به گزارش وطن امروز، رژیم صهیونیستی به مدت دههها بهعنوان متحد راهبردی و دارایی مهم آمریکا در غرب آسیا شناخته میشد، اما نتایج انتخابات اخیر و اظهارات مقامهای ارشد دولت ترامپ نشان داد که حمایت از تلآویو دیگر مزیت انتخاباتی برای سیاستمداران آمریکایی به همراه ندارد و حتی میتواند به عاملی هزینهزا در رقابتهای سیاسی این کشور تبدیل شود.
در همین چارچوب، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگو با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس، بار دیگر در تشریح دلایل ناکامی جمهوریخواهان گفت رأیدهندگان از جنگ با ایران و افزایش قیمت بنزین ناراضی بودند و در کنار این عوامل، «نارضایتی بسیار شدیدی» نیز از اسرائیل وجود داشت. وی پیشتر نیز پس از اعلام نتایج انتخابات به تأثیر این نارضایتی اذعان کرده بود.
جیدی ونس معاون ترامپ نیز یک روز پس از انتخابات، جنگ با ایران را عامل اصلی ناکامی جمهوریخواهان دانست و روابط آمریکا و اسرائیل و ضرورت بازنگری در مناسبات واشنگتن با تلآویو را از دیگر عوامل مؤثر بر نارضایتی بخشی از رأیدهندگان برشمرد. وی گفت بخشی از کسانی که در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ به ترامپ و او رأی داده بودند، این بار به دموکراتها رأی دادند. به گفته ونس، پایان جنگ، توجه به هزینههای زندگی و تورم، اولویت دادن به منافع آمریکا و تغییر رویکرد در قبال اسرائیل، چهار مطالبه اصلی این گروه از رأیدهندگان بود.
افزایش احساسات ضداسرائیلی در افکار عمومی آمریکا
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که نتایج نظرسنجیهای عمومی، از تغییر نگرش آمریکاییها و افزایش احساسات ضداسرائیلی حکایت دارد. بر اساس نظرسنجی فوریه ۲۰۲۶ (بهمن ۱۴۰۴) مؤسسه گالوپ، برای نخستین بار از سال ۲۰۰۱ تاکنون، میزان همدلی با فلسطینیها در میان پاسخدهندگان آمریکایی از همدلی با اسرائیلیها پیشی گرفته است؛ بهطوریکه ۴۱ درصد اعلام کردهاند در مناقشه خاورمیانه با فلسطینیها همدلی بیشتری دارند، در حالی که این رقم برای اسرائیلیها ۳۶ درصد است.
مقایسه این نتایج با نظرسنجی سال ۲۰۲۵ نیز از تغییر محسوس این نگرش حکایت دارد. در آن سال، ۴۶ درصد آمریکاییها با اسرائیلیها و ۳۳ درصد با فلسطینیها همدلی بیشتری داشتند. در تفکیک حزبی، ۶۵ درصد دموکراتها در نظرسنجی اخیر با فلسطینیها و ۱۷ درصد با اسرائیلیها همدلی بیشتری نشان دادهاند. در میان جمهوریخواهان نیز، با وجود تداوم همدلی اکثریت با اسرائیلیها، این میزان نسبت به سال ۲۰۲۴، ۱۰ درصد کاهش یافته و به ۷۰ درصد رسیده است.
همچنین یک نظرسنجی «موسسه سیاست» در دانشکده کِندی دانشگاه هاروارد در ماه آوریل (فروردین) نشان داد که نزدیک به نیمی از جوانان آمریکایی (۴۶ درصد) اعتقاد دارند روابط آمریکا با اسرائیل عمدتا به یک بار و هزینه تبدیل شده است. بر اساس نتایج این نظرسنجی، تنها ۱۶ درصد از پرسششوندگان ۱۸ تا ۲۹ ساله گفتند که رابطه آمریکا با اسرائیل عمدتا یک مزیت است.
از دارایی راهبردی تا بار سیاسی و امنیتی
این تحول انتخاباتی را میتوان در چارچوب بحثی گستردهتر درباره جایگاه اسرائیل در محاسبات راهبردی آمریکا بررسی کرد؛ بحثی که «جان مرشایمر» استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، از منتقدان برجسته آن است. مرشایمر و «استفن والت» در پژوهش مشترک سال ۲۰۰۶ با عنوان «لابی اسرائیل و سیاست خارجی آمریکا» استدلال کردند که حمایت گسترده واشنگتن از تلآویو را نمیتوان صرفاً با منافع راهبردی مشترک توضیح داد و نفوذ گروههای حامی اسرائیل در شکلدهی به سیاست خارجی آمریکا نیز در این زمینه نقش دارد.
مرشایمر در مواضع اخیر خود، اسرائیل را نه یک دارایی، بلکه «بار راهبردی» برای آمریکا توصیف کرده است. او در یادداشتی اخیر نوشت اسرائیل و لابی حامی آن، از جمله به دلیل نقشآفرینی در کشاندن آمریکا به جنگ با ایران، به عاملی هزینهزا برای واشنگتن تبدیل شدهاند. از نگاه وی، این رابطه علاوه بر هزینههای نظامی و امنیتی، پیامدهای سیاسی و اخلاقی نیز برای آمریکا به همراه دارد.
فرسایش اجماع دوحزبی و افزایش هزینه حمایت از تلآویو
روزنامه گاردین نیز در تحلیل انتخابات اخیر، تضعیف اجماع سنتی دوحزبی درباره اسرائیل را از تحولات مهم سیاست آمریکا دانسته است. «بث میلر» مدیر سیاسی سازمان «صدای یهودیان برای صلح»، در این باره گفت: «اجماع دوحزبی قدیمی درباره اسرائیل به پایان رسیده است.»
خبرگزاری فلسطینی «شهاب» نیز بتازگی در تحلیلی با اشاره به تصمیم ترامپ برای توقف کمکهای نظامی به رژیم صهیونیستی، به نقل از کارشناسان نوشت: صرف طرح این موضوع از سوی رئیس جمهور آمریکا، حائز اهمیت و نشان دهنده تبدیل شدن اسرائیل به وبال گردن دولت آمریکاست.
در چنین فضایی، پرسش درباره مسأله حمایت از اسرائیل بیش از گذشته در محافل سیاسی و تصمیمسازی واشنگتن مطرح شده است: آیا تداوم سطح کنونی حمایت از تلآویو همچنان در مطابقت با منافع ملی آمریکا قرار دارد یا هزینههای سیاسی، اقتصادی و امنیتی آن، بازنگری در این حمایت را ایجاب میکند؟
انتخابات اخیر نشان داد موضوع روابط با اسرائیل دیگر صرفاً به محافل دانشگاهی و منتقدان سیاست خارجی محدود نیست و به عرصه رقابتهای انتخاباتی نیز راه یافته است. به این ترتیب، اسرائیل که در دهههای گذشته حمایت از آن در سیاست داخلی آمریکا عموماً یک امتیاز سیاسی محسوب میشد، اکنون به موضوعی مناقشهبرانگیز و عاملی هزینهزا برای سیاستمداران آمریکایی تبدیل شده است؛ تحولی که میتواند بر آینده مناسبات واشنگتن و تلآویو نیز اثرگذار باشد.