گروه سیاسی: 18 روز دیگر تا دور دوم مذاکرات ایران و 1+5 برای رسیدن به توافق جامع برنامه اقدام مشترک زمان باقی است. آنچه این روزها بشدت مورد توجه است، نگرانی‌های مطرح در این دور از مذاکرات است. یکی از این نگرانی‌ها موضوع قطعنامه‌هاست. به‌رغم اظهارات مبهم و شبه انکارهای ابتدایی اما اعضای تیم مذاکره‌کننده بالاخره صراحتا اعلام کردند که بر اساس توافق ژنو «باید به قطعنامه‌ها پرداخته شود.» این را مجید تخت‌روانچی، معاون اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه و فرد سوم در تیم مذاکره‌کننده ایرانی گفت. روانچی که از او به عنوان «مهندس» تیم ایرانی در مذاکرات با 1+5 یاد می‌شود، به‌رغم اینکه پیش‌تر ترجیح می‌داد کمتر در رسانه‌ها ظاهر و حاضر شود اما سه‌شنبه شب در برنامه زنده تلویزیونی «گفت‌وگوی ویژه خبری» شبکه 2 سیما حاضر شد و درباره دور بعدی مذاکرات به اظهارنظر پرداخت. در اظهارات تخت‌روانچی نکات مهمی وجود دارد که البته مهم‌ترین آن، توضیحات او درباره بخش «گام‌های اضافی» و موضوع قطعنامه‌های شورای امنیت بود.تخت‌روانچی نفر سوم تیم مذاکره‌کننده ایرانی، برخلاف نفر دوم یعنی عباس عراقچی صراحتا گفت: ایران «باید» در گام میانی که در توافقنامه تحت عنوان «گام اضافی» یاد شده، به قطعنامه‌های شورای امنیت بپردازد. وی با بیان اینکه موضوع قطعنامه‌ها در متن توافق ژنو آورده شده، اظهار داشت: بر اساس این توافق باید به این قطعنامه‌ها بپردازیم. ما بر تعهدات‌مان در توافقنامه ژنو پایبند هستیم و هر زمانی برسد که نظر خود را درباره اینکه چطور به قطعنامه‌ها پرداخته شود اعلام کنیم نظرمان را بیان می‌کنیم. معاون وزیر امور خارجه البته این را هم گفت که «ما این قطعنامه‌ها را قبول نداریم و آن را ظالمانه می‌دانیم، تحریم‌های اعمال شده اعم از تحریم‌های شورای امنیت، تحریم‌های بین‌المللی، یکجانبه و چندجانبه از دید دولت و مردم ایران مردود است. ما در مذاکرات خصوصی نیز این مساله را عنوان کردیم و آقای ظریف در نشست با وزرای خارجه 1+5 در حاشیه شصت و هشتمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک به صراحت اعلام کرد که این قطعنامه‌ها از دید ما مردود است و قابل قبول نیست». این اظهارات صریح تخت‌روانچی درحالی است که عباس عراقچی، نفر دوم تیم مذاکره‌کننده ایرانی پیش‌تر پرداختن به موضوع قطعنامه‌ها را یک موضوع مبهم دانست که زمان آن نیز مشخص نشده است. وی به «وطن امروز» گفت: «نکته‌ای که بنده نیز می‌خواهم به آن اشاره کنم همین است که با قطعنامه‌های شورای امنیت که برای غربی‌ها از اصول غیرقابل گذشت است در این توافقنامه به شکلی کاملا مبهم برخورد شده و به آینده‌ای مبهم حواله داده شده است. می‌گویند در آینده به آنها خواهیم پرداخت و address می‌کنیم.» این اظهارات متناقض، البته قابل دفاع نیست. یعنی برخلاف اظهارات صورت گرفته که البته به مرور تعدیل می‌شود؛ به نظر می‌رسد پرداختن به موضوع توافقنامه می‌تواند بسیار نگران‌کننده باشد. به گزارش «وطن امروز»، مراجعه به متن توافق ژنو نشان می‌دهد ماهیت و نحوه پرداخت به قطعنامه‌ها تعیین شده است. در متن توافق ژنو و در تعریف و توضیح «گام‌های اضافی» آمده است: در میان اقدام‌های اولیه و گام نهایی، از جمله، در میان موارد دیگر، پرداختن به قطعنامه‌های شورای امنیت با نظر به اینکه ملاحظه شورای امنیت سازمان ملل در این موضوع به صورت رضایت بخش، به نتیجه برسد. این بند نشان می‌دهد براساس توافقنامه طرفین در حد فاصل میان زمان اجرای گام‌های اولیه و قبل از گام نهایی باید به موضوع گام‌های اضافی بپردازند. اما آیا بر اساس این بند، تنها پرداختن به قطعنامه‌ها کفایت می‌کند؟ مقامات مذاکره‌کننده مدعی هستند address هیچ قید الزام‌آوری برای اجرا ندارد. به نظر نمی‌رسد اینگونه باشد. می‌توان 2 دلیل را
در رد این ادعا آورد.
1- اساسا اگر قرار بر اجرا نباشد چرا باید به قطعنامه‌ها پرداخته شود؟ تیم ایرانی معتقد است پرداخت به قطعنامه‌ها برای حفظ شأن و جایگاه شورای امنیت است اما به نظر می‌رسد پرداختن صرف و عدم الزام به اجرای این قطعنامه‌ها بیشتر شأن و جایگاه شورای امنیت را زیر سؤال می‌برد.
2- در همین بند مربوط به گام اضافی صراحتا کیفیت پرداخت به قطعنامه‌ها مورد اشاره قرار گرفته است. در انتهای این بند صراحتا آمده است که پرداختن به قطعنامه‌ها
به صورت «رضایتبخش به نتیجه برسد
(satisfactory conclusion)». به عبارتی پرداختن به موضوع قطعنامه‌ها باید به صورت رضایتبخش به نتیجه برسد. معنای صریح این عبارت اعطای حق اظهارنظر طرف مقابل درباره نوع پرداخته شدن به قطعنامه‌ها و اعتبار یافتن این نظر است. طرف مقابل بر اساس این بند به راحتی می‌تواند از نحوه پرداخته شدن به این بند ابراز «نارضایتی» کند! ایران در توافق ژنو تعهد داده است هنگام پرداختن به قطعنامه‌ها باید رضایت طرف مقابل را به‌دست آورد. محمدجواد ظریف و مجید تخت‌روانچی و همینطور عباس عراقچی درباره موضوع قطعنامه‌ها صراحتا گفته‌اند تحریم‌ها را به هیچ عنوان قابل قبول نمی‌دانند. اکنون سؤال این است که آیا طرف مقابل هم همین نظر را دارد؟! 5 کشور از اعضای 1+5 را اعضای دائم شورای امنیت تشکیل داده‌اند. آیا آنها تحریم‌هایی که خود وضع و تصویب کرده‌اند را ظالمانه می‌دانند؟ یا همانگونه که بعضا خود تیم مذاکره‌کننده ایرانی گفته، این موضوع یعنی قطعنامه‌ها برای آنان یک موضوع حیثیتی است؟ چگونه هم می‌توان گفت پرداختن به تحریم‌ها تنها برای حفظ پرستیژ و شأن شورای امنیت است و هم می‌توان در راستای حفظ این پرستیژ، به آنها عمل نکرد؟! متاسفانه در این حوزه، یک نگرانی جدی درباره موضوع پرداختن به قطعنامه‌های شورای امنیت وجود دارد. طرف مقابل می‌تواند به راحتی با استناد به «satisfactory conclusion» در بند مربوط به گام‌های اضافی توافقنامه ژنو، خواستار جلب رضایت خود توسط ایران شود. گفتنی است «وطن امروز» در شماره‌‌های آینده طی گزارشی برخی تبعات فنی این گام اضافی و پرداخته شدن به بحث قطعنامه‌ها را منتشر خواهد کرد.