همچنان اعتقاد دارم «دایره سرخ» محتواییترین (teneurism) فیلم ملویل است، از طرفی بر پایه همان اعتقاد «سامورایی» فرمالیستیترین فیلم ملویل به شمار میرود. با کاستن دیالوگ و پرداخت صحنههایی که منجر به سکوت میشوند و ترفندهای بصری خاص، ملویل تنهایی و انزوای قهرمانش را بیشتر از پیش نشان میدهد و فیلمنامه مینیمال او به واقع محصول یک فرآیند فرمی است. طی همین فرآیند ملویل دست به اسطورهسازی میزند، سامورایی تنهای ملویل (جف کاستلو) تمام ویژگیهای شرقیاش را با آن شمایل غربی کلاه و بارانی حفظ میکند و در برابر هر تیغی که برایش کشیده میشود مثل یک سامورایی واکنش نشان میدهد. انزوای کاستلو زمانی بیشتر به چشم میآید که در آن هم قانون (پلیس) و هم ضدقانون (گروه گانگسترها) در یک زمان به دنبال ضدقهرمان فیلم میگردند. فیلم با صدای منقطع و تکرارشونده پرندهای که جف در قفس نگهداری میکند آغاز میشود. این صدا مثل یک زنگ کلیسا به تنهایی کاستلو طعنه میزند و حزنآلود بودن فضای خانه جف را چندین برابر میکند. 13 دقیقه از زمان فیلم میگذرد اما هیچ دیالوگی رد و بدل نمیشود. صدای بوق ماشینها، صدای باران بر شیشهها، همهمه کافه و صدای موزیک به گوش میرسد. در سراسر فیلم نیز دیالوگها به شکلی مینیمالیستی به حداقل رسیدهاند و اصولا دیالوگها زمانی مطرح میشوند که ضرورت داشته باشد. اتاق جف به همه جهان فیلم تبدیل میشود، بازگشتهای متعدد به این اتاق مسیر قصه را به تعداد دفعاتی که جف در آن پا میگذارد، تغییر میدهد. جالب اینجاست اسطوره ملویل کاملا شرقی و به سامورایی شباهت دارد اما خشم فروخورده او در جامعه غربی بازتاب پیدا میکند، گویی همه این اتفاقها به جای اینکه در پایتخت فرانسه، پاریس اتفاق افتد در قلب هیروشیمای 110 سال پیش دارد اتفاق میافتد. ملویل به خوبی به ارزش فضایی که فیلم در آن روایت میشود واقف است اما احتیاط برای تصویر کردن اسطوره ساموراییاش را کنار میگذارد، هر چند پاریس تا این اندازه در هیچ فیلمی اینقدر سرد، زشت و بیروح تصویر نشده بود و پاریسی که ملویل در مقابل دیدگان تماشاگر قرار میدهد به مراتب حقیرتر و ناامنتر از اتاق کوچک جف کاستلو است. آنچه از اشارات ابتدایی آثارش مشخص است الهام گرفتن از فلسفه شرق است و این شرقشناسی ملویل در عمده پرسوناژهای آثارش نفوذ میکند. «سامورایی» از روی کتابی با عنوان «چاقو در دست» (جوآن مک لئود) ساخته شده و فیلمنامه آن را ملویل در همکاری با ژرژ پلگرین به نگارش درآورده است.
روایت
جف کاستلو (آلن دلون) قاتل حرفهای و باهوشی است که در ازای دریافت مبلغی دست به قتل افراد میزند بدون آنکه حتی کوچکترین شناختی از مقتول داشته باشد. بد و خوب، سیاه و سفید بودن اشخاص از نگاه کاستلو اهمیتی ندارد. او یک دستگاه کشتار درجه یک برای گروههای مافیایی به شمار میرود و انجام ماموریتهای محوله برای کاستلو اهمیت بیشتری دارد. حین انجام یکی از این ماموریتها که کاستلو مامور قتل مدیر رستورانی شیک و بزرگ است، جف بعد از شلیک و هنگام خروج از اتاق مدیر با دخترک سیاهپوست پیانیست رستوان مواجه میشود اما بدون آسیب رساندن به دخترک از کنارش میگذرد. پلیس وارد عمل میشود و در 20 منطقه 20 نفر را دستگیر میکند. از جمله کاستلو جزو کسانی است که در چنگال پلیس اسیر میشود. در کمال تعجب دخترک سیاهپوست اظهار میکند جف را ندیده و او مجرم نیست. مسؤول پرونده دچار تردیدهایی شده و موضوع دچار پیچیدگیهای بیشتری میشود. آیا دخترک به دلیل اینکه جف آسیبی به او نرسانده علیه او شهادت نداده یا مسائل دیگری مطرح است؟ جف برای این پرسش دنبال جوابی میگردد. از طرفی اربابان جف به دلیل اینکه گرفتار پلیس شده تصمیم به قتل او میگیرند و... .