اگر بخواهید به مهم‌ترین وجه افتراق جشنواره امسال با سال‌های گذشته اشاره کنید چه می‌گویید؟
جشنواره چهارم کار خود را مثل همیشه در تهران و کرمانشاه آغاز کرده و در این دوره بنا بر آنچه وعده کرده بودیم از 3 هنرمند عرصه موسیقی تجلیل به عمل آورده‌ایم که شاهرخ شیردوست خواننده، رضا ملکوتی صدابردار و علیرضا خورشیدفر از نوازندگان پیشکسوت موسیقی از این جمله بوده‌اند. در این مراسم نیز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز حضور داشتند. علاوه بر این از حسام‌الدین سراج، خواننده پیشکسوت نیز برای حضور در چهارمین جشنواره موسیقی مقاومت دعوت کردیم که او نیز به اجرای برنامه در این جشنواره پرداخته است. به طور کلی تلاش برگزار‌کنندگان این جشنواره ترغیب و تشویق هنرمندان جوان نسبت به مفهوم مقاومت بوده و تصور می‌کنم جوانان نیز از این جشنواره به خوبی استقبال کرده‌اند، چندانکه بعد از انتشار فراخوان
50 گروه موسیقی آمادگی خود را برای حضور در جشنواره اعلام کرده بودند اما طبعا به دلیل محدودیت‌هایی که داشتیم، توانستیم میزبان 12 گروه باشیم. در واقع این گروه‌ها با گزینش نهایی داوران توانستند به مرحله نهایی راه یابند، ضمن اینکه همان‌طور که اشاره کردم، جشنواره بیش از پیش توانسته به جذب استعدادهای جوان بپردازد.
فکر می‌کنید مهم‌ترین ویژگی گروه‌های موسیقی حاضر در این دوره از جشنواره چیست؟
همه آنها از نظم و انسجام خاصی برخوردارند و صرفنظر از پتانسیل و توانایی که در عرصه موسیقی دارند از وجوهی چون انتخاب شعر و قطعات نیز از جایگاه مطلوبی برخوردار بوده‌اند طوری که اغلب آنها دارای تکنیک‌های فنی از منظر موسیقی هستند و همین امر موجب درخشش آنها در این دوره از جشنواره شده است. صرفنظر از این مساله روز 31 شهریورماه از
7 هنرمند چون کامبیز روشن‌روان، مجید انتظامی، زنده‌یاد مهرداد اوستا، احمد عزیزی، حسین اسرافیلی، مهدی نظری خواننده شیرازی که شعر معروف «بابا کجایی» را خوانده است و همین‌طور حاج‌محسن طاهري، مداح اهل‌بیت(ع) طی مراسمی تجلیل به عمل آورده‌ایم.
هر جشنواره‌ای فارغ از داشتن هدف متعالی طبعا دارای نواقص و کمبودهایی نیز هست که با برپایی مداوم در مرتفع کردن آنها تلاش می‌کند. تصور می‌کنید نواقصی که در دوره‌های گذشته جشنواره بوده در چهارمین دوره برطرف شده است؟
البته امسال در جریان برگزاری این جشنواره یکی از اهدافمان برطرف کردن مشکلات و به قول شما نواقص موجود در دوره‌های گذشته بوده که به نظر می‌رسد تا حدود زیادی توانسته‌ایم در این باره موفق شویم، طوری که در جشنواره امسال شاهد نظم بیشتری هستیم، ضمن اینکه با انتشار فراخوان در سراسر کشور، انعکاس خوبی از سوی گروه‌های جوان دریافت کرده‌ایم که این امر نشان می‌دهد جشنواره موسیقی مقاومت در طول 4 دوره برگزاری توانسته جایگاه ویژه‌ای در میان هنرمندان داشته باشد و علاقه‌مندان زیادی را به مدد مضمون مقاومت و حماسه‌سازی به سمت و سوی خود جلب کند. اگر بتوانیم در سال‌های آتی مفهوم مقاومت را بیشتر گسترش دهیم و متعاقب با مساله بیداری اسلامی که طی سال‌های اخیر در کشورهای اسلامی و همجوار شکل گرفته به بسط این مقوله کمک کند، مي‌توانيم به سهم خود و به زبان هنر که امروز گویاترین زبان در جهان است این مقوله را تبیین کنیم. حتم دارم که با برگزاری چنین جشنواره‌ای می‌توانیم مفهوم مقاومت را در بین جوانان نهادینه کنیم و تاثیرگذار باشیم.
چرا کرمانشاه به عنوان محل برپایی جشنواره موسیقی مقاومت انتخاب شده است؟
به دلیل اینکه کرمانشاه از جمله استان‌های غیوری بوده که در طول 8 سال دفاع مقدس بیشتر از دیگر شهرها مورد ظلم دشمنان قرار گرفته و آزادگان نخستین‌بار به این استان بازگشتند. البته نقش دلاوری و پایمردی رزمندگان کرمانشاه در دوران دفاع مقدس را نیز نمی‌توان نادیده گرفت. البته برنامه‌ای برای جشنواره سال‌های آتی داریم و آن اینکه قرار است این جشنواره را به شکل گردشی در شهرهای مختلف برگزار کنیم تا از رهگذر این حرکت بتوانیم شهرهای دیگر را نیز درگیر برپایی جشنواره موسیقی مقاومت کنیم و بتوانیم به فراخور حضور در این شهرها از پتانسیل دیگر نیروهای جوان در عرصه موسیقی نیز بهره‌مند شویم.
مهم‌ترین مولفه جشنواره چهارم چیست؟
اینکه امسال در مقایسه با سال‌های گذشته از هنرمندان زیادی در جریان برگزاری این جشنواره تجلیل و تقدیر به عمل آمده است. در واقع تمرکز ما در این دوره یادآوری تلاش هنرمندانی بوده که در حوزه موسیقی خاصه موسیقی مقاومت آثار درخشانی ارائه کرده‌اند و علاوه بر اینکه برگی به برگ‌های زرین این حیطه اضافه کرده‌اند در یادها و خاطرات مخاطبان نیز نامی ماندگار از خود به یادگار گذاشته‌اند. دیگر ویژگی جشنواره امسال بحث رقابتی بودن آن است. می‌توان گفت جشنواره چهارم از فضای رقابتی بیشتر و گسترده‌تری برخوردار بوده است. البته امیدوارم سال آینده با ردیف بودجه مطلوب‌تری که برای برگزاری جشنواره موسیقی مقاومت در نظر گرفته می‌شود، بتوانیم از گروه‌های دیگر کشورهای جهان نیز برای حضور در این جشنواره دعوت کنیم تا آنها نیز بتوانند مجالی برای حضور در عرصه رقابتی این جشنواره داشته باشند. به نظر می‌رسد حضور گروه‌های خارجی در بخش رقابتی می‌تواند بیش از پیش به انعکاس جهانی چنین جشنواره‌ای کمک کند و تاثیرات مثبتی در پی داشته باشد.
پس می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که چهارمین جشنواره موسیقی مقاومت تنها عنوان بین‌المللی را یدک می‌کشد ولی عملا امسال شاهد حضور هنرمندان خارجی در این جشنواره نبوده‌ایم.
یکی از دلایلی که نتوانستیم امسال این جشنواره را در ابعاد بین‌المللی برگزار کنیم این بود که گروه‌های موسیقی دیگر کشورها از آمادگی لازم برای شرکت در این جشنواره برخوردار نبودند و طبعا حضور نیافتند. سعی کردیم در این جشنواره از گروه‌های سطح بالایی برای شرکت در جشنواره دعوت کنیم اما به دلیل مسائلی که خود این کشورها از جمله نداشتن آمادگی اعلام کردند، موفق به این کار نشدیم.
یعنی دست‌اندرکاران برگزاری جشنواره برای دعوت از حضور گروه‌های خارجی دیر اقدام کردند؟
نه، دیر اقدام نکردیم اما همان‌طور که می‌دانید انجام چنین کاری قطعا نیازمند رایزنی‌های فرهنگی است که تصور می‌کنم در این زمینه به آن شکلی که باید نتوانستیم کاری انجام دهیم و البته گروه‌های موسیقی دیگر کشورها نیز از آمادگی لازم در این جشنواره برخوردار نبودند. البته در سال آینده قطعا با برنامه‌ریزی بهتر و در دست داشتن امکانات مالی بیشتر می‌توانیم در این زمینه مثمر ثمر واقع شویم.
یکی از نکات قابل اعتنا در جشنواره امسال حضور گروه‌های سنتی است. اگر ممکن است در این باره نیز توضیح دهید.
درست است. در واقع همه گروه‌هایی که امسال در جشنواره حضور یافته‌اند هنرمندانی هستند که در حیطه موسیقی محلی و نواحی فعالیت دارند و از رهگذر این فعالیت تاکنون آثار خوبی ارائه کرده‌اند. از آنجایی که موسیقی اصیل ایرانی همواره مظلوم واقع شده سعی کردیم تمرکزمان را بیشتر بر این ژانر بگذاریم و به موسیقی اصیل ایرانی بیشتر اهمیت دهیم طوری که در اولین روز برگزاری جشنواره در بخش سنتی گروه موسیقی آرسین به سرپرستی سامان محمودی‌جم در حضور هیات داوران این بخش متشکل از سعید ثابت، محمدجلیل عندلیبی و هنگامه اخوان روی صحنه رفتند و قطعاتی چون «یاد یاران» با شعری از حسین منزوی، «بی‌قرار»، تصنیف «کهن بوم و بر» با شعری از اخوان‌ثالث، چهارمضراب شور، تصنیف «مکتب من» با شعری از اسدالله عاطفی، قطعه «حرکت» و چند ساز و آواز اجرا کردند. یا به عنوان مثال گروه‌های دیگری چون «ردیف» به آهنگسازی و سرپرستی محمد صانعی قطعاتی همچون سلانه، تصنیف ماهی حیران، چهارمضراب رقصان و تصنیف صنما را نواختند. در بخش موسیقی نواحی نیز شاهد اجرای گروه‌هایی چون «بیدل دهلوی» بودیم. در این جشنواره فرصتی مهیا شده تا علاوه بر ارائه قطعات تازه، قطعاتی که در طول 8 سال دفاع مقدس توسط هنرمندان ساخته شد نیز اجرا شود که «شهیدان خدایی»، «شهید عشق» با شعر محلی تربت‌جام، «ایران من» با شعر دادعلی و «انقلاب اسلامی» با شعری از غلامعلی پورعطایی از این جمله بوده‌اند.
چرا در این جشنواره از پتانسیل موسیقی پاپ برای انعکاس مساله مقاومت استفاده نکرده‌اید؟
گروه‌های پاپ بیشتر در جشنواره موسیقی فجر حضور دارند اما تاکید ما بر موسیقی ملی بوده است. البته سال گذشته در این جشنواره، ارکستر سمفونیک صدا و سیما حضور یافتند و به اجرای برنامه پرداختند. همچنین چند آهنگ نمادین برای موسیقی مقاومت در قالب کلاسیک طی دوره‌های گذشته ساخته و اجرا شد ولی امسال سعی کردیم از موسیقی ملی خودمان بیشتر بهره بگیریم.
با توجه به اینکه خود شما یکی از هنرمندانی بوده‌اید که از زمان پیروزی انقلاب اسلامی تا امروز قطعاتی را در مقام خواننده اجرا کرده‌اید که همواره با درونمایه‌هایی چون حماسه و مقاومت قرابت داشته است فکر می‌کنید چطور می‌توان چنین موضوعاتی را در قالب موسیقی به مخاطب منتقل کرد؟
ببینید، موسیقی ملی به طور کلی قابلیت‌های زیادی در این باره دارد. در عین اینکه مهم‌ترین هدف شکل‌گیری این جشنواره پرداختن به مفهوم مقاومت از نقطه‌نظرات و زاویه دیدهای مختلفی از جانب هنرمندان بوده است که تصور می‌کنم چه در دوره‌های پیشین و چه در این دوره این مساله به خوبی تبیین شده است. موسیقی ایرانی از دیرباز تا امروز نشأت گرفته از موسیقی حماسی و آیینی بوده است. با مراجعه به اسناد و آثاری که در زمینه تعزیه و مراثی وجود دارد می‌توان به این قضیه بیشتر پی برد که نقش موسیقی ایرانی چقدر در این بین تاثیرگذار بوده است. در حقیقت، آزادگی‌ها، دلاوری‌ها، رشادت‌ها و رجزخوانی‌ها همه ماحصل موسیقی حماسی- آیینی ما بوده و هست، منتها همان‌طور که خودتان هم در سوال اشاره کردید، بیان این مفهوم از دیدگاه‌های مختلف هنرمندان شکل گرفته و منجر به خلق آثار مانا شده است، چندانکه درباره جشنواره حاضر نیز مهم‌ترین هدف، توجه به حس مقاومت و پویایی است؛ حسی که می‌تواند مخاطبان را به سمت انگیزه‌های مثبت در این زمینه سوق دهد. خداوند نیز در قرآن می‌فرماید: اگر می‌خواهید در زندگی و همه زمینه‌ها موفق باشید، پایداری کنید. پایداری مهم‌ترین هدف جشنواره موسیقی مقاومت از آغاز تا امروز بوده و به نظر می‌رسد می‌توان به پررنگ کردن این مقوله در سال‌های آتی نیز بیشتر امیدوار بود. قطعا موسیقی نیز در کنار دیگر هنرها مانند نقاشی، تئاتر، سینما، عکاسی و... قصد دارد به این اهداف نزدیک‌تر شود.
آيا اين جشنواره توانسته جايگاه خود را نزد اهل هنر پيدا كند؟
در حال حاضر جشنواره موسیقی مقاومت حائز اهمیت و قابل توجه است بویژه اینکه طی دوره‌های گذشته جای خود را در بین اهالی موسیقی باز کرده و توانسته برآیند مطلوبی داشته باشد. در عین حال معتقدم راه‌اندازی جشنواره‌هایی از این دست می‌تواند مانع از رشد ناسالم موسیقی زیرزمینی شود، به این معنی که در برابر این نوع موسیقی سراسر هجو و بی‌معنی می‌توان به ارائه آثار معناگرا و شاخص دست یافت. بی‌تردید همه ما عاشق ایران هستیم. این مساله به عینه برای من در اجراهای داخل و خارج از کشور اثبات شده است، کمااینکه هر وقت به اجرای سرود «ای ایران» در کنسرت‌های خارج از کشور می‌پردازم، می‌بینم افرادی که حتی سال‌هاست به وطن بازنگشته‌اند با خواندن این سرود از جای خود بلند می‌شوند و به پهنای صورت اشک می‌ریزند. پس حس و عرق ملی‌گرایی همواره در ما بوده و هست و می‌تواند بستر مناسبی برای بالندگی هرچه بیشتر موسیقی فاخر و ملی فراهم کند.