گروه سیاسی: روزنامه آمریکایی هافینگتون‌پست تاکید کرد اگر ایران در موضوع هسته‌ای کوتاه بیاید، فشارهای آمریکا به جای اینکه کاهش پیدا کند افزایش خواهد یافت. در حالی که هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا پنجشنبه گذشته از کاهش سریع تحریم‌های ایران در صورت تغییر سیاست‌های هسته‌ای تهران خبر داده بود، روزنامه هافینگتون‌پست این ایده را رد کرد. راجان منوف در این روزنامه نوشت: «برخي اميدوارند کاهش شديد ارزش ريال نارضايتي گسترده‌اي در ايران به راه اندازد. به عبارت ديگر برخي منتظر بهار عربي ديگري در ايران در نتيجه فشارهاي اقتصادي ناشي از تحريم‌هاي بين‌المللي بر مردم اين کشور هستند اما با بررسي واقع‌بينانه‌تر مي‌توان دريافت که کاهش ارزش ريال نه به مذاکره درباره متوقف کردن غني‌سازي اورانيوم و نه بهار عربي ديگر منجر نخواهد شد». وی ادامه داد: «هيچ تفاوتي ندارد تا چه حد تحريم‌ها بر اقتصاد ايران آسيب وارد کرده است اما تهران بدون ترديد مي‌داند تغيير در سياست‌هاي هسته‌اي‌اش اعتراف به ضعف و فشارهاي ناشي از تحريم‌ها خواهد بود. در صورت متوقف کردن برنامه هسته‌اي، بدون ترديد آمريکا موضع بسيار شديدتري در مقابل تهران اتخاذ خواهد کرد، چرا که به موفقيت تحريم‌هاي اقتصادي ايمان خواهد آورد. بر همين اساس با شديدتر شدن تحريم‌ها تهران براي ادامه برنامه غنی‌سازي اورانيوم مصمم‌تر خواهد شد».
ایران از هسته‌ای شدن منصرف نمی‌شود
در همین حال اندیشکده معتبر شورای آتلانتیک با اشاره به تحریم‌های غرب علیه ایران نوشت این تحریم‌ها سبب نمی‌شود ایران از برنامه هسته‌ای خود دست بکشد. به گزارش اشراف، اندیشکده شورای آتلانتیک به قلم «روناک دسای» درباره تاثیر تحریم‌های غرب علیه ایران نوشت: ایران برنامه هسته‌ای‌اش را به پیش می‌راند. حتی زمانی که صادرات نفت و درآمدهای بودجه‌ای به کاهش خود ادامه می‌دهد و وضع اقتصادی به طور بی‌مهابا رو به زوال گذاشته است، ایران هیچ نشانی مبنی بر توقف برنامه تسلیحات هسته‌ای خود که هدف نهایی تحریم‌های غربی است، بروز نداده است. طبق گزارش اخیر از IAEA، ایران واقعا تعداد سانتریفیوژهای نصب شده در سایت هسته‌ای فردو را 2برابر کرده است. در ادامه این گزارش آمده است: این تناقض که ظاهرا تحریم‌های اقتصادی عمل کرده اما ایران به کار خود روی برنامه تسلیحات هسته‌ای ادامه می‌دهد چالشی قوی را برای سیاستگذاران آمریکایی مطرح می‌کند و سوالات آشنایی درباره کارایی تحریم‌ها به ذهن متبادر می‌کند. یادآوری این نکته مهم است که به هر حال، این تحریم‌ها به خودی خود هدف نیستند بلکه تنها یکی از ابزارهای بسیار زیاد موجود برای واشنگتن هستند. تحریم‌هایی که در گذشته به طور کارآمدتر مورد استفاده قرار گرفته بودند، با دیپلماسی ماهرانه و برنامه‌ریزی نظامی معنادار همراه شده بودند. در پایان این گزارش آمده است که دولت اوباما نباید مبارزه تحریمی خود را علیه ایران رها کند و به نظر می‌رسد به این مساله پی برده که تحریم‌ها تنها یک مولفه از استراتژی گسترده‌تری نسبت به ایران هستند. در حالی که پیش‌بینی این مساله که آیا این تحریم‌ها تاثیر موردنظر را خواهند داشت یا نه، دشوار است.
آمریکا باید به تحریم‌های ایران پایان دهد
از سوی دیگر نشریه فارین‌پالیسی در گزارشی تحریم‌های آمریکا علیه ایران را مهم‌ترین مانع بر سر راه حل و فصل برنامه هسته‌ای ایران می‌داند که فشار آن باعث شده مردم دید منفی نسبت به آمریکا و غرب داشته باشند و آنها را عامل مشکلات اقتصادی خود بدانند. به گزارش اشراف، نشریه فارین‌پالیسی در گزارشی به نوشته «یوسف بات» نوشت: به تازگی در مقاله‌ای در نشریه فارین‌پالیسی، علیرضا نادر استدلال کرده است تحریم‌های آمریکا علیه ایران نقش مهمی در بازداشتن این کشور از دستیابی به سلاح هسته‌ای ایفا کرده است اما درست برعکس، تحریم‌ها به دلیل نوع ادبیاتشان، مانعی بر سر حل مسأله هسته‌ای بوده و هست. با ادامه فشار تحریم‌ها و با سقوط ارزش ریال، تمرکز خشم مردم ایران از روی حکومت این کشور برداشته می‌شود و آمریکا را نشانه می‌گیرد. بات در ادامه نوشته است: همانگونه که نادر به درستی گفته است، «حکومت ایران تغییر فاحشی در برنامه هسته‌ای خود ایجاد نکرده است». از آنجا که تحریم‌ها (ظاهرا) به منظور ایجاد تغییر در محاسبات و برنامه‌ریزی هسته‌ای ایران طراحی شده بودند، اگر بخواهیم بی‌طرفانه به این مساله نگاه کنیم، می‌توان گفت تحریم‌ها با شکست روبه‌رو شده‌اند و دلیلش این است که متن قانونی تحریم‌ها صرفا به برنامه هسته‌ای ایران محدود نمی‌شود و در حقیقت، ایران را نسبت به همکاری با آمریکا بی‌اشتیاق می‌کند. فارین‌پالیسی با اشاره به بخشی از تحریم‌های آمریکا علیه ایران آورده است: همانگونه که پیش‌تر نیز اشاره کردم، تنها در صورتی امکان لغو تحریم‌ها وجود دارد که رئیس‌جمهور آمریکا به کنگره گواهی دهد «که دولت ایران همه زندانیان و بازداشت‌شدگان سیاسی را آزاد کرده و فضای دموکراتیک را در جامعه به وجود آورد».
برخورد آمریکا با ایران دوگانه است
نویسنده این گزارش در ادامه آورده است: اتخاذ رویکردی غیر‌مسالمت‌آمیز با ایران با اینکه اینها همگی اهداف قابل‌ستایشی هستند، با ایجاد شرایطی که هیچ ربطی به برنامه هسته‌ای ندارد مذاکرات هسته‌ای را با مشکل روبه‌رو می‌کند. در حقیقت، حتی بسیاری از متحدان آمریکا نیز قادر به تحقق این شرایط نبوده‌اند؛ حکومت‌های بحرین و عربستان‌سعودی نیز اعتراض‌های سیاسی را بشدت سرکوب می‌کنند و با این حال از سوی واشنگتن تحریم نمی‌شوند. بنابراین حتی اگر قرار بود ایران همین فردا برنامه هسته‌ای خود را متوقف کند، باز از سوی آمریکا مورد تحریم باقی می‌ماند. اما اگر قرار بر این باشد که تهران با هر تصمیمی که درباره برنامه هسته‌ای خود می‌گیرد، همچنان مورد تحریم باقی بماند، چه دلیلی دارد که تغییری در برنامه هسته‌ای خود ایجاد کند؟
هدف تحریم‌ها تغییر نظام است
در بخش دیگری از این گزارش تصریح شده است: به طور خلاصه، علت نتیجه‌بخش نبودن تحریم‌ها این است که اصلا به منظور اثرگذاری طراحی نشده‌اند. این تحریم‌ها بیش از اینکه به مساله هسته‌ای محدود باشند، ظاهرا به منظور افزایش فشار «فلج‌کننده» بر مردم است تا برای تغییر حکومت تحریک شوند. رئیس کمیته روابط خارجی ایلینا روس-لتینن (سناتور جمهوریخواه فلوریدا) در بیانیه‌ای اعلام کرد تحریم‌ها «فشار فلج‌کننده‌ای بر حکومت ایران اعمال می‌کند تا تهران مجبور به کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای و دیگر سیاست‌های پرمخاطره‌اش شود.» اما چنین اتفاقی نیفتاده است. برنامه غنی‌سازی هسته‌ای (تحت نظر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی) به کار خود ادامه می‌دهد و دیگر «سیاست‌های پرمخاطره» - مثلا حمایت ایران از حکومت سوریه- نیز به سرعت جریان دارند.
خشم طبقه متوسط ایران از آمریکا
در ادامه این مقاله نویسنده با اشاره به فشار تحریم‌ها بر بخشی از مردم تاکید کرده است: کاملا برای طبقه متوسط مردم ایران روشن است که چه کسی مسؤول شرایط دشواری است که اکنون با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. در چند ماه گذشته، با افزایش بیشتر تحریم‌ها، خشم مردم ایران متوجه آمریکا و غرب شده است. با اینکه غذا و دارو عملا از تحریم معافند، تحریم سیستم مالی امکان خرید این اقلام را از خارج به ایرانیان نمی‌دهد. بیمارستان‌ها و نهادهای دیگر در داخل ایران قادر به خرید بسیاری از داروهای حیاتی و اقلام ضروری برای انسان نیستند و کمبودهای شدیدی دارند. احمد قویدل، رئیس جامعه بیماران هموفیلی ایران، به تازگی به واشنگتن‌پست گفته است «این کار، گروگان‌گیری آشکار قشر آسیب‌پذیر از سوی کشورهایی است که ادعای رعایت حقوق بشر دارند». در قسمت دیگری از این مقاله آمده است: واشنگتن باید به صراحت روشن کند که ایران در رابطه با برنامه هسته‌ای خود چه اقدامی باید بکند تا تحریم‌ها برداشته شود. در غیر‌این صورت، ممکن است مانند عراق به جنگ غیرضروری، پرهزینه و زیانبار دیگری بر سر سلاح‌های کشتار جمعی که اصلا وجود خارجی ندارند بینجامد. زبان تحریم‌های کنونی درباره مسائل هسته‌ای به‌طور آزاردهنده‌ای غیرحرفه‌ای و مبهم است. در حقیقت، بنا بر آخرین دور از موضع‌گیری کنگره در رابطه با ایران در قالب قطعنامه مشترک- سنا و کنگره- شماره 41 «دولت آمریکا و دولت‌های دیگر کشورهای مسؤول دارای منفعت زیادی در همکاری جهت پیشگیری از دستیابی ایران به ظرفیت تولید سلاح هسته‌ای هستند». روشن نیست که منظور کنگره از «ظرفیت تولید سلاح هسته‌ای» چیست، چرا که از برخی لحاظ ایران اکنون نیز دارای چنین ظرفیتی هست. هر کشوری که دارای بخش هسته‌ای غیرنظامی پیشرفته باشد دارای ظرفیت تولید سلاح هسته‌ای نیز هست. برزیل و آرژانتین دارای ظرفیت تولید سلاح هسته‌ای هستند. اما همانگونه که کسی شما را به خاطر داشتن ماشین اسپرتی که دارای ظرفیت رانندگی با سرعت 120 مایل بر ساعت است جریمه نمی‌کند، صرفا داشتن ظرفیت تولید سلاح هسته‌ای نیز برای کشورها ممنوع نیست. آنچه برای ایران ممنوع است استفاده از ذخیره اورانیوم غنی‌شده محافظت‌شده‌اش برای مصارف نظامی است که ایران هرگز به این اقدام متهم نشده است. در حقیقت، بنا بر گزارش اخیر آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، ذخیره گاز اورانیوم هگزافلوراید (UF
6) غنی‌شده 20 درصدی از 101 کیلوگرم گزارش‌شده در ماه مه به 91/4 کیلوگرم کاهش یافته است. این کاهش در ذخیره اورانیوم غنی‌شده 20 درصدی «قابل غنی‌سازی» به دلیل تبدیل بخشی از (UF6) به صفحه‌های فلزی سوخت برای رآکتور تحقیقاتی تهران است. تبدیل مجدد به حالت گاز دشوار و زمانبر است. ایران در عمل در حال عقب‌نشینی از هرگونه «خط قرمز» در رابطه با تولید سلاح هسته‌ای است.
ایران تمایل برای تولید سلاح هسته‌ای ندارد
در پایان گزارش «بات» آمده است: ایران به هیچ وجه شتابی برای دستیابی به سلاح هسته‌ای ندارد و بارها نیز تمایل خود را به مصالحه بر سر مساله غنی‌سازی هسته‌ای نشان داده است. دولت آمریکا باید با برداشتن تحریم‌ها با ایرانیان کنار بیاید. واشنگتن با پافشاری بر حفظ تحریم‌ها رفتار متقابل منطقی‌ای از خود نشان نمی‌دهد و امکان معامله با تهران را از بین می‌برد و در نهایت ایران را به سمت غنی‌سازی بیشتر اورانیوم سوق می‌دهد. جالب آنکه برخی از جنگ‌طلبان کنگره این ماهیت غیرکاربردی تحریم‌ها را به سود خود می‌دانند. درست مانند برخوردشان با عراق یک دهه گذشته، می‌توانند بگویند که تحریم‌ها «نتیجه‌بخش نبودند» و بنابراین برداشتن گام بعدی و نهایی خود را توجیه کنند؛ یعنی جنگ.