سرپرست معاونت تشخیص و پیشگیری پلیس فتا درباره خطر دسترسی غیرمجاز سرورهای خارج از کشور به اطلاعات و داده‌های رایانه‌های شخصی کاربران ایرانی که از اشتراک VPN و نرم‌افزارهای فیلترشکن استفاده می‌کنند، هشدار داد. برخی از کاربران اینترنت داخل کشور برای گذشتن از سد سایت‌های مسدود و فیلتر شده به سراغ نرم‌افزارهای فیلترشکن، سایت‌های پروکسی و همچنین VPN رفته و این رجوع کاربران به این روش‌های عبور از فیلترینگ، موجب رشد فزاینده فروش اکانت‌های VPN و نرم‌افزارهای فیلترشکن شده است به نحوی که رئیس پلیس فتا چندی پیش آمار استفاده‌کنندگان کاربران ایرانی از VPN را حدود 30 درصد اعلام کرد. اگرچه در قانون جرائم رایانه‌ای نامی از VPNها نیامده و غیرقانونی نیست اما کاربران با رجوع به ارائه‌کنندگان غیرقانونی به سرورهایی متصل می‌شوند که اطلاعات شخصی افراد را ذخیره و به نوعی از آنها جاسوسی می‌کند. علی نیک‌نفس، سرپرست معاونت تشخیص و پیشگیری پلیس فضای تبادل اطلاعات درباره تبعات و خطرات ناشی از استفاده از VPN می‌گوید: بیشتر و اغلب سرورهایی که اشتراک VPN ( وی‌پی‌ان) را در اختیار کاربران قرار می‌دهند نه‌تنها همه اطلاعات رد و بدل شده را بررسی و کنترل می‌کنند، بلکه به همین وسیله با پورت‌های باز رایانه کاربر، به اطلاعات درون رایانه وی دسترسی پیدا کرده و امکان کپی‌برداری یا دیدن اطلاعات داخلی رایانه کاربر را برای سرورهای خارجی میسر می‌کنند.وی گفت: با توجه به اینکه کاربران بدون بررسی عملکرد نرم‌افزارهای فیلترشکن آنها را روی رایانه خود نصب می‌کنند، ممکن است این نرم‌افزارها خود یک تروجان یا
key logger باشند و اطلاعات مربوط به نام عبور کاربری افراد را در اختیار سرور خود قرار دهند. نیک‌نفس ادامه داد: همچنین VPNها اطلاعات را به صورت رمز شده منتقل می‌کنند و فرمول خارج کردن از رمز آن در اختیار سرور است و تضمینی وجود ندارد که سرور قبل از رسیدن اطلاعات به مقصد آن را بازخوانی نکرده باشد. سرپرست معاونت تشخیص و پیشگیری پلیس فضای تبادل اطلاعات، بزرگ‌ترین مشکل پلیس فتا با VPN را انتشار و دسترسی غیرمجاز سرورهای خارج از کشور به داده‌های رایانه‌های شخصی افراد توسط پورت‌های باز رایانه شخصی آنان عنوان کرد و گفت: استفاده از VPN با عوارض خطرناکی همراه است، چرا که کاربر با استفاده از VPN و همچنین نرم‌افزار فیلترشکن با اتصال به یک سرور در خارج از کشور – عمدتا در انگلیس و آمریکا- متصل شده و همین امر موجب اختصاص یک IP خارجی به رایانه کاربر داخلی می‌شود که در ادامه این کار، احتمال به سرقت رفتن همه داده‌ها و اطلاعات رایانه کاربر از جمله تصاوير شخصي توسط سرور خارجی وجود دارد.
VPN ممکن است یک کرم رایانه‌ای باشد
نیک‌نفس با بیان اینکه ممکن است نرم‌افزارهای فیلترشکن و VPNها خود یک کرم رایانه‌ای با کلیدخوان باشند و اطلاعات مربوط به نام عبور و کاربری افراد را در اختیار سرور خود قرار دهند، به مهر گفت: بیشتر VPNها حداقل 2 عملکرد پروکسی و نرم‌افزار انتقال اطلاعات را انجام می‌دهند. وی با تاکید بر اینکه پروکسی دستگاه واسطه یا برنامه‌ای است که ارتباط بین سرور و کلاینت را فراهم می‌کند و عمل انتقال درخواست‌های داخلی با ترجمه اطلاعات و عبور آن به سرورهای دیگر را انجام می‌دهد، گفت: پروکسی به علت رمزنگاری و رمزگشایی و بازرسی محتویات هر بسته عملکرد کندی دارد و در این مرحله از کار است که امکان افشای اطلاعات کاربر وجود دارد. سرپرست معاونت تشخیص و پیشگیری پلیس فتا درباره عمل VPN در زمینه نرم‌افزار انتقال اطلاعات نیز گفت: این بخش از عملکرد با استفاده از پروکسی برای برقراری ارتباط با پروتکل مناسب تعامل می‌کند؛ این امر به کاربران اجازه می‌دهد تا از طریق مرورگر وب به برنامه‌هایی که واسط کاربری وب ندارد، دسترسی داشته باشند. نیک‌نفس ادامه داد: نرم‌افزار انتقال اطلاعات برای هر پروتکلی که پشتیبانی می‌کند نیاز به یک موتور مترجم دارد که در این مرحله نیز مالک و سرویس‌دهنده VPN امکان طراحی و اضافه کردن گزینه خاصی برای شنود را دارد.
توصیه‌های پلیس فتا درباره استفاده از VPN
سرپرست معاونت تشخیص و پیشگیری پلیس فتا درباره خطرات استفاده از فیلترشکن و VPN گفت: اصلی‌ترین کاربرد استفاده از VPN طراحی شبکه‌های امن درون‌سازمانی است و این شبکه‌ها به منظور انتقال اطلاعات امن درون سازمان و کاهش امکان دسترسی افراد خارج از سازمان به اطلاعات طبقه‌بندی شده طراحی و راه‌اندازی می‌شوند و در اکثر موارد اطمینان کردن به فیلترشکن‌های تجاری ارزانقیمت عقلانی نیست. بر اساس این گزارش، چندی پیش نیز سردار سیدکمال هادیانفر، رئیس‌پلیس فتا از تشکیل کمیسیون ساماندهی VPNها خبر داده و گفته آیین‌نامه اجرایی این کمیسیون در حال آماده‌سازی است تا کسانی که خواهان VPN مجاز هستند، بتوانند با مراجعه به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از نوع مجاز استفاده کنند.