زهرا قزیلی: «تکیه بر باد»، «شبیخون»، «عشق گمشده»، «تولدی دیگر» و... از آثاری است که زهره حمیدی در آن به ایفای نقش پرداخته است. این بازیگر برای رهایی از کلیشه‌ای شدن کارش، احساسات خود را در آفریدن نقش به شکل مطلوب دخیل می‌‌داند. او پس از تشکیل خانواده، با تشویق و کمک دوستانش وارد عرصه بازیگری شد «دلاوران کوچه دلگشا» اولین حضور او در عرصه سینمای کشور بود. او در سال‌های متمادی نقش‌های بسیاری را در سینما و تلویزیون تجربه کرده است. حمیدی بیش از 30 نقش در سینما برعهده داشته اما با اینکه توانسته در تلویزیون نقش‌های متفاوتی را به نمایش بگذارد، در سینما هیچگاه نقش محوری نداشته است. با او درباره کم‌کاری‌اش در سینما و تلویزیون، همچنین حضور در سینما و چگونگی انتخاب بازیگران برای ایفای نقش در سینما و تلویزیون به گفت‌وگو نشستیم که از نظرتان می‌گذرد.
سال‌هاست در حوزه سینما و تلویزیون فعال هستید اما وقتی کارنامه هنری شما را مرور می‌کنیم شاهد این مهم هستیم که شما هیچگاه نقش محوری در سینما نداشتید، چه دلیلی می‌تواند داشته باشد؟
متاسفانه معمولا از بازیگران در سن میانسالی با سابقه کاری بالا، استفاده زیادی در سینما نمی‌شود، سینما بیشتر داستان‌هایش حول محور فیلمنامه‌های دخترها و پسرهای جوان است، برای ایفای این شخصیت‌ها نیز از بازیگرانی که قیافه و شکلی داشته باشند استفاده می‌شود که بتواند در گیشه بازگشت مالی داشته باشد. بیشتر تهیه‌کنندگان سینما حاضر نیستند سرمایه‌‌شان را برای دغدغه‌ها و مشکلات گروه سنی میانسال جامعه اختصاص دهند.
اما دغدغه‌ها و مشکلات این گروه سنی می‌تواند مخاطب را با خود همراه کند همانگونه که فیلم‌های بسیاری با موضوع افراد میانسال در سینمای آمریکا و اروپا ساخته می‌شود.
سینما یک هنر است که سرمایه‌گذاری آن توسط بخش خصوصی انجام می‌شود. افراد سرمایه‌گذار متوقع هستند که روی فیلمی سرمایه‌گذاری کنند که بازگشت سرمایه داشته باشند. بیشتر سینماروهای ما جوانان هستند و علاقه‌مندند دغدغه‌های خودشان را بر پرده سینما ببینند. اگر فیلمسازی دغدغه ساخت فیلم درباره مشکلات و دغدغه‌های افراد میانسال را داشته باشد، سرمایه‌گذار و تهیه‌کننده روی کار سرمایه‌گذاری نمی‌کند زیرا این کارها تاکنون در سینما تجربه نشده و ریسک آن خطرناک است. ما می‌بینیم که در هالیوود و اروپا فیلم‌هایی ساخته می‌شود که محوریت داستان به گونه‌ای طراحی شده که بازیگران بزرگ و باتجربه در آن بازی می‌کنند. وقتی بازیگران باتجربه در پروژه‌ها استفاده می‌شوند فیلم‌ها با فروش فوق‌العاده‌ای هم روبه‌رو می‌شوند اما در ایران چینین چیزی وجود ندارد.
22 سال است که کار می‌کنم خیلی به ندرت فیلمنامه‌ای را دیدم که نقش‌های محوری و اصلی نیاز به بازیگران میانسال داشته باشد. به عقیده من تنها مشکل بازگشت سرمایه است وقتی برخی موضوع ها امتحان خود را پس نداده و کسی هم حاضر نیست سرمایه‌اش را برای این نوع کارها صرف کند، طبیعی است که فیلم در این حوزه کمتر ساخته شود. به نظرم نداشتن قصه‌های جذاب و سرگرم‌کننده برای خانم‌ها و آقایانی که در رنج سنی 40 یا 50 سال هستند عامل این امر شده که فیلم در این حوزه ساخته نشود، در حالی که داستان‌های بسیار خوبی برای این گروه سنی می‌توان داشت. همانطور که در سینمای دنیا می‌توانیم این قصه‌ها را بیابیم و با فروش خوب مواجه می‌شوند و در جشنواره‌ها نیز مورد توجه قرار می‌گیرند. درباره کودکان هم همین‌طور است. قصه‌ها برای کودکان هم بسیار کم ساخته می‌شود. سینمای ما صرفا در چارچوب چند جوان یا مثلث عشقی خلاصه شده و در این وادی‌ها می‌گذرد. چرایی این نوع نگاه را باید در فرهنگ ما ایرانی‌ها جست‌وجو کنیم. متاسفانه این فرهنگسازی در ایران صورت نگرفته و تماشاگران انتظار این دسته از فیلم‌ها را ندارند، باید روی سلیقه مردم کار کرد.
مافیا در سینما و تلویزیون گسترده است
چرا بازیگری که در تلویزیون از ایفای نقش خود به‌خوبی برمی‌‌آید و ستاره تلویزیونی می‌شود در سینما جایگاه مشخصی ندارد. این در حالی است که همه جا صحبت از ارزش گذاشتن به نظر مخاطب است اما مخاطب، بازیگر مورد علاقه خود را نمی‌تواند در سینما ببیند.
در همه جا باندبازی وجود دارد. یکسری افراد در سینما برای خودشان گروه و باندی را تشکیل داده‌اند و معمولا افرادی را حمایت می‌کنند که در گروه خودشان باشد. مافیا در تلویزیون و سینما گسترده است. جالب است وقتی در کار تلویزیونی فعالیت می‌کنی و نقش‌های فرعی در سینما ایفا می‌کنی چون در تلویزیون فعال هستی جایگاهی در سینما برایت متصور نمی‌شوند و این مافیا قائل به مرزبندی است. وقتی کسی در سیما فعال است از ارزش‌های بازی فرد کم نمی‌شود.
بعضی افراد با تلویزیون موضع دارند/ کار نکردن در تلویزیون افتخار است
چه فرآیندی رخ می‌دهد که بازیگر مختص سینما می‌شود؟
بعضی افراد با رسانه تلویزیون موضع دارند و خوشحال می‌شوند تلویزیون کار نکنند و برایشان افتخار به شمار می‌آید که در طول فعالیتشان با تلویزیون کار نکردند یا به ندرت کار کردند اما واقعا این ارزش است؟ بازیگرانی که در تلویزیون کار می‌کنند به دلایلی که هیچگاه معلوم نیست در سینما یا نباید کار کنند یا کمتر و به ندرت کار می‌کنند. به طور مثال نقش محوری داستان سینمایی را به بازیگری که در تلویزیون فعالیت دارد نمی‌دهند، خب این بازیگر اگر در تلویزیون کار نکند باید چه کاری انجام دهد؟ باید صبر کند تا یک کار سینمایی پیشنهاد شود، ممکن است بشود یا نشود. بیشتر بازیگرانی که در تلویزیون کار نمی‌کنند آقایان هستند، بیکار می‌نشینند اما در تلویزیون کار نمی‌کنند، این افراد مورد قبول سینما هستند. در حالی که این رویه غلطی است. وقتی بازیگر در تلویزیون دیده شده و محبوب مخاطب تلویزیون است می‌تواند تماشاگر سینما را نیز با خود همراه کند.
آسیب‌شناسی رسانه‌ها موثر است
چه راهکاری پیشنهاد می‌دهید که بتوان جلوی این باندبازی‌ها و رفتارها را گرفت؟
درباره سینما به نظرم راهکاری وجود ندارد که جلوی این نوع رفتارها و باندبازی‌ها را بتوان گرفت اما مطبوعات و رسانه‌ها می‌توانند آسیب‌شناسی کنند. بازیگرانی که سال‌ها کار کرده‌اند چرا در حوزه سینما فعال نیستند. شاید صحبت‌هایی که در رسانه‌ها صورت می‌گیرد بتواند تلنگری برای کارگردانان و تهیه‌کنندگان باشد.
در تلویزیون چگونه نقش‌ها تقسیم می‌شود، آیا مافیا در تلویزیون هم رخنه کرده است؟
این اواخر در تلویزیون هم تا حدودی مافیا دیده می‌شود. بازیگرانی مثل من که کار خودشان را انجام می‌دهند، مانور نمی‌دهند، مصاحبه نمی‌کنند یا حضوری در مجالس و محافل ندارند نباید به کار گرفته شوند و پیشنهاد کار داشته باشند. مافیایی در تلویزیون هم هست که افراد خاصی را ساپورت می‌کند. می‌بینیم برخی بازیگران همزمان در 2 سریال حضور دارند یا 2 شبکه با بازیگران یکسان سریال پخش می‌کند. این چه جذابیتی برای تماشاگر تلویزیون دارد؟ این در حالی است که بازیگرانی همچون من که بالای 20 سال سابقه فعالیت دارند، بیکار هستند. این روند در تلویزیون تاسفبار است. صدا و سیما به این دلیل که سفارش‌دهنده کار است می‌تواند بر انتخاب بازیگران سریال نظارت داشته باشد که حداقل بازیگران در یک پروسه زمانی در یک کار حضور داشته باشند تا بازیگرانی که چندین سال است کار کرده‌اند و مردم دوستشان دارند بتوانند در کارهای تلویزیونی به درستی دیده شوند. اگر این نوع نظارت در تلویزیون صورت گیرد بازیگرانی مثل ما که به دنبال حاشیه نیستیم و واقعا سرمان به زندگی خودمان است فراموش نمی‌شویم.
بی‌عدالتی‌ها دلسردم کرده است
چقدر حضور در محافل و مجالس مختلف برای دیده شدن مؤثر است؟
بالاخره در این وادی‌ها حضور در مجامع خانه سینما در دیده شدن تاثیر دارد. اگر در محافل حضور داشته باشی، جزو گروه‌ها باشی و مرتب در محافل شرکت کنی و دیده شوی به مراتب تاثیرگذار است. 3- 2 سال است که انرژی و ذوق و شوق قبل را از دست داده‌ام زیرا در بازیگری وقتی کار می‌کنی انرژی مضاعفی از کار دریافت می‌کنی اما وقتی بی‌عدالتی‌ها را می‌بینم دلسرد می‌شوم. به خاطر بی‌عدالتی‌ها کم‌انرژی‌تر شده‌ام. واقعا دوست دارم نقش خوب پیشنهاد شود و دوباره برای ایفای آن انرژی بگذارم. در این 3-2 سال اخیر متاسفانه تنها چند تله‌فیلم بازی کرده‌ام. من و همکارانم خوشحال می‌شویم به درستی نقش‌ها ارائه شود و انرژی بگذاریم. مردم به ما بسیار لطف دارند و از ما جویا می‌شوند که چرا کم‌کار هستید یا در تلویزیون حضور ندارید، امیدوارم شرایطی به وجود بیاید تا بتوانم پاسخگوی محبت‌های مردم کشورم باشم. ما الان بازیگرانی داریم که در وضعیت بد مالی بسر می‌برند چرا باید این اتفاق در حوزه فعالیت ما بیفتد. در حالی که در سال بسیاری از فیلم‌ها، سریال‌ها و آثار سینمایی در کشور تولید می‌شود، چرا خانم حکمت و خانم مهتدی باید در بدترین شرایط روزگار سپری کنند؟ چه کسی پاسخگوی وضعیت بد زندگی این افراد است. برخی از بازیگران ما در اثر کم‌کار کردن دچار افسردگی شده‌اند حتی اگر نیاز مادی به بازیگری نداشته باشند، نیاز معنوی به بازیگری دارند. چرا نباید کسی پاسخگو باشد و تنها عده‌ای کار کنند و دیگران دست روی دست گذاشته و تنها نگاه کنند در حالی که سال‌هاست در این عرصه فعالیت می‌کنند.