گروه بین‌الملل: شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا که نارضایتی عمومی از جنگ مشترک واشنگتن و تل‌آویو علیه ایران و پیامدهای اقتصادی آن عامل اصلی شکل‌گیری آن بود، معادلات سیاسی آمریکا و مناسبات آینده آن کشور با رژیم صهیونیستی را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. پیروزی دموکرات‌ها و تصاحب هر 2 مجلس نمایندگان و سنا، در شرایطی رقم خورد که بخش قابل توجهی از نامزدهای پیروز این حزب، با انتقاد از کمک‌های نظامی بی‌قیدوشرط آمریکا به تل‌آویو، مخالفت با ادامه جنگ علیه ایران و ضرورت بازنگری در روابط راهبردی واشنگتن و تل‌آویو وارد رقابت‌ها شده بودند.
به گزارش «وطن امروز» روزنامه انگلیسی گاردین در تحلیلی درباره پیامدهای این انتخابات، نتیجه این رأی‌گیری را نشانه‌ای از تغییرات عمیق‌تر در فضای سیاسی آمریکا دانسته که فراتر از جابه‌جایی قدرت در کنگره، می‌تواند مناسبات واشنگتن با متحدان خارجی، به‌ویژه تل‌آویو را تحت تأثیر قرار دهد. این روزنامه همچنین با اشاره به اظهارات معاون رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد حتی در درون اردوگاه جمهوری‌خواهان نیز ضرورت بازنگری در رابطه با تل‌آویو به یکی از موضوعات جدی تبدیل شده است.
گاردین در ادامه گزارش داد طیف گسترده‌ای از جمهوری‌خواهان معتقدند روابط آمریکا با تل‌آویو یکی از عوامل نارضایتی رأی‌دهندگان آمریکایی بوده و جی‌دی ونس هم این روابط را در فهرست دلایل خشم رأی‌دهندگان قرار داد؛ مضاف بر آنکه ترامپ هم مخالفت‌های افکار عمومی آمریکا نسبت به کمک‌های بی‌قید و شرط به تل‌آویو را درک کرد و در روز انتخابات وعده داد سالانه 4,7 میلیارد دلار کمک نظامی مستقیم و نقدی آمریکا به تل‌آویو را قطع خواهد کرد.
در همین راستا، خبرگزاری انگلیسی رویترز نیز در گزارشی با اشاره به پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره، این تحول را زمینه‌ساز یکی از جدی‌ترین بازنگری‌ها در حمایت چند دهه‌ای آمریکا از رژیم صهیونیستی ارزیابی کرد. به نوشته رویترز، افزایش مخالفت افکار عمومی آمریکا با جنگ علیه ایران و عملکرد اسرائیل در غزه و کرانه باختری، حمایت سنتی و فراجناحی از تل‌آویو را با چالش مواجه کرده است. «پرایس فلوید» مقام پیشین دولت آمریکا و مشاور ارشد مؤسسه «آرگیل استراتژی» نیز معتقد است نتایج انتخابات اخیر کنگره می‌تواند زمینه شکل‌گیری ائتلافی غیرمنتظره از چپ‌گرایان و راست‌گرایان آمریکایی در مخالفت با سیاست‌های تل‌آویو را فراهم کند.
کمک‌های آمریکا به صهیونیست‌ها قطع خواهد شد؟
اظهار نظرها به‌ویژه از سوی ترامپ درباره قطع کمک سالانه آمریکا به تل‌آویو در محافل امنیتی رژیم نگرانی‌هایی درباره تأمین هزینه‌های تهاجمی رژیم ایجاد کرده و یکی از مقام‌های صهیونیست به شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم گفت در صورت قطع کمک‌ها، تأمین سالانه ۱۵ میلیارد شکل (۴,۷ میلیارد دلار) و تأثیر آن بر بودجه نظامی آینده به مساله‌ای جدی و شاید بحرانی تبدیل خواهد شد.
با این حال بسیاری از کارشناسان معتقدند با توجه به نفوذ زیرپوستی لابی‌های صهیونیستی در واشنگتن، بعید است کاخ سفید حمایت مالی خود را از تل‌آویو به طور کامل قطع کند، بلکه این کمک‌ها ممکن است تغییر شکل دهد. این موضوع را بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی نیز مورد اذعان قرار داد و گفت قطع کمک‌های مالی آمریکا به معنای آن است که نقش آمریکا از «کمک» به «مشارکت» در کنار تل‌آویو تغییر خواهد کرد.
«جاشوا لندیس» رئیس مرکز مطالعات بین‌المللی و منطقه‌ای دانشگاه اوکلاهما هم به پولیتافکت گفت حتی در صورت توقف کمک‌های بلاعوض، آمریکا همچنان از طریق ۹ میلیارد دلار تضمین وام فعال و میلیاردها دلار دیگر در قالب عملیات نظامی منطقه‌ای، از اسرائیل پشتیبانی مالی و امنیتی می‌کند و هرچند تضمین وام با پرداخت مستقیم پول تفاوت دارد اما همچنان می‌تواند دسترسی تل‌آویو به منابع مالی را تسهیل کند.
«استیون سایمون» پژوهشگر مؤسسه کوئینزی و نویسنده گزارش «چک کمک‌ها در حال ناپدید شدن» نیز در گزارشی استدلال کرد آنچه در مذاکرات واشنگتن و تل‌آویو مطرح است، لزوما کاهش حمایت آمریکا نیست، بلکه بازآرایی ساختار حمایت است. به تحلیل این کارشناس، میلیاردها دلار منابع می‌تواند از کمک‌های بلاعوض وزارت خارجه آمریکا به سمت بودجه‌های عمومی پنتاگون، قراردادهای صنعتی مشترک و زنجیره تأمین و پشتیبانی تسلیحاتی از تل‌آویو منتقل شود.
«بن فریمن» مدیر برنامه دموکراتیک‌سازی سیاست خارجی در مؤسسه کوئینزی هم درباره بند ۲۱۹ لایحه بودجه دفاعی سال ۲۰۲۷ آمریکا در ارتباط با مشارکت نظامی واشنگتن و تل‌آویو نوشت این سازوکار می‌تواند پیوند نظامی 2 طرف را حتی عمیق‌تر از کمک‌های نظامی مستقیم گذشته کند. به نوشته او، این همکاری بالقوه حوزه‌هایی مانند دفاع سایبری، مقابله با پهپادها و سامانه‌های موشکی را در برمی‌گیرد و به تعبیر فریمن، چنین سازوکاری می‌تواند 2 ارتش را با بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار کمک نظامی انباشته آمریکا از زمان تأسیس اسرائیل به یکدیگر پیوند دهد.
اظهارات کارشناسان نشان می‌دهد قرار نیست حمایت واشنگتن از تل‌آویو به طور کامل قطع شود، بلکه با توجه به مخالفت گسترده افکار عمومی آمریکا از این حمایت‌ها، دولت ترامپ به دنبال تغییر شکل این کمک‌هاست تا حساسیت‌های شهروندان آمریکایی را از این کمک‌های بی‌حساب و کتاب کاهش دهد.
وضعیت سخت‌تر!
در عین حال تغییر آرایش کنگره آمریکا به نفع منتقدان رژیم حاکی از آن است احتمالا صهیونیست‌ها در آینده سیاسی آمریکا مسیر دشواری را در پیش خواهند داشت. هرچند بعید است واشنگتن در کوتاه‌مدت به سمت قطع کامل حمایت مالی و نظامی از اسرائیل حرکت کند اما شکل این حمایت‌ها می‌تواند به‌تدریج تغییر کند؛ به این معنا که کمک‌های بی‌قیدوشرط جای خود را به حمایت‌های مشروط، محدود و تحت نظارت بیشتر کنگره بدهد.
در همین چارچوب، «ویلیام وکسلر» مدیر ارشد برنامه‌های خاور میانه در شورای آتلانتیک معتقد است کنگره جدید می‌تواند با برگزاری جلسات علنی، احضار مقام‌های دولت و ایجاد مانع بر سر تأیید برخی توافق‌های تسلیحاتی، هزینه سیاسی حمایت بی‌قیدوشرط واشنگتن از تل‌آویو را افزایش دهد. این فشارها حتی اگر به توقف کامل کمک‌ها منجر نشود، می‌تواند دولت آمریکا را وادار کند برای ادامه برخی حمایت‌ها توضیح و توجیه بیشتری ارائه دهد.
مؤسسه مطالعات امنیت اسرائیل (INSS) نیز در ارزیابی خود از آرایش جدید کنگره تأکید کرد جریان طرفدار محدود کردن کمک‌ها به تل‌آویو در کنگره تقویت شده، هر چند هنوز آمریکا تا قطع کامل کمک نظامی به تل‌آویو فاصله زیادی دارد. بنابراین تل‌آویو در آینده نه فقط با احتمال کاهش منابع مالی مستقیم، بلکه با دشوارتر شدن دسترسی به تسلیحات، افزایش نظارت بر نحوه استفاده از آنها و مشروط شدن همکاری‌های نظامی از سوی آمریکا روبه‌رو خواهد شد، چون ترکیب جدید کنگره آمریکا به‌شدت به دنبال نظارت و حتی کاهش کمک‌های نظامی به تل‌آویو است.
«ناداو تمیر» دیپلمات ارشد پیشین رژیم صهیونیستی در آمریکا و مدیر اجرایی کنونی سازمان «جی‌استریت اسرائیل» نیز معتقد است اجماع سنتی در آمریکا درباره حمایت بی‌قیدوشرط از تل‌آویو تضعیف شده، هرچند همچنان هر 2 حزب اصلی آمریکا این رژیم را متحدی مهم در غرب آسیا می‌دانند.
پیش از این نیز، چهره‌ای مانند «تاکر کارلسون» مجری و نظریه‌پرداز رسانه‌ای جریان راست آمریکا خواستار پایان حمایت بی‌قیدوشرط واشنگتن از تل‌آویو شده بود و پس از حمله علیه ایران به صراحت گفت: «اسرائیل را رها کنید؛ بگذارید جنگ‌های خودش را خودش انجام دهد».
«استیو بنن» مشاور پیشین ترامپ و از چهره‌های بانفوذ ماگا هم از منتقدان اتحاد نظامی و مالی بدون محدودیت با تل‌آویو است و حتی کارلسون گفته بنن و او برای متقاعد کردن مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، برای مخالفت با کمک‌ها به تل‌آویو رایزنی بسیاری کرده‌اند.
«مارجری تیلور گرین» نماینده سابق جمهوری‌خواه و از متحدان پیشین ترامپ نیز از جمله کسانی است که خواستار توقف کمک‌های نظامی به تل‌آویو شده و طرح حذف ۵۰۰ میلیون دلار از بودجه سامانه‌های دفاع موشکی رژیم را او ارائه کرده، هرچند این طرح هنوز در سنا به تصویب نرسیده است.
«توماس مَسی» نماینده جمهوری‌خواه کنتاکی هم از جمهوری‌خواهانی است که آشکارا با کمک‌های مالی به رژیم صهیونیستی مخالفت کرده و ژوئیه ۲۰۲۶ طرح حذف ۳,۳ میلیارد دلار کمک به رژیم را به رأی گذاشت.
شکست واقعی نتانیاهو
در عین حال به نظر می‌رسد نتانیاهو بازنده اصلی تغییرات سیاسی کنگره آمریکاست. به نوشته گاردین، نتانیاهو همواره با ادعای روابط نزدیک با ترامپ، تسلط به زبان انگلیسی و تجربه حضور در آمریکا را از امتیازهای خود برای تضمین امنیت اسرائیل عنوان کرده اما اکنون ماجراجویی‌های بی‌نتیجه او علیه ایران و پیش از آن در غزه و کرانه باختری به جای تقویت امنیت، به عاملی برای تضعیف جایگاه رژیم در آمریکا تبدیل شده است.
ضربه به نتانیاهو اما فقط در واشنگتن وارد نشده است، بلکه گاردین گزارش داد در تل‌آویو هم تحت تاثیر شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات آمریکا، مخالفان داخلی نتانیاهو فرصت مناسب‌تری برای کنار زدن او از نخست‌وزیری پیدا کرده‌اند. به نوشته گاردین، مخالفان نتانیاهو معتقدند او با گره زدن سرنوشت تل‌آویو به ترامپ و حزب جمهوری‌خواه، اصل راهبردی حمایت دوحزبی آمریکا از اسرائیل را به طور کامل از بین برده است.
نکته مهم‌تر آنکه بحران برای نتانیاهو فقط به تغییر ترکیب کنگره محدود نمی‌شود، بلکه در حزب جمهوری‌خواه نیز جریان ماگا با رویکرد «اول آمریکا» نسبت به هزینه‌های جنگ و حمایت مالی از صهیونیست‌ها ابراز مخالفت شدیدی کرده‌اند و بسیاری در سرزمین اشغالی گفته‌اند موج مخالفت‌ها با تل‌آویو در داخل آمریکا بی‌سابقه است.
تغییر رژیم در آمریکا
برخی کارشناسان در فلسطین اشغالی نیز تنها دستاورد نتانیاهو در تحریک ترامپ به جنگ علیه ایران را شکست سنگین جمهوری‌خواهان متحد تل‌آویو در انتخابات اخیر کنگره دانسته و به کنایه گفته‌اند تنها دستاورد نتانیاهو تغییر رژیم در واشنگتن بوده است. در همین ارتباط مقاله‌نویس مطرح روزنامه معاریو چاپ سرزمین اشغالی، در یادداشت خود به بررسی تاثیر اقدامات نتانیاهو بر انتخابات آمریکا پرداخت و عنوان کرد رئیس‌جمهوری آمریکا تبدیل به یک اردک لنگ شد و نه‌تنها نتانیاهو و ترامپ موفق به تغییر نظام سیاسی ایران نشدند، بلکه خود در داخل دچار مشکلات زیادی شده‌اند.
معاریو در مقاله‌ای به قلم «بن کسپیت» تحلیلگر سیاسی این روزنامه با اشاره به ناکامی‌های مکرر نتانیاهو در سیاست خارجی نوشت: آوریل ۲۰۲۵ (فروردین ۱۴۰۴) بود که ران درمر، یکی از اصلی‌ترین مهره‌های نتانیاهو در تنظیم روابط با آمریکا، در خصوص جنگ عنوان کرد تا ۱۲ ماه دیگر، جنگ 7 اکتبر تمام خواهد شد و پس از آن توافقات بیشتری برای صلح وجود خواهد داشت. وی حتی مدعی شد پس از پایان جنگ، کشورهای بسیار بیشتری خواهان عادی‌سازی روابط با تل‌آویو خواهند بود. وی با لحنی متکبرانه افزود وقتی در خاورمیانه پیروز شوید، این پیروزی تأثیر خود را می‌گذارد.
کسپیت در ادامه نوشت: اکنون درمر کجاست؟ او احتمالا با پیروزی‌های کسب‌کرده خود به میامی گریخته است. جنگ نیز تمام نشده!
این تحلیلگر ادامه داد: جنگ در تمام جبهه‌ها ادامه دارد و تنها یک ماموریت محقق شده است، آن هم در روند جنگ با ایران و ماموریت تغییر رژیم؛ البته در واشنگتن، نه تهران! دونالد ترامپ به یک اردک لنگ تبدیل شده و اکنون در مرحله سرخوردگی است.
در ادامه این مقاله آمده است: جی‌دی ونس، معاون ترامپ در این خصوص یک توئیت منتشر کرد و در آن «اسرائیل را مسؤول تمام مشکلات آمریکا دانست». این توئیت 100 درصد درست است و از سوی دونالد جونیور پسر ترامپ هم بازنشر شد. حتی برخی از هم‌حزب‌های ترامپ هم توئیت ونس را تایید کردند. نتانیاهو طی 4 سال موفق شده تا مغز استخوان، تل‌آویو را نابود کند، چون به اسرائیلی‌ها مانند جذامی نگاه می‌شود و نتانیاهو مورد توجه اکثر مردم جهان است البته از روی تنفر.
روزنامه‌نگار صهیونیست در پایان نوشت: یهودیان آمریکایی که زمانی قدرتمندترین تکیه‌گاه و حامی قابل تصور اسرائیل بودند، از ما منزجر شده‌اند و دیگر جایی در افکار عمومی آمریکا ندارند.
یکی از روزنامه‌نگاران سرشناس روزنامه عبری‌زبان یدیعوت آحارونوت هم در گزارشی با اشاره به نتایج انتخابات کنگره آمریکا و شکست جمهوری‌خواهان حامی رژیم صهیونیستی در این انتخابات نوشته است: «برای ما در تل‌آویو، این یک دگرگونی تاریخی برای یک نسل خواهد بود. [بنیامین] نتانیاهو باد کاشت و سونامی درو کرد».
چشم‌انداز روابط تل‌آویو - واشنگتن در پرتو شکست جمهوری‌خواهان
تردیدی نیست شکست جمهوری‌خواهان آینده روابط تل‌آویو و واشنگتن را تحت تاثیر قرار خواهد داد و در این ارتباط نیز کارشناسان آمریکایی معتقدند شکست جمهوری‌خواهان می‌تواند نقطه عطفی در تغییر روابط واشنگتن و تل‌آویو باشد.
«مت دوس» معاون اجرایی مرکز سیاست بین‌الملل آمریکا در گفت‌وگو با روزنامه کریستین ساینس مانیتور تأکید کرد: «بحث درباره اسرائیل در واشنگتن با سرعتی چشمگیر تغییر کرده است». او معتقد است پیروزی دموکرات‌ها به منتقدان تل‌آویو در کنگره تریبون قدرتمندتری خواهد داد و زمینه برگزاری جلسات نظارتی درباره جنگ علیه ایران و طرح محدودیت‌هایی برای فروش تسلیحات تهاجمی به تل‌آویو را فراهم خواهد کرد.
«دیوید ماکوفسکی» مدیر پروژه روابط اعراب و اسرائیل در مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک نیز معتقد است نمایندگان منتقد اکنون فرصت بیشتری برای تأثیرگذاری بر فضای سیاسی واشنگتن خواهند داشت. از سوی دیگر، «دنیل شاپیرو» سفیر پیشین آمریکا در سرزمین اشغالی هشدار داد: «اگر نتانیاهو همچنان در قدرت بماند، شرایط برای تل‌آویو بسیار دشوارتر خواهد شد و اسرائیل نفوذ و جایگاه خود در آمریکا را بیش از گذشته از دست خواهد داد».
«الیزا اورز» پژوهشگر ارشد مطالعات خاور میانه در شورای روابط خارجی آمریکا (CFR) هم درباره پیامدهای انتخابات کنگره نوشت: «دموکرات‌ها محدودیت‌های جدی بر کمک‌های نظامی به تل‌آویو را دنبال خواهند کرد و اجرای قوانین آمریکا را در این زمینه در دستور کار قرار خواهند داد، به‌ویژه اگر کابینه نتانیاهو و سیاست‌های آن همچنان ادامه پیدا کند». او همچنین احتمال وقوع رویارویی میان کنگره و کاخ سفید بر سر تل‌آویو را مطرح کرد و افزود احتمال دارد در 2 سال پیش رو دولت ترامپ وقت زیادی را بر سر حل اختلافاتش با کنگره درباره تل‌آویو صرف کند و شاید این اختلافات به بسیاری از مسائل داخلی واشنگتن نیز کشیده شود.
«وطن امروز» گزارش می‌دهد؛ تأثیر نتایج انتخابات کنگره آمریکا بر جایگاه سیاسی نتانیاهو و آینده او
بازنده پشت بازنده
ارسال نظر
پربیننده