گروه سیاسی: ایران و آژانس توافق کردند نتیجه مذاکرات کارشناسی مبنای مذاکرات آینده باشد. آنگونه که دکتر سعید جلیلی، مسؤول پرونده هسته‌ای ایران اعلام کرده است، یکی از مهم‌ترین نتایج دیدار دوجانبه سه‌شنبه گذشته (28 شهریور) با کاترین اشتون در استانبول این بوده که بنا شده «نتیجه مذاکرات کارشناسی»، یکی از مبانی مذاکرات آینده باشد. از دید برخی کارشناسان در تهران، این مساله که 1+5 پذیرفته است نتایج نشست کارشناسی روز سه‌شنبه 13 تیر 1391 (3 ژوئن 2012) در استانبول، یکی از مبانی مذاکرات آینده باشد اتفاق بسیار مهمی محسوب می‌شود. با حضور ایران در این نشست که در نوع خود بی‌سابقه محسوب می‌شد، کارشناسان ایرانی برای نخستین بار نه با آژانس بلکه مستقیما با اعضای گروه 1+5 بویژه آمریکا وارد بحث‌های ریز فنی شدند و به تمامی شبهات، ابهام‌ها و سوال‌های طرف مقابل در این باره که «چرا به لحاظ فنی برنامه هسته‌ای ایران یک برنامه کاملا صلح‌آمیز است» پاسخ دادند. یک کارشناس ایرانی که در جریان جزئیات موضوع قرار دارد به «ایران هسته‌ای» گفت: «نشست استانبول بی‌سابقه بود. گروه 1+5 که ریاست آن را استفال کلمنت از دستیاران کاترین اشتون که خود متخصص موضوع هسته‌ای است برعهده داشت، چیزی حدود 30 کارشناس با خودش آورده بود. در واقع یک اردوکشی انجام شده بود برای اینکه به ما ثابت کنند برنامه هسته‌ای ایران دارای یک جنبه نظامی است. آمریکایی‌ها حتی یک متخصص سلاح هسته‌ای هم با خودشان آورده بودند». وی ادامه داد: «با این حال آنچه در جلسه رخ داد کاملا متفاوت بود. تا ساعت 2 نیمه شب طرف مقابل بویژه آمریکایی‌ها که 80 درصد بحث با آنها بود، هر چه استدلال درباره تسلیحاتی بودن برنامه هسته‌ای ایران داشتند رو کردند و به همه آنها تک‌تک جواب داده شد طوری که در انتهای جلسه هیچ سوالی باقی نمانده بود و یکی از اعضای گروه 1+5 گفت اگر 2 جلسه دیگر همین‌طور بحث کنیم موضوع هسته‌ای ایران تمام می‌شود». کارشناسان در تهران عقیده دارند اصلی‌ترین ویژگی نشست کارشناسی استانبول این بوده است که: اولا گروه 1+5 را از بحث‌های سیاسی کلی و اتهام‌زنی بی‌دلیل که معمولا در جلسات سیاسی رخ می‌دهد بازداشته و وادار به بحث‌های جزئی فنی کرده است. یعنی در واقع از آمریکایی‌ها خواسته شده به لحاظ فنی روشن کنند که دقیقا چه دلایلی برای اثبات اتهام‌هایشان علیه ایران در دست دارند و نتیجه این شده است که واقعا دلیلی موجود نیست. ثانیا، در این نشست بحث‌های فنی با طرف حساب اصلی دعوا یعنی آمریکا مطرح شده نه با آژانس که حتی اگر در مقابل پاسخ‌های ایران متقاعد شود، باز هم توان جمع‌بندی مساله را ندارد. بر این مبنا، به نظر می‌رسد موفقیت جلیلی در متقاعد کردن 1+5 به اینکه مذاکرات کارشناسی باید یکی از مبانی مذاکرات آینده باشد، دستاورد مهمی برای ایران است. این موضوع چند نتیجه راهبردی خواهد داشت: نخست اینکه دستورکار مذاکرات تصحیح می‌شود و دقیقا در همان جایی قرار می‌گیرد که باید باشد یعنی بحث از اینکه غرب چه دلایلی برای اثبات اتهام‌های خود علیه ایران دارد. دوم، با مبنا قرار گرفتن نتایج مذاکرات کارشناسی دیگر امکان ارائه درخواست‌های بی‌مبنا از ایران وجود نخواهد داشت. مثلا به این نکته توجه کنید که آمریکا در مذاکرات بغداد خواهان تعطیلی تاسیسات فردو شده است. در جلسات سیاسی با 1+5 هرگز فرصت این بحث به وجود نیامده است که چرا ایران باید فردو را تعطیل کند و دلایل آمریکا برای اثبات این ادعا که فردو بخشی از یک برنامه هسته‌ای نظامی است، چیست؟ اما این بحث در جلسه کارشناسی به تفصیل مطرح و روشن شده است که آمریکا هیچ دلیل فنی قابل اعتنایی علیه فردو در دست ندارد و به این‌ترتیب مبنای درخواست سیاسی آمریکا برای تعطیلی فردو فروریخته و بنابراین، این درخواست در هیچ مذاکره‌ای در آینده قابل طرح نیست و حتی این ضرورت ایجاد می‌شود که گروه 1+5 طرح‌های سیاسی خود را بر مبنای این نتایج فنی بازنویسی کند. به این‌ترتیب، مبنا قرار گرفتن مباحث فنی پشتوانه محکمی برای موضع سیاسی ایران ایجاد خواهد کرد.
آیا سخنگوی وزارت خارجه آمریکا بازرسان آژانس را جاسوس MI6 می‌داند؟
همزمان با این دستاورد بزرگ در موضوع برنامه هسته‌ای ایران رسانه‌ها و مسؤولان برخی کشورهای غربی با دستاویز قرار دادن بخشی از مصاحبه فریدون عباسی با روزنامه الحیات سعی دارند موضع ایران را درباره برنامه هسته‌ای غیرصادقانه نشان دهند.
دکتر فریدون عباسی‌دوانی در حاشیه پنجاه و دومین نشست مجمع عمومی آژانس، در گفت‌وگویی با روزنامه الحیات تاکید کرده است که ایران در مقطعی با ارائه اطلاعات نادرست سرویس‌های اطلاعاتی را گمراه کرده است. متن پرسش و پاسخ عباسی با الحیات که روز پنجشنبه 30 شهریور در این روزنامه منتشر شده، چنین است:
شما دیروز در سخنرانی خود اعلام کردید در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مزدوران دستگاه‌های اطلاعاتی نفوذ کرده‌اند و برنامه‌های خود را به این آژانس دیکته می‌کنند. آیا ایران در این راستا مدارکی دارد؟ آیا شما در این باره شکایت کرده‌اید؟
آژانس می‌گوید اطلاعاتی را از دستگاه‌های اطلاعاتی کشورهای عضو دریافت کرده ما هم 7 سال است که فعالیت‌های دستگاه اطلاعات خارجی انگلیس (MI6) را تحت نظر گرفته‌ایم. این دستگاه، اطلاعاتی را درباره کسانی که هدف ترور مزدوران رژیم صهیونیستی قرار گرفته‌اند جمع‌آوری کرده است. برخی اطلاعات مرتبط با کسانی بوده که آژانس با آنها مصاحبه کرده است و در این حوادث ترور شده‌اند. ما نیز به نوبه خود احیانا اطلاعات غلطی را برای حمایت و حفاظت از مراکز هسته‌ای و دستاوردهایمان داده‌ایم چرا که چاره‌ای جز گمراه کردن دیگر دستگاه‌های اطلاعاتی نیست. دقت در این سوال و جواب به وضوح نشان می‌دهد آنچه عباسی گفته درباره کنترل و مدیریت منابع شناسایی شده سرویس‌های اطلاعاتی بوده است نه بازرسان آژانس و اساسا این مساله ربطی به مقوله همکاری تحت مقررات با آژانس ندارد. جالب است که ویکتوریا نولند، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز شنبه اول مهر در واکنش به آن مصاحبه با ذوق‌زدگی اعلام کرده است که اظهارات عباسی اعتراف علنی یک مقام ایرانی است مبنی بر اینکه درباره برنامه هسته‌ای‌اش دروغ گفته است! در واقع اساسا روشن نیست که خانم نولند از چه چیز ذوق زده شده است. بدیهی است که در همه جای جهان سرویس‌های اطلاعاتی تلاش می‌کنند منابع سرویس‌های دیگر را شناسایی کرده و با اطلاعات غلط آنها را گمراه کنند. این اساسا نمی‌تواند هیچ ربطی به همکاری ایران با آژانس داشته باشد مگر اینکه خانم نولند پذیرفته باشد بازرسان آژانس همه جاسوس هستند یا اینکه انتظار داشته باشد ایران با جاسوسان هم همانقدر صادق باشد که با آژانس صادق است!