عليرضا پورصباغ
«دایره مرگ» با نام اصلی «یک پلیس»
(Un flick) آخرین فیلم ملویل در ادامه «سامورايی» (1967) و «دایره سرخ» (1972) به شمار می‌رود؛ فیلمی که در وهله نخست به دلیل داشتن مولفه یک زن واسطه، میان پلیس و گانگستر بیشتر یادآور فیلم «رفتگان» مارتین اسکورسیزی است. ملویل با سه‌گانه مذکورش جایگاه خود را به عنوان مافیایی‌ساز کلاسیک‌گرا تثبیت کرد. آلن دلون این‌بار به جای حضور در هیبت یک گانگستر در قامت یک پلیس ظاهر شده است تا به نوعی سنت‌شکنی در آثار مشترک ملویل و دلون اتفاق بیفتد. کاترین دونو به عنوان یک فرشته سفید از جهان مرگ میان پلیس و گانگستر قرار گرفته است. ملویل با دایره مرگ (یک پلیس) سه‌گانه‌اش را به تکامل می‌رساند و مرزهای بین «خوب» و «بد» را با مراقبه عمیقی به صورت یک دکترین ارائه می‌کند. فیلم با نقل‌قولی از نقاش معروف ژاپنی شروع می‌شود و گرایشات شرقی ملویل در آثارش بازتاب پیدا می‌کند. مفاهیمی براساس مولفه ریا و خیانت، اینجا انتزاعی‌تر از دیگر آثار ملویل عرضه می‌شود و عرضه اطلاعات غیرمستقیم‌تر مطرح می‌شود. آلن دلون در پایان مثل همان شمایلی که در قالب گانگستر‌ها ارائه می‌کند دوباره به جهان منزوی خودش بازمی‌گردد. کولمان(دلون) همان نقش گانگستر فیلم‌های قبلی را دارد؛ یک حرفه‌ای تلخکام و درونگرا. این شمایل غریب انسان در جهان ملویل به نوبه خود متفاوت و قابل تامل است؛ جهانی که ناامیدی نهفته‌ای در آن مستتر است، نومیدی که در شمایل شرقی ملویل بروز پیدا می‌کند اما قالبی اگزیستانسیالیسی دارد.
روایت
در سرقت موفقیت‌آمیز بانکی در یک شهر ساحلی فرانسوی «مارک آلبوآ» (پوسه)، یکی از سارقان، کارمندی را می‌کشد و خود بشدت مجروح می‌شود. رئیس گروه «سیمون» (کرنا) که صاحب رستورانی بزرگ است، «آلبوآ» را در یک کلینیک در پاریس مخفی می‌کند. از بقیه اعضا، «لوئی کوستا» (کنراد) شغلش را در رستوران «سیمون» از سر می‌گیرد و «پل وبر» (کوچولا) سراغ همسر از همه‌جا بی‌خبرش مي‌رود. بازرس پلیس، «ادوارد کولمان» (دلون) به پیگیری این سرقت علاقه‌مند می‌شود ولی مشغله اصلی‌اش مبارزه با عملیات قاچاق هروئین در فرانسه است. در واقع قرار است گروه «سیمون» در سرقت دومشان محموله‌ای از هروئین را بدزدند. «کولمان» به کتی همسر سابق سیمون علاقه‌مند می‌شود. به‌دستور «سیمون»، «کتی» با لباس پرستاری سراغ «آلبوآ» می‌رود تا او را خلاص کند. «کولمان» خبردار می‌شود که محموله‌ای از هروئین با قطار به ایتالیا فرستاده می‌شود و خیالش راحت است که پلیس در مرز تبهکاران را خواهد گرفت اما «سیمون»، «کوستا» و «وبر» در یک سرقت ماهرانه با هلی‌کوپتر محموله هروئین را سر راه می‌دزدند. جسد «آلبوآ» پیدا می‌شود. «کولمان»، «کوستا» را دستگیر می‌کند و با نیرنگ «سیمون» را به دام می‌اندازد، «کوستا» نیز خودکشی می‌کند.
عليرضا پورصباغ
عليرضا پورصباغ