هالیوود، اسلام، مادر

بنیا ابراهیم‌نژاد: ۱- در سینمایی که قهرمانانش اغلب با اسلحه، انتقام و میل به قدرت تعریف می‌شوند، تماشای مردی که میان خشونت حرفه‌ای و تعهدات ایمانی گرفتار آمده، تجربه‌ای متفاوت و تأمل‌برانگیز است.
«Your Mother Your Mother Your Mother» ساخته باسم طارق، با بازی ماهرشالا علی، از همین تضاد جان می‌گیرد؛ روایتی جنایی و پرتحرک که ریشه‌های خود را در مفاهیم اسلامی، اخلاق خانوادگی و مسؤولیت انسانی جست‌وجو می‌کند. انتخاب یک شخصیت مسلمان برای مرکز چنین داستانی، به فیلم هویتی متمایز بخشیده و به آن اجازه داده از مسیرهای آشنای سینمای اکشن فاصله بگیرد.
۲- لطیف، شخصیت اصلی فیلم، مردی است که زندگی‌اش با خشونت گره خورده؛ آدمکشی که مهارتش در گرفتن جان دیگران، با وظیفه دشوار پدری و مراقبت از فرزندانش در تعارض قرار می‌گیرد. در چنین موقعیتی، مسلمان بودن او به یکی از مهم‌ترین مولفه‌های شخصیت‌پردازی تبدیل می‌شود. ایمان، در تصمیم‌ها و رفتارهای او حضور دارد و بسان قطب‌نمایی اخلاقی، میان گذشته تاریک و آینده نامعلومش فاصله می‌اندازد. طارق با قرار دادن این شخصیت در مرکز داستان، تصویری متفاوت از مرد مسلمان ارائه می‌کند؛ انسانی با تناقض‌ها، ضعف‌ها، خطاها و آرزوهایی که برای رهایی از گذشته و رسیدن به آرامش دست‌وپا می‌زند.
۳- عنوان فیلم نیز برگرفته از حدیث مشهور پیامبر اسلام(ص) درباره جایگاه مادر است؛ آنجایی که ایشان در پاسخ به پرسش درباره شایسته‌ترین فرد برای برخورداری از نیکی و حسن معاشرت، 3 بار واژه مادر و سپس پدر را تکرار می‌کنند. تکرار سه‌باره واژه مادر، در نسبت با فقدان او در زندگی خانواده لطیف، معنایی عاطفی و اخلاقی می‌یابد. مادر در این جهان غایب است اما جای خالی‌اش از هر حضور دیگری پررنگ‌تر به چشم می‌آید؛ غیبتی که فرزندان را با فقدان، پدر را با مسؤولیت و خانواده را با ضرورت دوباره ساختن پیوندهای از دست رفته روبه‌رو می‌کند.
۴- اهمیت این ارجاع در آن است که فیلم برای طرح مسائل خانوادگی و اخلاقی خود، به یک پشتوانه دینی تکیه می‌کند. اسلام در جهان داستانی طارق به نشانه‌ای تزئینی یا وسیله‌ای برای معرفی پیشینه قهرمان تقلیل نمی‌یابد؛ آموزه‌های آن در تار و پود روایت نفوذ می‌کند و نسبت شخصیت‌ها را با بخشایش، مهربانی، پدرانگی و مسؤولیت تغییر می‌دهد. در نتیجه، مخاطب با قهرمانی مواجه می‌شود که در کنار مهارت مرگ‌آفرینی، باید معنای زندگی و پاسداری از عزیزانش را نیز دوباره بیاموزد.
۵- ماهرشالا علی در جان بخشیدن به این تناقض موفق ظاهر می‌شود. بازی کنترل‌شده و فیزیکی او، سکوت‌های سنگین و نگاه‌های پرفشارش، رنج مردی را آشکار می‌کند که میان آنچه بوده و آنچه باید باشد، گرفتار مانده است. باسم طارق نیز با تلفیق صحنه‌های مبارزه، درام خانوادگی و لحظات تأمل‌برانگیز، ضرباهنگی می‌سازد که اجازه نمی‌دهد وجه انسانی داستان زیر سایه خشونت گم شود. فیلمبرداری و ترکیب‌بندی‌های متأثر از شمایل‌نگاری مذهبی نیز به این جهان بصری، حال‌وهوایی ویژه می‌بخشد.
۶- فیلم در نهایت روایتی درباره دشواری بازگشت، سنگینی گناه و امکان بخشایش است و از دل یک داستان جنایی به مفاهیمی می‌رسد که در اسلام جایگاهی بنیادین دارند؛ از حرمت مادر و منزلت خانواده تا مسؤولیت انسان در قبال جان و زندگی دیگران. جذابیت اثر نیز در همین پیوند شکل می‌گیرد: قهرمانی که می‌تواند در میدان مبارزه پیروز شود اما برای پیروزی بر خویشتن به چیزی فراتر از زور بازو و مهارت در استفاده از سلاح نیاز دارد. طارق با چنین انتخابی، به اکشن، وجهی انسانی و به درامی خانوادگی، ریشه‌ای معنوی می‌بخشد؛ روایتی که در پس هیاهوی گلوله‌ها، از صدای آرام وجدان و حرمت مادر سخن می‌گوید.