علیاکبر محزون با بیان اینکه آمار و اطلاعات دقیق و بهنگام بویژه آمار و اطلاعات جمعیتی، همواره نقش تعیینکنندهای در برنامهریزیهای خرد و کلان کشورها و اتخاذ رویکردها و سیاستهای متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی داشته و دارد، معتقد است: از جمله آمارهایی که تبیینکننده بخش مهمی از تحولات اجتماعی و فرهنگی در کشور محسوب میشود، وضع شکلگیری نهاد خانواده در بین جوانان از طریق سنت حسنه ازدواج از یک سو و بررسی دوام زندگیهای مشترک و پدیده طلاق که موجب فروپاشی این نهاد مقدس میشود از سوی دیگر است. وی ادامه داد: در اختیار داشتن آمارهای متقن و مستدل در این باره که بتواند به سیاستگذاران و برنامهریزان در جهت تقویت نهاد خانواده کمک کند از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. محزون میافزاید: آمار میزان ثبت ازدواج و طلاق در کشور و ویژگیهای آن از جمله آمارهایی است که علاوه بر مسائل فرهنگی و اجتماعی، به لحاظ تاثیر غیرمستقیم در تحولات جمعیتی نیز در سطوح مختلف جغرافیایی اعم از کل کشور، استانها، شهرستانها، شهرها و نقاط روستایی مورد توجه است. شاخصهای آماری این دو واقعه حیاتی، علاوه بر سطوح داخل کشور در سطوح بینالمللی نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ بهگونهای که بخش آمار سازمان ملل متحد نیز هر سال اقدام به جمعآوری و مقایسه این آمار از کشورهای مختلف و انتشار آن در قالب سالنامه آماری میکند. مدیرکل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال اضافه کرد: ایجاد شرایط محاسباتی برابر جهت انجام مقایسههای یادشده اهمیت بسیار زیادی دارد چرا که به طور استاندارد، این کار با تقسیم آمار ثبت هر واقعه بر کل جمعیت هر کشور یعنی محاسبه شاخص «نرخ» انجام میشود و چنانچه جمعیت کشوری کمتر یا بیشتر از کشور مورد مقایسه باشد، شاخص نرخ، اثر آن را خنثی کرده و موجب امکان مقایسهپذیری کشورها در این زمینه میشود لذا نباید به اشتباه فقط آمار خام این دو واقعه مبنای مقایسه کشورها قرار گیرد. وی در ادامه تصریح میکند: نرخ ثبت واقعه ازدواج و طلاق در ایران، یعنی حاصل تقسیم آمار سالانه هر واقعه بر جمعیت کشور، در سال 1390 به ترتیب برابر با 7/11 و 9/1 در هزار نفر بوده که به عبارت دیگر به ازای هر هزار نفر جمعیت در کشور، این تعداد ازدواج و طلاق به ثبت رسیده است. عوامل مختلفی بر مقدار این دو شاخص تاثیرگذار هستند که از جمله آنها میتوان به میزان جوانی جمعیت، فرهنگ و آداب و رسوم، سن قانونی ازدواج و مسائل اجتماعی اشاره کرده و در تجزیه و تحلیل مقایسه کشورها یا مناطق مختلف یک کشور با یکدیگر این عوامل را باید مورد توجه قرار داد. نرخ ازدواج در ایران بعد از تاجیکستان از همه کشورهای منطقه چشمانداز که شاخص ازدواج و طلاق برای آنها ارائه شده و حتی از همه کشورهای توسعهیافته مورد بررسی، بیشتر است. به گزارش سازمان ثبتاحوال، وی خاطرنشان کرد: در نتیجه مطالعاتی که در دفتر آمار و اطلاعات جمعيتی و مهاجرت سازمان ثبتاحوال کشور در زمینه مقایسه میزان نرخ ازدواج و طلاق براساس منابع معتبر بینالمللی انجام شده، نکات قابل توجهی در مقایسه کشورهای توسعهیافته و کشورهای کمتر توسعهیافته با جمهوری اسلامی ایران به چشم میخورد که حاکی از جایگاه خوب کشور در زمینه ازدواج در بین کشورهای منطقه و جهان است. به عنوان مثال، نرخ ازدواج بعد از تاجیکستان از تمام کشورهای منطقه چشمانداز که این شاخص برای آنها ارائه شده و حتی از تمام کشورهای توسعهیافته مورد بررسی، بیشتر است. این شاخص برای کشور فرانسه 9/3 در هزار، کانادا 5/4، آلمان 7/4، نروژ 8/4، ژاپن و استرالیا 5/5، چین 5/7، روسیه 5/8 در هزار گزارش شده است. این مقام مسؤول اضافه کرد: براساس همین مطالعه، نرخ طلاق در کشورهای مورد بررسی، برای روسیه 5/4، فنلاند 6/2، کرهجنوبی 5/2، نروژ 4/2، آلمان و استرالیا 3/2، فرانسه 1/2 و ژاپن 2 در هزار است که ملاحظه میشود شاخص نرخ طلاق در ایران با 9/1 در هزار از همه کشورهای بیان شده و همچنین برخی کشورهای منطقه مانند قزاقستان، اردن و کویت کمتر است. از سوی دیگر، این شاخص در مقایسه با برخی کشورهای منطقه مانند ترکیه و لبنان که نرخ طلاق در آنها 6/1 در هزار است بیشتر است. محزون یادآور شد: علل و عوامل اجتماعی متعددی در بروز این پدیده نقش دارند که در دستهبندی علل عمده آن در کشورهای دنیا، عواملی نظیر مشکلات ارتباطی، پیامدهای اقتصادی، بدرفتاری همسران، خیانت همسران، مشکلات جنسی، ناسازگاری، تغییر نگرش درباره نقشهای مناسب برای زنان و... نام برده شده است. وی شاخص دیگری که میتواند درباره ازدواج و طلاق مورد بررسی قرار گیرد را درصد آمار طلاق در مقایسه با آمار ازدواجها عنوان و تصریح کرد: این آمار بیانگر مقایسه سرعت رشد طلاق نسبت به ازدواج است. به عنوان مثال، نسبت آمار طلاق به آمار ازدواجها در ایران 3/16 درصد است که این شاخص در فرانسه 2/53، روسیه 6/52، نروژ 8/49، آلمان 8/48، کانادا 3/46، استرالیا 2/41، ژاپن 8/35، چین 2/21، ترکیه و اردن 3/20 درصد است. این بدان معناست که در صدر این جدول برای کشورهای توسعهیافته و منطقه، درصد طلاق به نسبت ازدواجها در حدود 50 درصد است، یعنی در ازای هر 2 ازدواج یک طلاق صورت میگیرد!