۲۵/آبان/۱۴۰۵
|
۲۳:۳۲

پایان تاب‌آوری تا فقر راهبردی در آمریکا

حنیف غفاری:‌ اندیشکده شورای آتلانتیک در تازه‌ترین ارزیابی خود پیرامون نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، اعتراف معناداری کرده و به ترکیب «پایان تاب‌آوری» و «فقر راهبردی» در آن کشور اشاره کرده است. 
بر این اساس، آنچه در برهه حساس کنونی به منصه ظهور رسیده، دقیقا نقطه‌ عطف «پایان تاب‌آوری اجتماعی شهروندان آمریکایی» در برابر ماجراجویی‌های پرهزینه ضدایرانی و بازتاب عینی «فقر مطلق راهبردی» در ساختار تصمیم‌سازی کاخ سفید به سرکردگی ترامپ تروریست است؛ شکستی که پیامدهای آن به‌مراتب عمیق‌تر از جابه‌جایی موقت کرسی‌های قانون‌گذاری سنا و مجلس نمایندگان بوده و بنیان‌های قدرت در هیات حاکمه آمریکا را نشانه رفته است. 
طی سال‌های اخیر، سردمداران کاخ سفید با هدایت نومحافظه‌کاران و لابی‌های صهیونی، تمام توان و سرمایه عمومی مردم آمریکا را در مسیر مهار جمهوری اسلامی ایران و راه‌اندازی زنجیره‌ای از تقابل‌های مستقیم و غیرمستقیم در منطقه غرب آسیا مستهلک کردند. 
تحمیل فشارهای معیشتی سنگین، تورم بی‌سابقه، جهش قیمت حامل‌های انرژی، کسری بودجه سرسام‌آور و تزریق صدها میلیارد دلار از درآمدهای مالیاتی مردم آمریکا به پای جنایات ماشین جنگی رژیم صهیونیستی، جامعه آن کشور را به مرز انفجار روانی و معیشتی کشانده است. 
شکست خردکننده جمهوری‌خواهان و ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای اخیر، محصول سرریز شدن کاسه صبر شهروندانی بود که تاب‌آوری خود را در قبال تداوم این سیاست‌های ویرانگر و جنگ‌طلبانه به طور کامل از دست داده‌اند. 
رأی‌دهندگان آمریکایی در این آوردگاه، با زدن ضربه‌ای کاری بر پیکره اردوگاه ترامپ، صراحتا پیام دادند دیگر حاضر نیستند بهای گزاف محاسبات غلط حاکمان خود در خصومت با ایران قدرتمند را بپردازند. 
پافشاری تهران بر استراتژی «مقاومت فعال» و پاسخ‌های کوبنده میدانی به هرگونه تجاوزطلبی، سبب شد هزینه‌های سیاست مداخله‌جویانه واشنگتن مستقیما به سفره و معیشت شهروندان آمریکایی اصابت کند؛ امری که استحکام اجتماعی ادعایی و واهی آمریکا را فروپاشید و بدترین شکست سیاسی ممکن را بر سر کاخ سفید آوار کرد. 
در ورای این فروپاشی اجتماعی و بی‌میلی مفرط افکار عمومی به پذیرش ماجراجویی‌های خارجی، بحرانی حتی مهلک‌تر در لایه‌های ارشد اجرایی واشنگتن حاکم است: بحران تهی‌شدگی نخبگانی و فقدان حداقل عقلانیت سیاسی. کابینه و حلقه مشاوران نزدیک ترامپ در دوره کنونی، نمونه‌ای بی‌سابقه از تلفیق «لمپنیسم سیاسی» و «آنارشیسم ساختاری» را به نمایش گذاشته‌اند. در این محیط آکنده از توهم، فرآیندهای بروکراتیک و ارزیابی‌های منطقی نهادهای تصمیم‌ساز پیشین کاملا به حاشیه رانده شده و جای خود را به تصمیمات خلق‌الساعه، رفتارهای نمایشی و رویکردهای هیجانی داده‌ است. 
حاکمیت این فضای پوپولیستی و لمپن در هیات حاکمه آمریکا، مجالی برای ظهور یا پذیرش حتی حداقلی از عقلانیت تحلیلی و راهبردی باقی نگذاشته است. مقامات برگزیده ترامپ، به جای درک واقع‌گرایانه موازنه‌های قدرت در نظام بین‌الملل و اذعان به ناتوانی غرب در رویارویی با جمهوری اسلامی، تمام محاسبات خود را بر مبنای توهمات، منافع شخصی و جلب رضایت لابی‌های صهیونیست بنا نهاده‌اند. پیوند میان این «آنارشیسم» و «لمپنیسم» در ساختار قدرت در آمریکا، سبب شده واشنگتن توان تفکیک واقعیت از مجاز را از دست بدهد. 
ابعاد فقر راهبردی حاکم بر واشنگتن به قدری عمیق است که حتی در درون هسته سخت اطرافیان ترامپ نیز پدیدار شده است. مواضع نوسانی و واگرایی چهره‌هایی چون جی‌دی ونس، معاون وی در قبال تداوم حمایت همه‌جانبه از رژیم و ورود به جنگ علیه ایران، نشان‌دهنده شکل‌گیری گسل‌های راهبردی غیرقابل ترمیم در داخل حاکمیت آمریکاست. 
این تشتت گواهی می‌دهد فرسایش هژمونی واشنگتن، جریانی از هراس و بلاتکلیفی را در بالاترین سطوح حاکمیتی واشنگتن تزریق کرده است. در حالی که ترامپ و جناح رادیکال او در توهم تشدید خصومت به سر می‌برند، واقعیات صحنه و عمق آسیب‌پذیری پایگاه‌های آمریکا و شکنندگی متحدان منطقه‌ای‌اش، گروهی دیگر را به اندیشه فرار از باتلاق انداخته است. این شکاف فزاینده، بر انفعال راهبردی آمریکا افزوده و اعتبار تعهدات امنیتی واشنگتن را نزد معدود دنباله‌روها و مهره‌های آن بیش از پیش زایل کرده است. 
آنچه صاحبان قدرت در آمریکا در ماه‌های آتی پیش‌ رو خواهند داشت، به مراتب تاریک‌تر و پرمخاطره‌تر از وضعیت آشفته کنونی است. هنگامی که یک نظام سیاسی همزمان با بحران سلب مشروعیت اجتماعی در داخل (پایان تاب‌آوری شهروندان) و زوال عقلانیت تحلیلی در بالا (فقر مفرط راهبردی و غلبه لمپنیسم) مواجه می‌شود، خروجی اجتناب‌ناپذیر آن گرفتار شدن در مارپیچ زوال است. 
ترامپ و هیات حاکمه آمریکا تصور می‌کنند با تشدید تهدیدهای نظامی و هسته‌ای علیه ایران می‌توانند افکار عمومی داخلی کشورشان را مهار کرده یا قدرت بازدارندگی پوشالی خود را بازیابند، غافل از اینکه دست زدن به هرگونه خطای محاسباتی دیگر در قبال تهران، نه‌تنها بن‌بست کنونی آنها را حل نمی‌کند، بلکه تیر خلاص را به تتمه بنیان‌های قدرت آمریکا شلیک خواهد کرد. واکنش قاطع و پشیمان‌کننده جمهوری اسلامی، در کنار انفجار خشم اجتماعی توده‌های ناراضی در داخل آمریکا، بحران‌های کنونی کاخ سفید را با ضریب جهشی چند برابری مواجه خواهد کرد. 
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا پرده از این واقعیت برداشت که جامعه آمریکا توان تداوم سیاست‌های هزینه‌زای ضدایرانی را از دست داده و حاکمیت ترامپ با تلفیق لمپنیسم و آنارشیسم، توانایی مدیریت پرونده‌های مهم عرصه سیاست خارجی خود را از دست داده است. این چرخه زوال، آینده‌ای به مراتب فلاکت‌بارتر و شکست‌هایی خفت‌بارتر را برای صاحبان آشکار و پنهان قدرت در واشنگتن رقم خواهد زد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده