گروه بینالملل: نامی دیگر بر سیاهه عجیب برندگان نوبل صلح اضافه شد. بعد از اسحاق رابین، شیمون پرز، وودرو ویلسون، هنری کیسینجیر، شيرين عبادي، باراک اوباما و... حالا اتحادیه اروپايي هم به جمع برندگان جایزه نوبل صلح اضافه شد. نگاهی به این نامها نشان میدهد مسؤولان نروژی کمیته نوبل صلح گاهی سر شوخی با مردم جهان داشتهاند. خیلی از این افراد و نهادها نه تنها در تمام زندگی و دوران فعالیت خود گامی به سوی صلح برنداشتهاند بلکه خود آتشبیار جنگها و تنازعات بسیاری بودهاند. کمیته نروژی نوبل صلح اعلام کرد اعضای این کمیته اتحادیه اروپايي را مستحق دریافت جایزه نوبل صلح شناختهاند. این انتخاب انتقادات زیادی را به همراه داشته است. برخی ناظران سیاسی و تحلیلگران مسائل بینالمللی اهدای جایزه نوبل صلح به اتحادیه اروپايي را «مسخره» و «شوخی» توصیف کردهاند. کمیته نوبل صلح در بیانیهای اعلام کرد: اتحادیه اروپايي به دلیل 6 دهه تلاش در زمینه صلح و حقوق بشر در جهان و تغییر قاره اروپايي از قاره جنگ به قاره صلح سزاوار دریافت این جایزه است. اما اهدای این جایزه به اتحادیه اروپايي موجب تعجب بسیاری از نویسندگان و روشنفکران جهان شد. منتقدان میگویند: در حالی که اتحادیه اروپايي با بحران مالی بسیار شدیدی دست و پنجه نرم میکند و مردم کشورهای مختلف اروپاييیی از جمله یونان، پرتغال، اسپانیا و ایتالیا بشدت زیر فشار برنامههای ریاضت اقتصادی دولتهایشان قرار دارند اهدای جایزه به اتحادیه اروپايي عجیب و باورنکردنی است. طارق علی، روشنفکر و نویسنده چپگرای پاکستانی- انگلیسی درباره جایزه نوبل صلح 2012 گفتوگویی با ایمی گودمن، روزنامهنگار سرشناس آمریکایی داشت که روز شنبه در وبسایت «سوشلیست ورکر» منتشر شد. طارق علی گفت: «واکنش اولیه من به این خبر این بود که زیر خنده زدم. کمیته جایزه نوبل صلح که توسط سیاستمداران سابق و فرسوده نروژی اداره میشود هیچگاه در سرگرم کردن ناکام نمیماند و مرا ناامید نمیکند». وی افزود: «اهدای جایزه به اتحادیه اروپايي درست زمانی که [سیاستهای] این اتحادیه بیکاری را افزایش میدهد و یک شکاف طبقاتی واقعی تقریبا در همه کشورهای آن به وجود آمده است، زمانی که به دلیل سیاستهایی که از سوی اتحادیه اروپايي تحمیل میشود اعتراضات در خیابانهای یونان به خشونت کشیده میشود... یک شوخی
تمام عیار و آشکار است». طارق علی گفت: جوایز کمیته نوبل صلح طی 20 سال گذشته «خندهدار» و در برخی موارد «عجیب» بوده است. وی در ادامه گفت: شمار رایدهندگان در اتحادیه اروپايي در 2 دهه گذشته نزدیک به 40 درصد کاهش داشته است و هم اکنون فقط حدود 43 درصد از مردم در انتخابات مختلف در سطح اتحادیه اروپايي شرکت میکنند. طارق علی در ادامه این گفتوگو گفت:
هم اکنون قانونی در اتحادیه اروپايي وجود دارد که هر کشوری که به این اتحادیه میپیوندد به شکل خودکار عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) میشود. در نتیجه اهدای این جایزه به اتحادیه اروپايي به مثابه حمایت از ناتو است. به عقیده طارق علی اعطای این جایزه به اتحادیه اروپايي «توهین به صلح» است. ایمی گودمن هم در جریان مصاحبه اشاره میکند که «شورای صلح نروژ» پس از اعطای جایزه نوبل صلح به اتحادیه اروپايي خواستار استعفای رئیس کمیته نوبل صلح شد و اعلام کرد: «اعطای جایزه نوبل صلح 2012 به اتحادیه اروپايي نشان از جنبههای بسیار سیاسی جایزه دارد. این جایزه به پروژهای است که طی سال گذشته کاملا برابر صلح عمل کرده است. اتحادیه اروپايي از نقصانهای دموکراتیک بسیار زیادی رنج میبرد، حقوق بشر در اروپايي نقض میشود و نابرابریهای اجتماعی رو به افزایش است». وبسایت «کامن دریمز» هم در مطلبی جایزه نوبل صلح اتحادیه اروپايي را «شوخی» توصیف کرد. این وب سایت نوشت:
«3 سال پس از اینکه مشهورترین جایزه بینالمللی صلح در جهان به باراک اوباما، رئیسجمهوری آمریکا رسید، آن هم زمانی که وی فرماندهی 2 جنگ خارجی و نظارت بر بزرگترین دستگاه نظامی و اطلاعاتی تاریخ جهان را بر عهده داشت، کمیته نوبل صلح روز جمعه در اسلو اعلام کرد اتحادیه اروپايي برای این جایزه برگزیده شده است». در ادامه مطلب کامن دریمز آمده است: «تصمیم کمیته نروژی نوبل انطباقی با هدفهای آلفرد نوبل ندارد. برعکس جایزه برای پیشبرد منافع و دیدگاههای سیاسی کمیته نروژی نوبل اهدا شده است».
پتروس کنستانتینو یک فعال ضدنژادگرایی در آتن هم گفت: تصمیم کمیته نوبل صلح «مسخره و تحریککننده» بوده است. وی گفت: «اهدای جایزه به نهاد جنگ و نژادگرایی مسخره است. این کار احساسات دموکراسیطلبی و ضدنژادگرایی را تحریک میکند. ناتو به عنوان متحد اتحادیه اروپايي به کشورهایی در خاورمیانه و همین طور افغانستان حمله کرده است. اقدامات ناتو گروههای بزرگی از پناهندگان را به وجود آورده است که به کشورهایی مانند یونان سرازیر شدهاند. این پناهندگان وقتی به اروپايي میآیند نه تنها با نژادگرایی مواجه میشوند بلکه با نهادهای خشن داخل اتحادیه اروپايي مانند فرانتکس مواجه میشوند». جالب اینجاست که اهدای جایزه نوبل صلح به اتحادیه اروپايي حتی محافظهکاران آمریکایی را نیز خشمگین کرده است. کریستین ویتون، ستوننویس وبسایت خبری فاکسنیوز در مطلبی با عنوان «آیا این یک شوخی است؟» نوشت: «اعطای جایزه نوبل صلح به اتحادیه اروپايي یکی از جدیدترین مصادیق افراطگرایی طبقه سیاسی اروپاييی پیر است. برخی نخبگان اروپاييیی ممکن است این تصمیم را بپسندند اما نشانههایی وجود دارد که بسیاری از اروپاييییها صبرشان تمام شده است». در ادامه این مطلب آمده است: «چرا باید جایزه به نهاد بوروکراتیک مسؤولیتناپذیری در بروکسل به نام اتحادیه اروپايي داده شود؟» ویتون میافزاید: «انتخاب کمیته نوبل نه فقط توهینی به کسانی است که خارج از اروپايي زندگی میکنند و خواهان یک نظم اخلاقی و مدنی در جهان هستند بلکه سیلیاي است به صورت مردم معمولی در اروپايي». فریدا گیتیس، روزنامهنگار آمریکایی هم در مطلبی در وبسایت شبکه خبری سیانان نوشت: کمیته نوبل با اعطای جایزه صلح به اتحادیه اروپايي «یک فرصت گرانقدر را به هدر داده است». از نظر گیتیس کمیته نوبل فرصتی مهم برای ارتقای صلح جهانی را «به شکل غمانگیزی» به هدر داده است. ادبالز، عضو حزب کارگر انگلیس هم به تمسخر گفت: «مردم آتن امشب جشن گرفتهاند، این طور نیست؟» یک شهروند آتنی به نام کرسولا پانگیوتیدی هم به رویترز گفت: «آیا این یک شوخی است؟ این تمسخر ما و وضعی است که از سر میگذرانیم. این کار فقط مردم یونان را
عصبانیتر میکند».