گروه سیاسی:
مذاکرات ژنو3 طیف تندرو ایالات متحده آمریکا را خشمگین و شکاف میان تصمیم‌گیران آمریکا را نیز آشکار کرده است. در تازه‌ترین واکنش‌ها که البته این‌بار در کاخ سفید رخ داده است، مشاور باراک اوباما تهدید کرد که اگر ایران برنامه هسته‌ای خود را تعلیق نکند، با تحریم‌های بیشتر مواجه خواهد شد. گری سیمور، مشاور رئیس‌جمهور آمریکا در امور خلع سلاح طی سخنانی در بنیاد دفاع از دموکراسی واشنگتن گفت: «اگر ایران برنامه اتمی خود را متوقف نکند، آمریکا و متحدانش آماده‌اند تحریم‌های بیشتری علیه این کشور اعمال کنند. تا زمانی که ایران صلح‌آمیز بودن برنامه اتمی خود را ثابت نکند، کشورهای غربی به تشدید فشارهای خود علیه تهران ادامه خواهند داد». به گزارش ایران هسته‌ای، سیمور که یک چهره تندرو علیه ایران محسوب می‌شود، ادامه داد: «ایران احتمالا به این دلیل حاضر به مذاکره شده که می‌خواهد در جامعه جهانی اختلاف بیندازد تا تحریم‌های کنونی را تضعیف کند و مانع از فشارهای بیشتر شود». وی افزود: «این طرح موثر واقع نخواهد شد و آمریکا و کشورهای اروپایی مصمم هستند که به دنبال مذاکرات ژنو فشارها را ادامه و حتی افزایش دهند. خودداری ایران از مذاکرات جدی، فقط به تشدید تحریم‌ها منجر می‌شود. تا زمانی که نگرانی ما رفع نشود تحریم‌ها نیز لغو نخواهد شد». به اعتقاد کارشناسان، اظهارات سیمور در 2 حوزه می‌تواند قابل ارزیابی باشد. نخست اینکه نشان می‌دهد درون دولت آمریکا بر سر نحوه تعامل با ایران اختلاف جدی وجود دارد و در حالی که ویلیام برنز در مذاکرت ژنو 3 تا حداکثر مقدار ممکن تلاش کرد ملایم باشد، سیمور سعی کرده موضع جناح اقلیت دولت اوباما را که خواهان افزایش فشارها بر ایران است تقویت کند. این جناحی است که عقیده دارد تداوم مذاکرات با ایران اقدامی اشتباه است و همانطور که سیمور گفته، باعث بیرون ریختن اختلافات 1+5 می‌شود. علت دوم هم این است که ظاهرا آمریکایی‌ها با توجه به مستند بودن متن مذاکرات ژنو که به وضوح حاکی از عقب‌نشینی‌های جدی آنها در داخل اتاق مذاکره است، تلاش می‌کنند با اظهارات رسانه‌ای تند و تیز علیه ایران، میان فضای داخل و خارج از اتاق مذاکره موازنه ایجاد کنند. سیمور قبل از مذاکرات هم طی سخنانی در موسسه نیکسون، اظهاراتی مشابه این موضوع را بیان کرده بود. البته این نخستین بار نیست که برخی در داخل ایالات متحده آمریکا نسبت به پذیرش حق غنی‌سازی اورانیوم در ایران ابراز نگرانی کرده‌اند. روز دوشنبه هفته گذشته و زمانی که سعید جلیلی مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران در ژنو با کاترین اشتون رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا ملاقات می‌کرد، گروهی از سناتورهای برجسته آمریکا از جمله جان کیل، جو لیبرمن، کریستن گیلبراند و جان مک کین نامه‌ای به باراک اوباما نوشتند و از او خواستند هر گونه پیشنهادی را که توانایی غنی‌سازی اورانیوم ایران در آن حفظ شده باشد رد کند. آنها نوشتند: این مساله اهمیت دارد که آمریکا و شرکای ما تصریح کنند با توجه به عدم همکاری ایران نمی‌توان به دولت آن اجازه داد در آینده قابل پیش‌بینی هیچ‌گونه فعالیت غنی‌سازی یا بازفرآوری اورانیوم در خاک ایران داشته باشد. ما قویا با هر گونه پیشنهاد دیپلماتیکی که در آن ایران اجازه داشته باشد به این فعالیت‌ها در هر شکلی ادامه دهد مخالفت می‌کنیم. این نامه سناتورهای آمریکایی به دنبال بیانیه چندی پیش هیلاری کلینتون وزیر خارجه آمریکا تدوین شد که از تغییر موضع آمریکا در مذاکرات حکایت داشت. هیلاری کلینتون در این بیانیه گفت یک راه حل دیپلماتیک شامل حفظ حق ایران برای غنی‌سازی اورانیوم برای مقاصد صلح‌آمیز خواهد بود البته زمانی که این کشور اعتماد جامعه بین‌المللی را جلب کند که برنامه‌اش هیچ هدف نظامی ندارد. هفته‌نامه تایم نیز روز جمعه 19 آذر 1389 در این باره نوشت: «دولت بوش همراه با اسرائیل و فرانسه بر این باور بودند که نمی‌توان به یک برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای در ایران اعتماد کرد زیرا این برنامه پایه فنی لازم برای ساخت سلاح را ظرف یک تا 2 سال در صورتی که این کشور جدا شدن از ان پی تی را انتخاب کند فراهم می‌کند همانطور که در سال 1994 درباره کره شمالی رخ داد. سناتورهایی که روز دوشنبه به اوباما نامه نوشتند مشخصا با این دیدگاه هم‌نظر هستند که البته از حمایت بیشتر کشورهایی که اکنون سرگرم اجرای تحریم‌ها علیه تهران هستند یا برخی صداهای صاحب نفوذ در واشنگتن برخوردار نیست که هشدار داده‌اند مادامی که خواستار حذف حق غنی‌سازی ایران باشیم هیچ راه حل دیپلماتیکی حاصل نمی‌شود.
باخت بزرگ پس از 6 سال
به اعتقاد کارشناسان، تغییر استراتژی آمریکایی‌ها درباره موضوع غنی‌سازی در ایران یک اتفاق بزرگ است. نگاهی به بیش از 7 سال تاریخ پرونده هسته‌ای ایران (از ژوئن 2003 تا دسامبر 2010) نشان می‌دهد در این مدت حتی یک مورد هم وجود نداشته که مقام‌های آمریکایی رسما و صریحا از امکان پذیرش غنی‌سازی در ایران سخن گفته باشند. ادبیات استاندارد آمریکایی‌ها در این مدت همواره این بوده که می‌گفته‌اند «ما با برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای در ایران موافقیم» اما هیچ وقت به طور مشخص از غنی‌سازی نام نمی‌بردند. در هیچ یک از بسته‌هایی هم که تا به حال میان ایران و غرب مبادله شده، غربی‌ها هرگز جمله‌ای در این باره که احتمال دارد تحت شرایطی در آینده غنی‌سازی در ایران را بپذیرند ننوشته‌اند. با این حال اظهارات هیلاری کلینتون که یک عقب‌نشینی بزرگ به حساب می‌آید حاکی از زانو زدن ایالات متحده در قبال پایداری ایران در موضوع هسته‌ای است.