دكتر زهرا طباخي
وقتی شرایط یک بازی سیاسی به سمتی پیش می‌رود که امکان مانور بر مولفه‌های مختلف توسط رقیب گرفتار در موضع ضعف وجود ندارد، چاره این است که بازی را به زمین حریف کشاند. بازی خطرناک این روزهای قلب اقتصاد ایران شاید از نظر بسیاری از تماشاگران، حساس و نفسگیر باشد اما خبر از موقعیت دشوار حریف نیز می‌دهد:
1-
انتخابات آمریکا به آخرین مراحل خود نزدیک می‌شود. هنوز اوباما به واسطه همدردی مردم آمریکا با وی به علت انتشار تصاویر غیراخلاقی مادرش، در نمودارهای محبوبیت از رامنی پیش‌تر ایستاده است اما مهم ترین سوال ملت آمریکا که فعلا بی‌جواب مانده این است: چه تضمینی وجود دارد 4 سال بعد از انتخابات پیش رو، آمریکا با اوباما از وضع بهتری نسبت به حال حاضر برخوردار باشد؟
از طرفی فشار لابی‌های صهیونیستی نیز همچون گیوتینی برنده روی شاهرگ اوباما قرار دارد چرا که قول‌های رامنی برای یکسره کردن کار ایران هر چند خنده‌دار و دور از واقعیت است اما در آیپک که مرکزی دور از عقلانیت سیاسی به شمار می‌رود، کارساز خواهد بود.
2-
آمریکا به جهانیان قول داده بود بعد از تصویب تحریم‌های فلج‌کننده در کمتر از یک ماه ایران را به زانو درآورد اما اکنون در حالی که دیگر زوری برای آزمایی برایش باقی نمانده، هیلاری کلینتون وزیر خارجه دولت اوباما اعلام می‌کند نه‌تنها اتفاقات بازار ایران به علت تاثیر تحریم‌ها نبوده بلکه با صراحت مدعی می‌شود نابسامانی اقتصادی ایران ناشی از ضعف مدیریت خود ایرانی‌هاست. این یعنی بازی را که نمی‌توانی ببری طوری در نظر خلق جلوه بده که «حریف» نیز پیروز به نظر نرسد.
3-
در حالی رئیس‌جمهور ایران در یک نشست رسانه‌ای با برد جهانی از کارآمدی تحریم‌ها و تاثیر آن بر بازار ارز صحبت می‌کند که در یک بازه 2 روزه بدون بروز تغییری در سهم تحریم‌ها قیمت دلار از 4200 تومان به 2700 تومان نزول پیدا می‌کند! این یعنی شخص رئیس‌جمهور نیز به علت «عصبانیت» ناشی از مصاحبه رئیس مجلس و عبارت نامناسب «سیاست‌های اقتصادی رابین‌هودی دولت» تحت‌تاثیر قرار گرفته و دچار «وادادگی سیاسی» شده است.
4-
در طرف دیگر ماجرا رژیم درمانده اسرائیل در حالی دم از «بهار ایرانی» می‌زند که ترکیه و سوریه بحران یک‌شبه راکتی را با میانجیگری ایران «فعلا» پشت سر گذاشته‌اند و درگیری هم در کف خیابان‌های تهران مشاهده نمی‌شود. همزمان از آمریکا خبر می‌رسد «در صورت رفع ابهامات درباره برنامه هسته‌ای ایران، تحریم‌ها به سرعت لغو خواهد شد».
برآیند همه این اتفاقات سریع نشان از این دارد که «بحران ارزی» نه‌تنها کار غرب نبوده بلکه آمریکا حتی به اندازه‌ای احساس قدرت نمی‌کند که عواقب پذیرش چنین سناریویی به نام خود و سیاست‌های دولتش را حتی به دروغ پذیرا باشد، پس ایران برای برون‌رفت از مشکلات اقتصادی اخیر نه نیازمند مذاکره است نه محتاج دست دراز کردن به سمت غرب!
از کف ندادن «روحیه» و «آرامش سیاسی» در مواقع بحرانی تنها از مدیران برجسته و باایمان ساخته است. اگر مسؤولان کشورمان اعم از سران قوا یا نمایندگان مجلس در مواقع بحرانی نمی‌توانند دعواهای سیاسی بی‌هدف و بی‌خیر را به آینده موکول کنند یعنی از ضعف ایمان و احیانا فقدان عقلانیت سیاسی رنج می‌برند. اگر شخص رئیس‌جمهور دم از تنهایی در عرصه مدیریت بحران می‌زند یعنی به اطراف خود دقیق نظر نکرده است. تقریبا همه متخصصان اقتصادی در 2 هفته گذشته راهکارهای مد نظرشان را به دولت و مجلس ارائه کرده‌اند. چه کسانی باید «کمیته بحران» و «نشست بررسی راهکارهای موجود» را تشکیل می‌دادند؛ مردم یا دولت و مجلس؟! در مقابل، صحنه بازی نشان از ایستادگی آگاهانه و مقتدرانه مردمی دارد. همان‌ها که صبورانه منتظر نشسته‌اند تا مسؤولان برنامه‌های کنترلی‌شان را برای بهبود وضع نابسامان اقتصادی اعلام کنند. در واقع در جنگ روانی من‌درآوردی اخیر نیز عوام با بروز تشخص سیاسی- اجتماعی برخاسته از ایمان به صاحب نظام جمهوری اسلامی بر خواص بی‌بصیرت پیروز شدند؛ خواصی که در بحبوحه ضعف مدیریت همه‌گیر، انگشت اتهام را به سمت یکدیگر گرفته و به جای چاره‌اندیشی به دنبال همای سعادت، سخنرانی‌های انتخاباتی را از 9 ماه مانده به هنگامه انتخاب آغاز کردند. همه شیفتگان قدرت باید توجه داشته باشند بروز چنین رفتارهای دور از تعهد سیاسی موجب می‌شود در نظر مردم «کوچک» و «غیرقابل اطمینان» جلوه کنند، پس حتی اگر عده‌ای کم‌تقوا و کم‌تعهد در لباس مدیریت خزیده‌اند، بدانند که بدون کارنامه‌ای موفق نباید امیدی به پیروزی در عرصه‌های آتی گزینش مردمی داشته باشند. مردم یاد گرفته‌اند در سختی‌ها و مشکلات به حبل الله چنگ زنند و متحد به فرامین رهبری چشم بدوزند. رمز پیروزی ما «وحدت کلمه» و «ایمان» است نه «قیمت دلار»، نه «قدرت نظامی» یا... .
سلام ما به آنهایی که قرآن را می‌خوانند و ختم می‌کنند و نمی‌بینند من یتق‌الله یجعل له مخرجا،(۱) سلام ما بر گریختگان از معرض استماع این آیه: و ما من دابه في‌الارض‌الا علي‌الله رزقها و يعلم مستقرها و مستودعها كل في كتاب مبين.(۲)
پی‌نوشت‌ها:
1-
هر كسی از خدا پروا كند [خدا] براى او راه بيرونشدنى قرار مىدهد.
2-
و هيچ جنبندهاى در زمين نيست مگر [اينكه] روزي‌اش برعهده خداست و [او] قرارگاه و محل مردن‌اش را مىداند همه [اينها] در كتابى روشن [ثبت] است.