امیر‌عباس نوری: اکنون پس از باخت سنگین و تاریخی ترامپ و جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، مهم‌ترین سوال و مساله مطرح این است که مناسبات حزب جمهوری‌خواه و ترامپ دستخوش چه تغییراتی خواهد شد. ائتلاف جمهوری‌خواهان و ترامپ از همان ابتدا یک ائتلاف قراردادی بود. جمهوری‌خواهان معتقد بودند ترامپ توانسته یک بدنه اجتماعی به اسم ماگا را به سبد رأی آنها اضافه کند. زمینه ائتلاف جمهوری‌خواهان با ترامپ، همین ظرفیت اجتماعی جدید بود که وی به سبد رأی جمهوری‌خواهان اضافه کرده بود. اینک اما همه چیز تغییر کرده است. عملکرد ترامپ در ۲ سال اخیر باعث شده تغییرات مهم و اثرگذاری در بدنه رأی جمهوری‌خواهان رخ دهد؛ بویژه جنگ علیه ایران، مهم‌ترین نقش را در این تغییرات داشت. بر اساس نتایج نظرسنجی‌هایی که پس از جنگ تحمیلی ۴۰ روزه آمریکا و رژیم صهیونیستی انجام شده، بیش از ۵۰ درصد حامیان حزب جمهوری‌خواه، این جنگ را یک اقدام غیرضروری می‌دانند و معتقدند عامل اصلی افزایش قیمت سوخت و کاهش قدرت خرید آنها همین جنگ بوده است. مهم‌ترین داده‌ها اما مربوط به ماگاست. آخرین نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد نزدیک ۵۰ درصد ماگا منتقد جنگ علیه ایران هستند. از سوی دیگر، نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد بخش زیادی از بدنه اجتماعی جنبش ماگا معتقدند ترامپ در ماجرای جنگ علیه ایران، شعار «اول آمریکا» را کنار گذاشته و منافع اسرائیل را بر منافع آمریکا ترجیح داده است. در کنار جنگ علیه ایران، ماجرای جنگ علیه غزه نیز نقش مهمی در تغییر دیدگاه حامیان حزب جمهوری‌خواه و بدنه جنبش ماگا داشته است، به گونه‌ای که نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد بیش از ۵۰ درصد جوانان متمایل به حزب جمهوری‌خواه گرایشات ضدصهیونیستی دارند. این تحولات نقش اساسی بر تغییر رفتار بدنه سنتی حامیان حزب جمهوری‌خواه و جنبش ماگا داشته است. نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره نیز همین را نشان می‌دهد؛ ایالت کانزاس، پس از ۹۰ سال، در انتخابات سنا به یک دموکرات رأی داده است. خبر وحشتناک اما برای جمهوری‌خواهان، آبی شدن تگزاس است. وحشت جمهوری‌خواهان صرفا محدود به این نیست که از ژانویه ۲۰۲۷ سناتور ایالت تگزاس یک دموکرات است، ترس بزرگ‌تر از انتخابات ریاست‌جمهوری است. تگزاس در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا ۲۰ رأی الکترال دارد و اگر در انتخابات ۲۰۲۸ نیز به کاندیدای دموکرات رأی دهد می‌تواند نقشی کلیدی در پیروزی کاندیدای دموکرات‌ها داشته باشد. به هر حال سونامی آبی در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، جمهوری‌خواهان را به‌شدت نگران کرده است. این نگرانی در واکنش معاون ترامپ پس از اعلام نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره پیداست. جیدی ونس که محتمل‌ترین کاندیدای حزب جمهوری‌خواه برای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۸ است، با انتشار پستی، صراحتا اذعان کرد بخشی از بدنه سنتی حزب جمهوری‌خواه در این انتخابات به دموکرات‌ها رأی داد. شاید بتوان گفت مهم‌ترین بخش واکنش ونس، همین اشاره او به ریزش پایگاه رأی جمهوری‌خواهان است. اینجا همان جایی است که می‌تواند مناسبات جمهوری‌خواهان و ترامپ را تحت‌الشعاع قرار دهد.
اگر زمانی جمهوری‌خواهان به خاطر پایگاه رأی متفاوت ترامپ، به تعبیری با سلطه ترامپ بر حزب کنار می‌آمدند و امیدوار بودند بتوانند این پایگاه رأی را در انتخابات ۲۰۲۸ پشت سر کاندیدای جمهوری‌خواه بیاورند، حالا از ریزش آرای پایگاه سنتی خود و حتی ریزش آرای ماگا نگرانند؛ بویژه اینکه ترامپ را مقصر این ریزش می‌دانند.
ونس در واکنش خود به شکست جمهوری‌خواهان، ۴ دلیل را به عنوان عوامل رویگردانی حامیان حزب جمهوری‌خواه عنوان کرد:
1- پایان جنگ علیه ایران
2- تمرکز بر هزینه زندگی و تورم
3- بازگشت به شعار اول آمریکا
4- تغییر در رابطه با اسرائیل
پیداست خلاصه و چکیده این ۴ دلیل، جنگ ترامپ علیه ایران است. در واقع ونس به این موضوع اشاره کرد که دلیل شکست جمهوری‌خواهان و ریزش بدنه رأی آنها در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، پروژه مشترک ترامپ و نتانیاهو برای حمله به ایران بود.
بنابراین اکنون جمهوری‌خواهان می‌گویند واقعیت‌های انتخابات کنگره نشان می‌دهد ترامپ نه‌تنها آورده اجتماعی برای حزب ندارد، بلکه باعث شکست و ریزش پایگاه رأی آنها نیز شده است. این همان جایی است که «جان بولتون» از آن به عنوان پایان سلطه ترامپ بر حزب جمهوری‌خواه نام می‌برد و تاکر کارلسون نیز آن را پایان عصر ترامپ نامید.
اکنون با این زمینه، به پرسش نخست بازگردیم: مناسبات جمهوری‌خواهان و ترامپ چگونه خواهد شد؟ یا به تعبیر دقیق‌تر، جمهوری‌خواهان با ترامپ چه خواهند کرد؟
برای پیش‌بینی و تحلیل این موضوع، باید مجددا به پیام جیدی ونس بازگردیم؛ کسی که گزینه اصلی جمهوری‌خواهان برای انتخابات ۲۰۲۸ است و پیداست حالا پس از شکست سنگین در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، وظیفه بازسازی حزب جمهوری‌خواه را برعهده گرفته است. بنابراین می‌توان گفت برای پیش‌بینی مناسبات آینده جمهوری‌خواهان و ترامپ، باید به مواضع ونس توجه کرد. وی در این پیام که تنها چند ساعت پس از اعلام شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره منتشر شد، نشان داد راه او از راهی که ترامپ تاکنون رفته، جداست. معاون رئیس‌جمهور آمریکا حتی یک گام فراتر رفت و به حامیان حزب جمهوری‌خواه که پیامدهای سیاست‌های اشتباه ترامپ را گوشزد و این وضعیت را پیش‌بینی کرده بودند، صراحتا گفت این خشم و انرژی را صرف حمایت از کسانی کنید که با شما هم‌عقیده هستند. ونس در این پیام، این عقیده مشترک را نیز توضیح داد: پایان جنگ علیه ایران، تمرکز روی هزینه زندگی و تورم، بازگشت به راهبرد «اول آمریکا» و تغییر رابطه با اسرائیل. در واقع معاون ترامپ با طرح این ۴ مورد، هم صراحتا به بدنه هواداران خشمگین این حزب اعلام کرد با این مطالبات آنها هم‌عقیده است و این مطالبات را پیگیری خواهد کرد و مهم‌تر از آن، تلویحا به ترامپ هشدار داد ادامه حمایت اکثریت جمهوری‌خواهان از او، مشروط به پذیرش و اعمال این مطالبات است. اکنون یک پرسش کلیدی دیگر مطرح است: ترامپ در برابر این مطالبات ونس و سران حزب جمهوری‌خواه چه تصمیمی اتخاذ خواهد کرد؟
قبل از هر چیز باید یک ذهنیت اشتباه درباره مناسبات ترامپ و جمهوری‌خواهان را اصلاح کرد. برخی معتقدند اکنون با شکست در انتخابات کنگره، ترامپ تقریبا چیزی را از دست نداده و این جمهوری‌خواهان هستند که به خاطر احتمال شکست در انتخابات ۲۰۲۸ در نگرانی به سر می‌برند اما این انگاره درست نیست. هیچ تضمینی وجود ندارد که ترامپ بتواند دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش را به سلامت به پایان برساند. بدون شک دموکرات‌ها نیم‌نگاهی به پروژه استیضاح ترامپ دارند و باز هم بدون شک استیضاح ترامپ و عزل او از ریاست‌جمهوری، نهایت آرزوی دموکرات‌هاست. دموکرات‌ها نزدیک به دوسوم مجلس نمایندگان را تصاحب کردند. از سوی دیگر آنها توانستند اکثریت سنا را نیز به دست بیاورند. آنها برای اینکه دوسوم سنا را به دست بیاورند به ۱۳ رأی جمهوری‌خواه نیاز دارند. بنابراین موضوع استیضاح ترامپ یا تصویب لوایحی که منجر به محدود شدن اختیارات وی شود، کاملا محتمل است، لذا ترامپ تضمینی مبنی بر به پایان رساندن دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش ندارد و قطعا یکی از ملاحظات او در شرایط فعلی این است که ائتلاف با جمهوری‌خواهان را حفظ کند. به همین خاطر باید مناسبات و وابستگی متقابل ترامپ و جمهوری‌خواهان را به صورت واقع‌بینانه فهم کرد. اکنون به تعبیر بولتون، سلطه ترامپ بر حزب جمهوری‌خواه پایان یافته و به تعبیر کارلسون، دوره و عصر ترامپ نیز به اتمام رسیده است. این یعنی جمهوری‌خواهان در مناسبات خود با وی، موقعیت بهتری نسبت به گذشته دارند. کما اینکه محتوای پست ونس پس از اعلام نتایج انتخابات کنگره نیز همین واقعیت را نشان می‌دهد. مطالبات جمهوری‌خواهان از ترامپ مشخص است. همان ۴ موردی که ونس اشاره کرد، اکنون مطالبات جمهوری‌خواهان از ترامپ است و حتی می‌توان گفت شروط ادامه حمایت جمهوری‌خواهان از ترامپ نیز تفسیر می‌شود. اما آیا وی به این مطالبات جمهوری‌خواهان تن خواهد داد؟
مهم‌ترین مانع برای اینکه ترامپ با خواسته‌های جمهوری‌خواهان همراهی کند، خواسته‌های لابی صهیونیستی از او است. به اعتقاد صاحبنظران، مهم‌ترین عامل در تصمیم ترامپ برای شروع جنگ علیه ایران، نظر و خواسته‌های همین لابی صهیونیستی بود. به دلایل مختلف وی تاکنون یک همراهی بی‌سابقه با این لابی داشته است. برخی معتقدند حمایت‌های مالی این لابی از ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ و قول و قرارهای قبل از انتخابات، عامل این همراهی است. البته بخش زیادی از کارشناسان و حتی مقامات سابق آمریکا، مانند «آنتونی بلینکن» وزیر خارجه دولت بایدن معتقدند آنچه باعث شده ترامپ خواسته‌های این لابی صهیونیستی را اطاعت کند، این است که آنها اسناد فساد ترامپ در جریان پرونده جفری اپستین را در اختیار دارند و از طریق این اسناد در حال اخاذی از وی هستند. بنابراین تمرد از دستورات یا خواسته‌های این لابی، اقدام ساده‌ای برای ترامپ نیست. کما اینکه با توجه به وضعیت بحرانی جایگاه سیاسی وی در آمریکا، هر نوع افشاگری درباره نقش ترامپ در پرونده فساد اپستین می‌تواند به مثابه تیر خلاص به وی باشد. در سوی دیگر اما جمهوری‌خواهان قرار دارند که مطالبات روشن و مشخصی از ترامپ دارند و در صورت بی‌توجهی رئیس‌جمهور آمریکا به مطالبات‌شان، کاملا محتمل است حمایت خود از ترامپ را لغو کرده و حتی مسیر تقابل و اعلام برائت از وی را در پیش گیرند. این وضعیت نیز برای ترامپ خطرناک است و با توجه به ترکیب کنگره، می‌تواند منجر به استیضاح و برکناری‌اش از قدرت شود. اکنون مطالبات جمهوری‌خواهان از ترامپ، در تقابل با خواسته‌های لابی صهیونیستی از وی است. حتما لابی صهیونیستی به ترامپ فشار می‌آورد مجددا جنگ علیه ایران را آغاز کند و بدون شک جمهوری‌خواهان نیز برای اینکه به حامیان خود ثابت کنند به دنبال اصلاح سیاست‌های وی هستند، به او فشار می‌آورند مسیر نظامی را کنار گذاشته و روی توافق با ایران، به‌ویژه بازگشایی تنگه هرمز و کاهش قیمت سوخت در آمریکا تمرکز کند. از سوی دیگر، یکی از مهم‌ترین مطالبات جمهوری‌خواهان از ترامپ این است که به صورت عملی و ملموس در مناسبات کاخ سفید با اسرائیل تجدیدنظر کند اما آنچه لابی صهیونیستی از ترامپ می‌خواهد؛ یعنی از سرگیری جنگ علیه ایران، به معنای تداوم سیاست‌های وی در اولویت دادن منافع اسرائیل بر منافع مردم آمریکاست. جمهوری‌خواهان از طریق ونس به دنبال این هستند به بدنه سرخورده، خشمگین و حتی جداشده خود ثابت کنند توانایی لازم برای اصلاح سیاست‌های کاخ سفید را دارند اما در صورت بی‌توجهی ترامپ به خواسته‌های آنها مانند تداوم مناسبات فعلی با رژیم صهیونیستی و حمله مجدد به ایران، جمهوری‌خواهان و به‌ویژه ونس قطعا نزد حامیان سنتی خود بی‌اعتبار خواهند شد و تلاش امثال ونس برای حفظ و برگرداندن آنها به اردوگاه جمهوری‌خواهان ناکام خواهد ماند و در این حالت، به احتمال بسیار زیاد جمهوری‌خواهان انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ را نیز خواهند باخت. به هر حال مناسبات جمهوری‌خواهان و ترامپ دستخوش تغییرات جدی شده است. باید دید جمهوری‌خواهان در نهایت موفق می‌شوند ترامپ را راضی به اصلاح سیاست‌هایش در قبال ایران، همین‌طور در قبال رژیم کنند یا ائتلاف جمهوری‌خواهان و ترامپ به‌زودی به تقابل تبدیل خواهد شد.
همزمان با انتقاد تند ونس از ترامپ به خاطر شکست سنگین در انتخابات کنگره چهره‌های سرشناس ماگا از پایان عصر ترامپیسم در آمریکا می‌گویند
جنگ در کاخ سفید
ارسال نظر
پربیننده