دانش پورشفیعی*: نخست و قبل از آغاز هر نوشتار آغاز سال تحصیلی را به همه تبریک می‌گویم. تبریک ویژه‌ای هم باید گفت به دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی که با اجرای اولین سال این طرح در مدارس، آنها نخستین گروه از دانش‌آموزانی هستند که پس از تغییرات نظام آموزشی کشور در دهه 40 شمسی و حذف دوره ششم ابتدایی و احیای آن از سال تحصیلی 92-91 به‌عنوان اولین شاگردان نظام جدید آموزش و پرورش و البته این بار در دوره ابتدایی هستند. همچنین امسال را باید سال آغاز اجرای سند تحول بنیادین در آموزش و پرورش دانست که به دنبال رونمایی از آن در سال گذشته، زمینه‌های کار برای آن از امسال فراهم شده است. در فصل ششم این سند که به «هدف‌های عملیاتی و راهکارها» می‌پردازد، بندهایی به دوره ابتدایی اختصاص پیدا کرده که توجه خاص به آنها عملی کردن دیگر راهکارها در بخش‌های دیگر نظام آموزش و پرورش و دوره‌های آتی تحصیلی را نیز فراهم می‌کند. از جمله این موارد می‌توان به توسعه فرهنگ اقامه نماز، گسترش و تنوع دادن به حرف و مهارت‌های مورد نیاز جامعه، تعمیم دوره پیش‌دبستانی، طراحی و تدوین برنامه تعلیم و تربیت انعطاف‌پذیر، بسترسازی برای حضور فعال دانش‌آموزان در تشکل‌های رسمی و قانونی مرتبط، توسعه ضریب نفوذ شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات در مدارس، تولید و به‌کارگیری محتوای الکترونیکی متناسب با نیاز دانش‌آموزان، اولویت‌بخشی به آموزش ابتدایی در تامین و تخصیص منابع و استقرار و استفاده از نظام «دوری» در سازماندهی معلمان در 3 پایه اول ابتدایی اشاره کرد. اگرچه از 23 راهکار ارائه شده در سند، تنها بخشی از آنها در اینجا گزینش شده اما چنانچه از میان همین گزینش‌شده‌ها نیز به راهکار «اولویت‌بخشی به آموزش ابتدایی در تامین و تخصیص منابع» اهمیت داده شود به جرات می‌توان گفت عمده مشکلات آموزشی و پرورشی کشور حل خواهد شد. متاسفانه در همه این سال‌ها دوره آموزشی ابتدایی حقیر و فقیر مانده است و به‌رغم انتصاب و تعیین معاونتی با عنوان معاونت آموزش ابتدایی در سازمان‌ها و مدیریت و مناطق آموزش و پرورش اما چون نگاه غالب در نظام آموزش و پرورش کشور زیربنایی نیست این دوره همچنان در گوشه رینگ است. در این میان اضافه شدن یک کلاس به این دوره و افزایش تعداد پایه‌ها به 6، بار تحصیلی، آموزشی و پرورشی این دوره را بیش از پیش سنگین کرده چرا که اغلب دانش‌آموزان ورودی به پایه ششم از نظر سنی و شرایط بلوغ فکری و جسمی با دانش‌آموزان پایه‌های اول و دوم تفاوت‌های بسیار دارند. از سوی دیگر ضرورت دارد که ارج و ارزش‌گذاری به معلمان و آموزگاران دوره ابتدایی به طور جدی در دستورکار نظام آموزش و پرورش قرار گیرد چرا که اهمیت بخشی به این گروه از فعالان آموزشی کشور سبب خواهد شد آن بار حقارت و ندیده شدن در این بخش از دوش عزیزان برداشته شده و ضریب آموزشی افزایش یابد. افزایش ضریب آموزشی دست‌کم نتیجه‌ای را که دربر دارد، این است که دانش‌آموزان از بار علمی بیشتری برخوردار خواهند شد. بار دیگر با نگاهی به سند تحول بنیادین آموزش و پرورش این نکته یادآوری می‌شود که تحقق تمام راهکارهای تاکید شده و دستیابی به اهداف و برنامه‌های سند در افق چشم‌انداز در گرو تقویت و ارجح دانستن دوره ابتدایی است. همه آنهایی که اینک در همه پست‌ها و سمت‌های آموزشی کشور مشغول به کار هستند چنانچه کمی ذهن خویش را به عقب برگردانند به طور قطع بیش از 50 درصد از موفقیت خود را مدیون دوره ابتدایی خویش هستند. پس بر همه آنهایی که در نظام آموزش و پرورش فعالیت می‌کنند، اولویت‌بخشی به دوره‌ای که پایه‌گذار همه آینده کشور است، واجب است.
*کارشناس ارشد تحقیقات آموزشی