رهبر معظم انقلاب مطابق روال همیشگی‌شان در ابتدای جلسه درس خارج فقه خود و قبل از آغاز درس، به بیان روایتی از امام باقر(ع) پرداخته و فرمودند: «این بابی است که ایشان (شیخ کلینی صاحب کتاب کافی) باز کردند با عنوان مواعظ رسول‌الله(ص). متن روايت همراه ترجمه و شرح مختصر رهبر معظم انقلاب: عن الباقر(ع): «سمعت جابر بن عبدالله يقول: إنّ رسول‌الله صلى‌الله عليه و آله و سلم مرّ بنا ذات يوم و نحن في نادينا «۱» و هو على ناقته و ذلك حين رجع من حجه‌الوداع؛ جمع شده بوديم، مشغول گفت‌وگو بوديم و حضرت سوار بر شترشان از كنار ما عبور مي‌كردند. اين زماني بود كه حضرت از حجه‌الوداع بازمي‌گشت». مشخص مي‌شود كه از آخرين سخنان و وصاياي حضرت است.
فوقف علينا فسلّم فرددنا عليه‌السلام، ثم قال: ما لي أرى حبّ الدنيا قد غلب على كثير من الناس حتى كأنّ الموت في هذه الدنيا على غيرهم كتب.
اين خطاب به ما است. درست درباره ما گفته شده است. حضرت مي‌فرمايد: چيست كه مي‌بينم محبت دنيا بر بسياري مردم غالب شده گويا كه مرگ براي آنها نيست و براي ديگران مقرر شده است! (گويي) بنا نيست بميرند، اين جور محب دنيا!
و كأنّ الحقّ في هذه الدنيا على غيرهم وجب، و حتّى كأن لم يسمعوا و يروا من خبر الأموات قبلهم
اين حقوقي كه مردم و مسلمان‌ها دارند گويا براي اينها واجب نشده و بر ديگران واجب شده است! حتي گويا اطلاعي از مرده‌هايي ندارند كه قبلا وارد دنياي اموات شده‌اند. گويا خبر ندارند چيزي به نام مرگ هم هست.
سبيلهم سبيل قوم سفر، عمّا قليل إليهم راجعون، يبوّءونهم أجداثهم، و يأكلون‌تراثهم، فيظنّون أنّهم مخلّدون بعدهم، هيهات هيهات، أ ما يتّعظ آخرهم بأوّلهم...(1)
شبيه بيان نهج‌البلاغه است. گويا خيال مي‌كنند مرده‌ها مسافراني‌اند كه بزودي بر‌مي‌گردند! مرده‌ها را در قبرها جا مي‌دهند و ميراث آنها را مي‌خورند و خيال مي‌كنند بعد از آنها قرار است تا ابد در دنيا بمانند! خب حالا ممكن است گفته شود ما مرگ را قبول داريم. بله در ذهنمان قبول داريم ولي در عمل عكس آن عمل مي‌كنيم. هزار تا كار مي‌توانيم براي نجات خودمان بكنيم، توسل، توكل، دعا، خدمت و... اين را بايد از بن دندان باور كرد. صرف باور عقلي و ذهني كافي نيست.» (۲)
2 نكته از حاشيه درس
- شيوه معظم‌له بر اين است كه قبل از آغاز هر جلسه درس به قرائت و شرح موجزي از يك روايت به‌ترتيب ابواب كتاب الشافي (شرح كوتاهي بر اصول كافي) مي‌پردازند. اين بار اما رهبر معظم به حرمت نبي مكرم اسلام(ص) سنت‌شكني كردند و بعد از روايت قبلي كه از صفحه ۷۹۳ بود ۲۸ صفحه جلوتر رفتند تا شايد به مناسبت اين ايام نصايح و مواعظ رسول‌الله(ص) را بيان بفرمايند.
- بعد از پايان درس فرمودند: حالا يك رقيب سرسخت براي درس پيدا شده به نام مطالعات سفر؛ با عرض پوزش از دوستان فردا درس تعطيل است.
اين جمله نشانگر چند موضوع مهم است. اولا معظم‌له چقدر براي درس اهميت قائلند كه بايد رقيب سرسختي باشد تا بتواند ايشان را از درس دور كند. اين نشان‌دهنده عمق علاقه آقا به مسائل علمي حتي در اين سن و با اين مشغله فراوان است. از طرفي مشخص مي‌شود براي سخنان ايراد شده در سفرهايشان چقدر وقت مي‌گذارند و مطالعه مي‌كنند. جالب اينجاست كه حتي براي تعطيلي يك جلسه‌اي درس نيز از شاگردان عذرخواهي مي‌کنند!
پي‌نوشت:
۱- الشافي في العقائد و الأخلاق و الأحكام؛ ج اول، ص ۸۲۱. البته روايت فوق ادامه داشت كه رهبر معظم انقلاب تنها به قرائت متن عربي آن اكتفا کردند.
۲- جلسه درس تاريخ 17/7/91