گروه اجتماعی: هفته ازدواج که به مناسبت اولین روز از ماه ذیحجه و سالروز ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س) نامگذاری شده در حالی فرارسید که طبق آخرین آمار اعلام شده ازدواج در کشور رشد 5 درصدی داشته است. این آمار اگرچه هنوز از سوی سازمان ثبت احوال قطعی اعلام نشده اما رئیس مرکز مطالعات و پژوهش‌های راهبردی وزارت ورزش و جوانان این آمار رشد 5 درصد را برای 6 ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته عنوان کرده و می‌گوید ازدواج در تهران نیز 2 درصد افزایش داشته است. سازمان ثبت اسناد کشور نیز تعداد ازدواج در 5 ماه نخست امسال در کشور را 342 هزار و 902 واقعه ثبت کرده و آخرین آمار اعلامی از سوی ثبت احوال برای 3 ماه نخست سال 91 ، 224 هزار و 52 مورد است . با این وجود این مقام مسؤول در وزارت ورزش و جوانان نیز این گفته کارشناسان را تایید کرده است که با توجه به شرایط فرهنگی – دینی کشور در مجموع رشد ازدواج آنچنان که باید بالا نبوده است. این بدان معناست که با توجه به جمعیت جوان و در آستانه ازدواج در کشور این آمار مناسب نیست. آمارهای مربوط به ازدواج ثبت احوال نشان می‌دهد در سال 1390 ، 874 هزار و 792 واقعه ازدواج به ثبت رسیده که بدون احتساب آمار ثبت ازدواج‌های معوقه نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود 7/1 درصد افزایش داشته است. همچنین بیشترین ازدواج ثبت شده مردان در گروه سنی 24-20 سال با 340 هزار و 400 نفر بوده و بیشترین ازدواج ثبت شده زنان در گروه سنی 24-20سال با 302 هزار و 991 نفر بوده است. بر اساس آمار موجود 3 ماه نخست امسال نیز بیشترین ترکیب ازدواج ثبت شده مربوط به ترکیب سنی مردان 29-25 ساله با زنان 24-20 ساله بوده که تعداد آن 33 هزار و 147 واقعه بوده است. آمارها نشان از آن دارد که جمعیت جوان بین 20 تا 30 سال کشور مستعدترین گروه سنی برای ازدواج است و میانگین سن ازدواج برای آقایان 2/27 و برای بانوان نزدیک به 23 سالگی است.
چرايي تعلل در ازدواج
با توجه به نظر کارشناسان، شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی موجب جلوگیری از ترغیب جوانان به ازدواج شده است. حسين باهر، روانشناس در این باره معتقد است: دلايل مختلف اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، اخلاقي و سياسي در بالا رفتن سن ازدواج جوانان تاثير‌گذار است.اين روانشناس درباره عوامل اقتصادي موثر بر بي‌ميلي جوانان براي ازدواج عنوان كرد: مشكلات اقتصادي، مسكن، تهيه وسايل زندگي، مهريه سنگين، بيكاري، رفاه‌زدگي برخي از جوانان و فقر خانوادگي از مهم‌ترين دلايل اقتصادي موثر در تاخير ازدواج جوانان است.باهر، فقر مالي خانواده‌ها در تامين امكانات ازدواج فرزندانشان را از عوامل موثر در تاخير ازدواج دانست و اظهار داشت: مادي بودن قوانين مانند زنداني شدن جواناني كه قادر به پرداخت مهريه نيستند، موجب ترس آنها از ازدواج مي‌شود. اين استاد دانشگاه شهيد بهشتي درباره مسائل فرهنگي كه سن ازدواج را بالا مي‌برد، عنوان داشت: ادامه تحصيلات بويژه توسط دختران، مدرن شدن زندگي، الگوپذيري جوانان از غرب و تمايل آنها به زندگي مجردي، تزلزل ارزش‌هاي سنتي و مهاجرت فرهنگي از مهم‌ترين دلايل فرهنگي براي بالا رفتن سن ازدواج است. باهر با اشاره به ناهنجاري‌هاي موجود در خانواده تصريح كرد: شكست والدين در زندگي و درگيري‌هاي مداوم آنها موجب عدم تمايل آنها براي ازدواج فرزندانشان مي‌شود. اين روانشناس درباره مسائل اجتماعي و اخلاقي كه موجب عدم تمايل جوانان به ازدواج مي‌شود، بيان كرد: گرايش به جامعه‌گريزي، تنوع‌طلبي جوانان، مسؤوليت‌گريزي، ترس از طلاق و شكست در زندگي آينده، ترس از خيانت همسر، رواج مردسالاري و زن‌سالاري و رقابت بين آنها مهم‌ترين دلايل اجتماعي هستند كه تمايل جوانان را به ازدواج كاهش مي‌دهند. اين استاد دانشگاه شهيد بهشتي كاهش قبح دير ازدواج كردن را نسبت به گذشته موجب بالا رفتن سن ازدواج دانست و اظهار كرد: افسردگي و اضطراب، بي‌توجهي به مسائل ديني و ترس از تعهد متقابل نیز در تاخير ازدواج موثر است.
بسته پیشنهادی وزارت ورزش و جوانان
از سوی دیگر دولت نیز سهم خاصی در افزایش میل جوانان به ازدواج دارد، چرا که می‌تواند با افزایش تسهیلات اعطایی به زوج‌ها آنان را در تشکیل خانواده کمک دهد. از این رو در سال‌های گذشته دولت وام ازدواج را افزایش داد، طوری که هم‌اکنون این وام برای زوجین به 8 میلیون تومان رسیده است و چندی پیش بانک مرکزی از بانک‌ها درخواست کرد در صورت داشتن اعتبارات سقف این وام را به 10 میلیون برسانند. از سوی دیگر مدیرگروه برنامه‌ریزی ازدواج و نهاد خانواده وزارت ورزش و جوانان اواخر هفته گذشته از تدوین بسته پیشنهادی به منظور تشویق جوانان به ازدواج خبر داد که در صورت تصویب دولت استخدام جوانان متاهل در دستگاه‌های مختلف در اولویت قرار می‌گیرد و ضامن برای وام ازدواج حذف خواهد شد. اگرچه نوشین نبئی پس از اعلام جزئیات این بسته که هنوز کامل نشده است، شروطی نیز گذاشته اما در هر حال این تسهیلات مشوقی برای ازدواج خواهد بود.وی درباره جزئیات این بسته پیشنهادی وزارت جوانان گفت: حذف معرفی ضامن برای وام ازدواج، استفاده از یارانه زوجین به عنوان ضمانتنامه و افزایش وام ازدواج به 5 میلیون تومان در صورت داشتن پیش‌شرط‌های لازم زوج‌ها از جمله پیشنهادات وزارت جوانان به دولت است. وی با اشاره به اینکه هنوز بسته پیشنهادی کامل نشده است، درباره پیش‌شرط‌های افزایش وام ازدواج افزود: مهریه 110 سکه‌ای، داشتن سن زیر 25 سال برای دامادها، فوت پدر یکی از زوجین و دانشجو یا طلبه بودن آنها از جمله شرایط برای دریافت وام 5 میلیون تومانی از سوی هریک از زوجین است. وی درباره اولویت استخدام جوانان توضیح داد: یکی از مشکلات جوانان در ازدواج بحث شغل است که این موضوع را در بسته پیشنهادی به دولت داده‌ایم، همچنین به ثمر رسیدن پوشش بیمه‌ای مشاور خانواده و تصویب طرح سامانه ملی ازدواج در بسته پیشنهادی روز ازدواج از دیگر موارد بسته پیشنهادی است.