23 سال جنگیدند اما به آنها گفته شد ماجرا را رها کنند. 23 سال آنها دروغهایی که بهشان گفته شد را تحمل کردند؛ دروغهایی بزرگ درباره روزی که عزیزانشان جان باختند. 23 سال در بیخبری طی شد. اما چهارشنبه، سرانجام حقیقت برملا شد. خانوادههای 96 نفری که در ورزشگاه هیلزبورو در 15 آوریل 1989 جان خود را از دست دادند سرانجام به چیزی که میخواستند رسیدند آن هم در کلیسای لیورپول. هیات مستقل هیلزبورو نتایج 2 سال تحقیق خود را منتشر کرد. آنها بیش از 400 هزار صفحه از اسناد بیش از 80 سازمان را مطالعه کرده بودند، اسنادی که تا پیش از این پنهان نگه داشته شده بود. البته حقیقت چندان دلپذیر بازماندگان نبود: آنها بهتلخی دریافتند که دولت و پلیس انگلیس در تمام این مدت تلاش کردهاند بر حقیقت سرپوش بگذارند و درگذشتگان را مقصر مرگشان بدانند! این افراد در ورزشگاه هیلزبورو در شهر شفیلد و در ورزشگاه تیم شفیلد ونزدی جان باخته بودند. آنها به تماشای دیدار لیورپول و ناتینگهام فارست در مرحله نیمهنهایی جام حذفی رفته بودند که این فاجعه روی میدهد. پس از این اتفاق، افسران پلیس اعلام کردند که رفتار حیوانی طرفداران آشوبگر و مست بود که باعث این فاجعه شد. به این ترتیب از همان هنگام مشخص بود که تقصیر به گردن خود طرفداران انداخته میشود و این جملات بخشی از دسیسهای بزرگتر بود که تا همین امروز باعث شده بود مردم این گزارشهای دروغین را باور کنند. 4 روز بعد بود که اطلاعات غلطی به اروین پاتریک، نماینده محافظهکار مجلس رسید و او هم بهجای آنکه به دنبال کشف حقیقت باشد، دغدغههایش را مستقیما با رسانهها در میان گذاشت. از همه مشهورتر، با روزنامه سان. این روزنامه در صفحه نخست خود تیتر زد: «حقیقت» و حتی ادعا کرد که طرفداران روی اجساد خود را تخلیه کرده و جیب آنها را زدهاند! همین موضوعات در ذهن مردم جای گرفت و منجر به شایعات بزرگ دیگری شد. همان هنگام که این شایعات در بین مردم پخش میشد، اجساد مردگان را برای آزمایش میزان الکل خون برده بودند. نتیجه؟ تنها تعداد بسیار اندکی از آنها الکل مصرف کرده بودند. این با شایعات جور درنمیآمد. پلیس در نتیجه به دنبال این رفت که برای آنها سابقه جنایی پیدا کند! چرا؟ چون اگر مقامات نمیتوانستند ثابت کنند که افراد مست بودهاند یا ماجرا بر سر دعوای هولیگانها بوده، پس باید بهنحوی دیگر قربانیان را مقصر جلوه میدادند. از سوی دیگر اتفاق دیگری روی داد که حقیقت را پنهان کرد. دکتر استفان پاپر، پزشک پرونده تصمیم گرفت ماجرا را در ساعت 15:15 (تنها 9 دقیقه پس از متوقف شدن بازی!) پایان دهد. او به دروغ گفت همه قربانیان تا آن لحظه دچار مصدومیتهایی بازگشتناپذیر شده بودند و مرگشان قطعی بود و از مدارک و شواهد نباید هیچ چیزی در ارتباط با اتفاقات رویداده پس از این ساعت استفاده شود! به این ترتیب بود که او نگذاشت خانوادهها خبردار شوند که مرگ برخی قربانیان به دلیل دیر عمل کردن اورژانس بوده است و پلیس تنها اجازه داده 14 نفر به بیمارستانها بروند! این گزارش نشان میدهد از 96 نفری که مردهاند، 59 نفر میتوانستهاند در صورت مناسب بودن خدمات اورژانس زنده بمانند و 31 نفر حتی قلب و ریههایشان کار میکرده است! دکتر پاپر که مسؤول رسیدگی به این فاجعه بوده در آن هنگام اعلام میکند که نیازی به کاوش بیشتر نیست و دلیل مرگ هواداران مشخص شده. این در حالی است که طبق قانون باید بررسی کامل انجام میشده. همچنین شواهدی که پلیس در آن روز ارائه کرده هم زیر ذرهبین قرار گرفته و مشخص شده که آنها در گزارش اولیه 116 مورد منفی داشتهاند که همه آنها از گزارش رسمی پاک شده. البته بیشتر این موارد پاکشده نشان از آن داشتهاند که پلیس برنامهریزی مناسبی نداشته و عملکردش مطابق انتظار نبوده. پلیس همچنین 164 بیانیه داد تا تقصیر را به گردن خود طرفداران بیندازد.
23 سال طول کشید تا مشخص شود این ماجرا فاجعهای بزرگ در تاریخ قضایی بریتانیا بوده است. دیوید کامرون، نخستوزیر بریتانیا اعلام کرد که دادستان باید به این پرونده رسیدگی کند. او همچنین عمیقا از بازماندگان عذرخواهی کرده است. این در حالی است که مارگارت تاچر، نخستوزیر وقت بریتانیا در آن هنگام میدانسته که گزارش اصلی انتقادات بسیار تندی از پلیس داشته است.
باشگاه لیورپول هم از این هیات تشکر کرد که چنین گزارشی را منتشر کردهاند. لیورپول در این سالها یاریگر بازماندگان بوده. به این ترتیب مشخص شد که کشتهشدگان نه در شرایط غیرعادی بوده و نه رفتار خشنی داشتهاند. آنها تنها قربانی اشتباهات وحشتناک پلیس بریتانیا و سهلانگاریهای آنها شدند که نتوانسته بودند جمعیت را بهدرستی مدیریت کنند و در حالی که بخش طرفداران لیورپول ظرفیت کافی نداشت، یکی از دروازهها را باز کرده بودند تا جمعیت به داخل ورزشگاه بیاید و بر سر همین بود که جمعیت به فنسها فشرده شده و جان باختند و البته سالها بر این ماجرا سرپوش گذاشته شد. چهارشنبه شاید روز تلخی برای بازماندگان بود اما شاید به آرامشی رسیده باشند که در این 23 سال از آنها دریغ شده بود.
عذرخواهی کامرون به خاطر فاجعه هیلزبورو
نخستوزیر انگلیس نسبت به بیعدالتی مضاعف اعمال شده درباره فاجعه ورزشگاه هیلزبورو عذرخواهی کرد. کشته شدن 96 نفر از طرفداران تیم لیورپول در جریان ازدحام جمعیت در ورزشگاه هیلزبورو شهر شفیلد در آوریل سال 1989 در تاریخ انگلیس به «فاجعه هیلزبورو» مشهور شده است. بیش از 750 نفر از طرفداران لیورپول که برای تماشای مسابقه تیمشان با تیم ناتینگهام فارست در مرحله نیمه نهایی جام حذفی انگلیس به این ورزشگاه آمده بودند، در این فاجعه مجروح شدند.طی سالهای گذشته تحقیقات متعددی درباره ریشههای بروز این فاجعه انسانی انجام شده بود ولی تاکنون خانوادههای قربانیان از نتایج این تحقیقات راضی نشده بودند. بر اساس یافتههای این گزارش جدید، نیروهای پلیس و اورژانس بهطور مستمر تلاش کردند اتهامات را به سمت تماشاگران منحرف کنند. دیوید کامرون که پس از انتشار یک گزارش مستقل تحقیقی درباره فاجعه ورزشگاه هیلزبورو در پارلمان انگلیس سخن میگفت، اظهار داشت: پلیس نهتنها اقدامات کافی برای حفاظت از تماشاگران ورزشگاه هیلزبورو به عمل نیاورد بلکه بعدا تلاش کرد تماشاگران را عامل فاجعه معرفی کند. وی درباره انتشار گزارش تازه تحقیقی درباره این فاجعه تصریح کرد: اگر پلیس و نیروهای امدادی واکنش سریع و مناسبی به این فاجعه نشان میدادند، قطعا تعداد تلفات کاهش مییافت. این گزارش نشان میدهد ایمنی تماشاگران در ورزشگاه هیلزبورو در همه سطوح مورد بیاعتنایی قرار گرفته بود. نخستوزیر انگلیس افزود: یافتههای گزارش تازه ناکامی مسؤولان در محافظت از تماشاگران، تلاش برای انداختن تقصیرها به گردن تماشاگران و همچنین ناقص بودن تحقیقات قبلی را ثابت میکند. وی از آنچه اعمال بیعدالتی مضاعف درباره این حادثه خواند، عذرخواهی کرد و گفت: اولا مسؤولان در حفاظت از جان قربانیان ناتوان و خانوادههای قربانیان برای روشن شدن حقیقت سالها منتظر ماندند و ثانیا در این مدت برخی تلاش کردند تقصیر بروز این فاجعه را به گردن قربانیان بیندازند.