حسین قدیانی: یک/ «شهر شیشه‌ای»، «ارواح» و «اتاق دربسته» ۳ داستان کتابی هستند از «پل استر» به نام «سه‌گانه نیویورک». خیلی وقت بود می‌خواستم این کتاب را بخوانم که داشت خاک می‌خورد در کتابخانه‌ام. بردمش نیویورک و در پروازی که بیش از ۱۷ ساعت طول کشید؛ پرواز رفت، خواندمش ۵ ساعته یک ریز! «شهرزاد لولاچی» و «خجسته کیهان» مترجمان این کتاب «نشر افق»اند که ۵ ساعت از این آسمان‌نوردی را ممنونشان بودم اما ۱۲ ساعت بقیه، بخشی به خواب گذشت و بخشی باز هم به کتاب؛ «قرآن» را می‌گویم که چه کتاب زیبایی است. به خدا، قلم فقط قلم خدا! عجب قلمی دارد و چه ذوقی، آن هم در ارتفاع فلان پایی از سطح دریا. و بخشی هم گذشت به بحث سیاسی. خب! غریبه بودم در این حرم هوایی! به علتی که فکر کنم می‌دانی! و تشدید علت؛ آن اولین برخوردم با محمود احمدی‌نژاد که نیم ساعتی بعد از بلند شدن طیاره، از جلو آمد عقب به قصد دیدار با همسفران رسانه‌ای. حال نداشت، خسته بود، از من ناراحت بود، هر چه بود اصلا تحویل نگرفت! توی دلم گفتم: شاید نشناخت! اما تو مگر می‌شود نویسنده سفرت را نشناسی؟! پس زدی توی ذوق بچه! بچه‌ای که ۲ بار به تو رای داده، و به شرط ولایت، جان هم می‌دهد برای اهل خدمت. بگذریم! کاسب نبودیم در اولین برخورد! اما تا برسیم، از بچه‌های نهاد ریاست‌جمهوری، چند بار آمدند و نشستند پیشم. موضوع؟ آن نامه عذرخواهی از اخوان لاریجانی! و حرف حسابشان؟ چرا بی‌معرفتی کردی در حق تقدیر رئیس‌جمهور از خودت؟! و از این درد دل‌ها! چه سفری بشود این سفر! و چه پروازی شد پرواز رفت، که هر ۳ ساعت یک بار، حضرت اسفندیار می‌آمد و نمازی می‌خواند به قبله‌ای متفاوت، متناسب با جهت طیاره! سیم به این وصلی، برای من نوبر بود! و تا برسیم پر بود از این نوبرانه‌ها!
دو/
هم الان «نهضت سرخ» کامنت گذاشته که بگو؛ آخرش باختی یا بردی در این سفر؟! می‌گویم: اگر سفر آخر یعنی سفر آخرت را نبازم، در این دنیا هیچ سفری را نباخته و نخواهم باخت. اصولا از نظر من سفر یعنی برد! در این سفر اما فقط یک بار مقابل در هتل وارویک، رخ به رخ شدم با جناب مشایی. سلامی و علیکی و دستی گذاشت پشتم و نگاهی مهربان که: ما استفاده می‌کنیم از مطالبتان‌ها! خواستم بگویم: اما عمل نمی‌کنید بهشان! که دیدم جایش نیست! ولی جایش هست الان که بگویم: دعوای اصولگرایان و احمدی‌نژاد، یک دعوای ۲ سر باخت است که فقط نیش جناب استوانه را باز می‌کند. چیز به این واضحی را نمی‌فهمند عقلای قوم. در تعامل با دولت، من فقط دست فرمان «آقا» را قبول دارم. با همین دست فرمان بود که رفتم نیویورک.
سه/
باران ۲ ساعت زودتر از ما رسیده بود نیویورک. و هر دو از آسمان! ساعت ۲۳ بود. مقامات از در جلو و ما از در عقب پیاده شدیم. تا اولین نفس خود را در خاک آمریکا بکشم، دقایقی طول کشید. از همه دیرتر از جا بلند شدم و وقتی مامور آمریکایی قیافه‌ام را با عکس پاسپورت مطابقت داد، فهمیدم که OK! نفس دقیقی کشیدم اما نه عمیق! قطره باران، اکسیژن، هوا، آسمان و زمین، جز خدا هیچ ملیتی ندارند. به خدا ما گنجشک آمریکایی نداریم، حتی اگر نشسته باشد روی نرده‌ای در سنترال پارک که چه زیبا بود در قلب منهتن. همه جای عالم گنجشک‌ها جیک‌جیک می‌کنند. این فقط ابنای آدم و حوا هستند که از یک خانواده‌اند اما نمی‌فهمند زبان هم را. شما تا به حال گنجشکی را دیده‌اید که شغلش، نه پرواز، بلکه مترجمی باشد؟! اما شک نکن هر جای این دنیا، لنگه‌کفشی بالای تیر چراغ برق خواهید دید! نوستالژی هم ترجمه نمی‌خواهد!
چهار/
گدایی هم راستش مترجم نمی‌خواهد... لازم نیست آمریکایی بلد باشی که بفهمی روی این کاغذ چه نوشته شده. باید درد بلد باشی. درد مرد. درد زن. درد همین زن که با چند پشت می‌رسد به حوا، اما با هیچ پشتی نمی‌رسد به کاخ سفید. اینجا کسی به آقای اوباما نمی‌گوید «گداپرور!»
پنج/
و از پولی که در کیفم بود، هزار تومن بشدت ایرانی انداختم در بساطش! نگاهم کرد! و پول را با دقت بیشتری! پول را برداشت و گذاشت بین پول‌های دیگرش. پرسید: خمینی؟! گفتم: یس! پول را از میان دلارها سوا کرد و گذاشت در آن یکی جیب کاپشنش. یعنی: به کار خرج نمی‌آید اما… اما مگر نه این است که انقلاب اسلامی به عنوان یک یادگار مقدس نباید دعوای ارزی داشته باشد؟! به دلار هیچی نمی‌شد آن هزار تومان ولی سکه اصحاب کهف را که خرج نمی‌کنند! می‌گذارند آن یکی جیب کاپشن‌شان و می‌گویند؛ خمینی! مستر احمدی‌نژاد! و بعد می‌خندند، گریه می‌کنند، نگاه می‌کنند، نگاه می‌کنند، نگاه می‌کنند، از جا بلند می‌شوند و قهوه‌شان را می‌دهند به توی بشدت ایرانی! بشدت مسلمان! و تو؟ قهوه را سر می‌کشی! و لیوانش را می‌گذاری در آن یکی جیب کوله‌ات، به عنوان یک یادگار مقدس! و بعد می‌روی در اتاق هتل و یک دل سیر گریه می‌کنی، که می‌بینی از تهران، مادرت زنگ زده؛ ۱۰ دقیقه پیش سر نماز دعایت کردم. خوبی؟!
شش/
و البته توی راه، چشمت می‌خورد به جوانی در حال نماز... و جانمازی پهن شده در کف خیابان. به خدا، خدا خیلی از برج‌های منهتن بزرگ‌تر است. هنگام تماشای این همه بت، خدا عجیب بغلم کرده بود و هوایم را داشت. تا می‌خواستم بت‌پرست شوم، جلوه نشان می‌داد و دست می‌گرفت! مثل همین الان که دست اشک‌هایم را گرفته!
هفت/
در نیویورک خیلی چیزها یاد گرفتم… و آموختم که اگر آدمی توسط شیطان، شیطان بزرگ، کیش و مات شود، حتی میمون‌ها نیز می‌خندند به ریش ما. من به آن جوان موبلند باختم اما آن یکی را بردم. گمانم تا ظهور، دست به مهره حرکت است! مایی که حق یک اشتباه هم نداریم، گاهی چه گاف‌های بزرگی می‌دهیم. این همه که حضرت رئیس‌جمهور از فردوسی می‌گوید، بد نیست یک بار جلسه هیات دولت را در میدان فردوسی تشکیل دهد. ارض با این وضع ارز، طول می‌کشد تا برسد دست مستضعفین! در این پیچ تاریخی، اگر وضع ریالمان پاییزی باشد، حالا هی بگوییم «زنده باد بهار!»
هشت/
اما آیا ما باز هم رئیس‌جمهوری خواهیم داشت که سفرنامه‌نویسش، این همه بی‌پروا نقدش کند؟! با راحت‌ترین خیال ممکن؟! بی‌هیچ ترسی؟! و بی‌هیچ لرزی؟! پس بگذار بگویم که بعد از مصاحبه دکتر با فرید زکریا، دومین باری بود که رخ به رخ شدم با احمدی‌نژاد. بار اول تلخ بود، اما این بار… همین که دست در دست هم شدیم، به دکتر گفتم: وقتی داشتی درباره اسرائیل حرف می‌زدی، جمله‌ای به ذهنم رسید؛ فکر کنم «یهود اولی» هستند این اسرائیلی‌ها! خندید! از کار و بارم در سفر پرسید و اینکه؛ راحتم یا نه؟! خواست که برود، بابت تقدیرش از «نه ده» تشکر کردم. خندید! توی آسانسور به دکتر الهام گفتم: خدایا! میان من و رای من جدایی نینداز! منظورم از خدا، دکتر الهام نبود البته!
****
… و سی/
احمدی‌نژاد مثل ارتفاعات شمال تهران می‌ماند. دیر به دیر که به او سر بزنی، کمی هم تقصیر توست اگر می‌بینی درکه تبدیل به «مکان» شده است! من اما در کوهنوردی هم دست‌فرمان «آقا» را قبول دارم. انحراف، زاییده جدایی است. نباید تنها گذاشت رئیس‌جمهور را. اینقدر هست که من دارم سفرنامه‌اش را می‌نویسم. منِ وطن امروز. منِ کیهان. منِ فارس. منِ اصولگرا. منِ «نه ده». یادش بخیر! پرواز برگشت، توی راهروی طیاره، خم شده بودم به پوشیدن کفش، که بروم جلوی هواپیما با دکتر گفت‌وگو کنم. تند تند آمد جلو و محکم دستش را گذاشت روی شانه‌ام و نشست صندلی کنارم. از همان صمیمیت‌های خاص احمدی‌نژادی! اولش مصاحبه بود و بعد درد دل. یک ساعت و نیم! همیشه کنار احمدی‌نژاد عزیز، یک صندلی خالی هست. اگر ما پرش نکنیم، تبدیل به «مکان» می‌شود. احمدی‌نژاد رای ماست. از راه دوری نیامده! آخرای پرواز، اون گوشه‌موشه‌های طیاره، کمک خلبان به من گفت: چه حالی داد به تو رئیس‌جمهور! گفتم: من رای خود را دوست دارم. گفت: احمدی‌نژاد هم تو را باید خیلی دوست داشته باشد. من خیلی از پروازهای دکتر بوده‌ام. همچین حالی به احدی نمی‌دهد که از جایش بلند شود و بیاید و یک ساعت و نیم بنشیند کنار یک خبرنگار! گفت: حالا چی داشت بهت می‌گفت؟!
در نیویورک از نزدیک دیدم بعد از امام و «آقا»، منافقین به كسي اندازه احمدی‌نژاد فحش نداده و نمی‌دهند. بغض بدی از رئیس‌جمهور ما در سینه دارند. تو باید به نیویورک سفر کنی، مگر از قلب آمریکا، حکمت دست‌فرمان مولای عاشورایی را دریابی. بصیرت، بی‌صبر، عین بی‌بصیرتی است. در طرد رای خود، عجله کار شیطان است اما در حفظ محمود، یک ثانیه هم یک ثانیه است. خدایا! همه ما را عاقبت به خیر کن. ما را… و رای ما را.