بعضی اوقات یک چکاپ کامل از بدنه فدراسیون فوتبال میتواند گروه مدیریتی حساسترین شاهرگ فوتبال کشور را از خطر سکته قلبی نجات دهد، تنها پرداختن به مسائل فنی نیست که میتواند گرهگشا و راز بقای فدراسیون فعلی باشد زیرا علی کفاشیان از بعد بازی با لبنان باید خدا را شاکر باشد که در دل باختی تلخ توانسته ایرادات و نیروهای مخرب اطراف فدراسیونش را شناسایی کند، البته این کالبدشکافی مستلزم این است که آقای رئیس زمانی که سوار بر ماشین مدیریت فوتبال میشود، آینههای کناری را به خوبی مراقبت کند تا از کنارهها مورد اصابت قرار نگیرد! این گزارش دقیقا همانند چراغی است که کمی جلوتر از مسیر ناهمواری که پیشروی فدراسیون است را برای مدیران ارشد فوتبال روشن میکند. دلالیسم نخستین چاله مهلکی است که حتی از چالههای هوایی نیز برای آنها مخربتر خواهد بود، ما بر این امید هستیم تا با دادن این پیغام کمک شایانی به فدراسیون فوتبال کرده باشیم.
سکانس اول، بیروت 10 سپتامبر
کاروان رسانهای بعد از یک ساعت و نیم تاخیر در پرواز برای پوشش خبری از اردوی تیمملی وارد فرودگاه بیروت میشود و نخستین چیزی که خبرنگاران برای داشتن آن تلاش میکنند، سیمکارتی است برای پوشش خبری. در آنجا شخصی است که خودش را مسؤول هماهنگی و تور لیدر بازی ایران و لبنان معرفی میکند، کسی که چارهای نیست جز اينكه به او اعتماد کنی چون شناخت مناسبی از شرایط اقتصادی در بیروت نداری او را به عنوان چشم و گوش خود انتخاب کنی. وعده خرید سیمکارت با قیمت مناسب 40 دلار وعدهای است که در هتل برای خبرنگاران به تحقق میپیوندد... .
بیروت طبقه چهاردهم
هتل «كاخ سفید» یا همان «Whait house» مقصدی است که برای اسکان خبرنگاران در نظر گرفته شده، مینیبوس حامل خبرنگاران از میان خیابانهای پرترافیک و محلههای به ظاهر پایینشهر و حومه بیروت بعد از مدت طولانی به محل استقرار نزدیک و سوال بحثبرانگیز جرقهاش از همانجا در میان خبرنگاران زده میشود كه چرا در بدترين نقطه شهر بايد استقرار داشته باشيم؟ ساختمانی 14 طبقه در حومه شهر در بدترین و ناامنترین نقطه بیروت (به گفته یکی از خبرنگاران خبرگزاری ایرانی که در آنجا زندگی میکند) همان جایی است که تیم رسانهای باید چند روزی را در آنجا سپری کند. اتاقها تقسیم میشود و ما که با خرج خودمان برای پوشش خبری راهی آنجا شدیم با هزار منت در یک سوئیت به اصطلاح بزرگ در طبقه چهاردهم استقرار پیدا میکنیم، هر اتاق شبی 140 دلار، دوتخته و با یک تخت «!extera». آقای تور لیدر ما را توجیه میکند که این هتل بهترین مکان برای رسیدن به مرکز شهر است و بهخاطر گل روی ما 40 دلار تخفیف میدهد تا رقم قرارداد به شبی یکصد دلار برسد. طبقه چهاردهم زیرشیروانی 2 روی سکه دارد؛ روی اول توصیفی است که آقای «X» از آن میکند و روی دومش را زمانی نمایان میکند که میفهمیم ما از نعمت داشتن اینترنت محرومیم! اگر مشکلات بهداشتی و امکانات رفاهی را فاکتور بگیریم تنها چیزی که از این طبقه برایمان قابل استفاده است پنجرهای است که میتوانیم از آن بیروت و دریای مدیترانهاش را تماشا کنیم! البته این توفیق اجباری تنها برای ما نیست چون در همسایگی ما جناب دکتر صدر، کارشناس فوتبال و گروه مستندساز که برای تکمیل پروژههایشان احتیاج به فیلمبرداری از بازی تیم ایران را دارند، قرار گرفته بودند و ما خوشحال از این بودیم که درد مشترکمان را «share» میکنیم! سوال اول را از همینجا باید آغاز کرد که چرا فدراسیون فوتبال شخصا خودش از طریق تورهای سالم درآمدزایی نمیکند و اجازه میدهد پای دلالها اینگونه به محیط فرهنگیاش باز شود، مگر سابقه تیمملی فوتبال در جامجهانی 2006 و فدراسیون وقت آن زمان برای گرفتن درس عبرت کافی نبود، مگر یادمان رفت که چگونه شرکتهای نامعتبر توریستی به اطراف فدراسیون نفوذ پیدا کردند و مشکلات و حاشیههای فدراسیون آن وقت را چنان 2 برابر کردند که این پوئن منفی تا مدتها در کارنامه آنها باقی مانده بود. در همان به اصطلاح هتلی که ارباب رسانهها حضور داشتند، خانوادههایی که از شهرستانهایی مانند لاهیجان بهخاطر حمایت و تشویق تیمملی به دام تورهای ناسالم افتاده بودند؛ پرداخت قیمت گزاف برای اقامت در هتلی که بیشتر به مسافرخانههای پایین شهر شباهت داشت و به هیچوجه در شأن و منزلت هواداران و خبرنگاران ایرانی نبود. این معضل زمانی دردناک میشد که بهطور مثال تورهای دیگر امکانات خود را با قیمتی نازل و مناسبتر در اختیار مسافران قرار داده بودند، بد نیست به یکی از آنها اشاره کنیم و بعد مقایسهای داشته باشیم با محل استقرار خبرنگاران؛ يكي از آنها به مدت 7 روز و 6 شب هتلی به قیمت شبی 290 دلار را برای مسافرانش در نظر گرفته بود، سیمکارتهای تلفن از دفتر آلفا با داشتن شارژ 2 دلاری به قیمت 6 دلار عرضه شده بود حتی گرانترین سیمکارتی که به مسافران فروخته شده بود 12 دلار بود! حالا سیمکارتی که از طریق تور لیدر هتل «كاخ سفید» در اختیار خبرنگاران قرار گرفت 40 دلار بود! با یک ماشینحساب کوچک هم میتوان به عمق فاجعه دسترسي پیدا کرد!
حومه بیروت و جاماندن از پوشش خبری
شاید خیلیها سوال کنند که چرا از نخستین کنفرانس خبری و تمرین تیمملی قبل از بازی هیچ گزارش تصویری و مکتوبی ارائه نشد؟ ولی باید سوال را به گونه دیگری مطرح کرد که چرا خبرنگاران در زمان مقرر به محل تمرین و سالن کنفرانس نرسیدند؟ استقرار در حومه بیروت و مسافت زیاد آن از ورزشگاه اسپورتسیتی موجب شد که ماشین حمل خبرنگاران نیمههای راه تصمیم به بازگشت بگیرد چون زمانی آنها به ورزشگاه میرسیدند که بازیکنان و کادر فنی تیمملی به هتل محل استقرارشان رسیده بودند و هیچ چیز جز ورزشگاه خالی در انتظار رسانهها نبود! سوال اینجاست که آیا فدراسیون فوتبال هزینه کرده بود برای پوشش خبری یا اینکه هزینهای بهینه کرده بود برای دوربودن خبرنگاران و برهم نخوردن آرامش کادر فنی؟ خروجی این اتفاق و برنامهریزی چه شد! آیا کارلوس کیروش به هدف مورد نظرش رسید؟ چرا همیشه فدراسیون فوتبال به ساز مربیان خود حرکت میکند؟ چرا آنها به این موضوع نمیاندیشند که دور شدن رسانهها از تیمملی هیچ کمکی به نتیجه گرفتن آنها نمیکند، بلکه منجر به اختلاف هم میشود و همین مساله شکاف عظیمی میان رسانهها و تیمملی بهوجود میآورد. باید اضافه کرد آقای کفاشیان! چه کسی پاسخگو است برای توهینی که به منزلت و شأن خبرنگاران میشود. ما وقتی در روزشگاه اسپورتسیتی با عدم برنامهریزی و میزبانی نامناسب لبنانیها مواجه میشویم، نمیتوانیم گلهمند باشیم چون مسؤولان فدراسیون خودی نیز هیچ اهمیتی به رسانهها نمیدهند و تنها موضوعی که بیش از همه آزاردهنده میشود، این است که دلالها چگونه پایشان به اطراف فدراسیون باز میشود، چه کسی از این مساله سود میبرد؟ چرا فدراسیون در سال تولید ملی خودش به فکر درآمدزایی سالم نیست. مگر اردوهای قبلی که با برنامهریزی درست محل استقرار و امکاناتی که برای رسانهها در نظر گرفتند در خور توجه نبود؟ اشخاصی مانند مهديمحمد نبی و امير حسینی به اندازه کافی برای رسانهها زحمت کشیدند که در سفر به بیروت بچههای خبرنگار بارها از خالی بودن جای این دو نفر در محل استقرارشان یاد میکردند. شاید اگر کفاشیان یکی، دو نفر همانند اميرحسینی، مدیر روابط عمومی فدراسیون را در کنار خود داشت حالا کار ما به اینجا کشیده نمیشد. این گزارش تنها از سر دلسوزی ارائه شده، چون خبرنگاری که خودش با هزینه شخصی برای پوشش خبری میرود چشمداشتی به فدراسیون ندارد و میتواند در بهترین جای شهر مستقر شود. این گزارش هشداری است دوستانه که با صراحت راه را برای مدیران فدراسیون فوتبال روشن میکند چون باید پذیرفت تنها مسائل فنی و تاکتیکی نیست که عمر مدیریت یک مدیر را در عرصه فوتبال کاهش میدهد، بلکه ظهور پدیده دلالیسم از طرق مختلف میتواند پایههای صندلی مدیریت را همچون موریانهای آرامآرام خرد کند بیآنکه کسی متوجه آن شود. در اینکه علی کفاشیان و مجموعهای که در کنارش قرار گرفته و با او در فدراسیون کار میکنند از سلامت اقتصادی برخوردارند شکی نیست ولی آنها باید به دنبال این باشند که چگونه دلالها به اطرافشان نفوذ میکنند. ما امیدواریم خود فدراسیون تا زمانی که دیر نشده هر چه زودتر اين دمل چرکی را کور کند.