاه‌ها محدودتر از رقم اسمی آن است. 
این گزارش‌ها نشان می‌دهد تداوم جنگ علیه ایران می‌تواند به‌تدریج حاشیه امنیت انرژی چین را کاهش دهد، از همین رو پکن این روزها در تکاپوی دیپلماتیک برای جلوگیری از شعله‌ور شدن دوباره جنگ علیه ایران است.