زهرا طباخي
جایی خواندم اگر میخواهی یک جامعه را برای مدتی مدید ساکن و بیحرکت نگاهداری، نخبگان و اندیشمندانش را از باقی مردم جدا کن. قطعا بخشی از بزرگی بیاندازه مشکلات امروز افغانستان ناشی از جدا افتادگی اجباری نخبگان از عوام کشور پهناور افغانستان است. در کشورهای اروپایی و حتی آمریکا همیشه برای نخبگان آموزش دیده و متخصص کشورهای جهان سوم «جا» به اندازه کافی بوده و هست. البته شاید بعضی از هموطنان سفیه ما هنوز باور نداشته باشند که «افغانها» هم به اندازه «ایرانیها» باهوش و مستعد هستند اما این موضوع تاثیری در واقعیات ندارد. تلاشهای استعمار در مناطق مختلف به اندازهای موثر واقع شده است که ملتهای همسایه ایران و افغانستان با سبقه تاریخی هزار ساله یکدیگر را غریبه میشمارند و از شناخت هم باز ماندهاند. اما عمق فاجعه آنجاست که ملتی با خاستگاه یکسان و آمال و آرزوهای مشترک، حاضر نیستند تحت یک ملیت واحد به نام «افغانستانی» یا هر نام دیگری زندگی کنند. نخبگان جامعه افغانها هم که سالهاست وطن را ترک گفتهاند و از دور برای رنجهای خاک به توبره کشیده شده میهن اشک حواله میکنند. آیا کسی هست که بار رهبری افغانستان را به دوش بکشد و به شهادت نرسیده باشد؟ راه بزرگی افغانستان از «یکپارچی و وحدت» میگذرد. برای درهم شکستن هر آنکس که دشمن میشماریدش، محض رضای خودتان هم که شده اختلافات جزئی را کنار بگذارید و دست در دست هم با جهالت و استعمار مبارزه کنید. این جملات، پیامهای خواهران و برادران ایرانیتان است که از درد شما رنج میکشند و با چشمهای نگران به آینده غیرواضح همسایه شرقیشان چشم دوختهاند. روابط پایدار ایران و افغانستان قطعا خواسته ملت و دولت جمهوری اسلامی است اما واجب است با آنها که بر طبل تفرقه میکوبند و «ایرانی» را استثمارگر میخوانند صحبتی داشته باشیم.
جایی خواندم اگر میخواهی یک جامعه را برای مدتی مدید ساکن و بیحرکت نگاهداری، نخبگان و اندیشمندانش را از باقی مردم جدا کن. قطعا بخشی از بزرگی بیاندازه مشکلات امروز افغانستان ناشی از جدا افتادگی اجباری نخبگان از عوام کشور پهناور افغانستان است. در کشورهای اروپایی و حتی آمریکا همیشه برای نخبگان آموزش دیده و متخصص کشورهای جهان سوم «جا» به اندازه کافی بوده و هست. البته شاید بعضی از هموطنان سفیه ما هنوز باور نداشته باشند که «افغانها» هم به اندازه «ایرانیها» باهوش و مستعد هستند اما این موضوع تاثیری در واقعیات ندارد. تلاشهای استعمار در مناطق مختلف به اندازهای موثر واقع شده است که ملتهای همسایه ایران و افغانستان با سبقه تاریخی هزار ساله یکدیگر را غریبه میشمارند و از شناخت هم باز ماندهاند. اما عمق فاجعه آنجاست که ملتی با خاستگاه یکسان و آمال و آرزوهای مشترک، حاضر نیستند تحت یک ملیت واحد به نام «افغانستانی» یا هر نام دیگری زندگی کنند. نخبگان جامعه افغانها هم که سالهاست وطن را ترک گفتهاند و از دور برای رنجهای خاک به توبره کشیده شده میهن اشک حواله میکنند. آیا کسی هست که بار رهبری افغانستان را به دوش بکشد و به شهادت نرسیده باشد؟ راه بزرگی افغانستان از «یکپارچی و وحدت» میگذرد. برای درهم شکستن هر آنکس که دشمن میشماریدش، محض رضای خودتان هم که شده اختلافات جزئی را کنار بگذارید و دست در دست هم با جهالت و استعمار مبارزه کنید. این جملات، پیامهای خواهران و برادران ایرانیتان است که از درد شما رنج میکشند و با چشمهای نگران به آینده غیرواضح همسایه شرقیشان چشم دوختهاند. روابط پایدار ایران و افغانستان قطعا خواسته ملت و دولت جمهوری اسلامی است اما واجب است با آنها که بر طبل تفرقه میکوبند و «ایرانی» را استثمارگر میخوانند صحبتی داشته باشیم.زمزمه جدایی ملت افغانستان از ایران
شعارهای ایرانستیز در سرزمین افغانستان قطعا از سبقهای طولانی برخوردار نیست. تاریخ گواه است که آغوش ایران بزرگترین بستر برای زندگی و رشد افغانها بوده است. نه پاکستان به اندازه ایران به افغانها خدمت کرده است و نه لطیفههای خندهدار خدمتکاری ناتو در افغانستان قابل باور است. واقعیتش را بخواهید پاکستان نانی نداشته که در کاسه افغانستان تقسیم کند غیر از سوغات ناامنی و سلفیگری! وگرنه طبع لطیف شعرا و فضلا و ملت خشونتستیز افغانستان کجا قابل مقایسه با برخی وحوش افراطگرای سلفی پاکستانی است که از کیسه سعودیها هزینه طالبانپروری آمریکا در منطقه را پرداخت میکنند! همانها که کیسه کیسه دلار هزینه میکنند تا افغانستان ناامن شود، از سیاست تفرقه افتادن میان 2 ملت ایران و افغانستان نیز سود میبرند. وگرنه آن که تحلیل میکند ناامنی افغانستان به نفع ایران است کافی است یک بار پای میز مذاکرات فرماندهان مرزی ایران و افغانستان بنشیند و آمار شهدای هر دو کشور را مرور کند و هزینه اعتیاد چند میلیون ایرانی را با یک «دو دوتا چهارتا»ی ساده محاسبه کرده و میزان خسارتهای تحمیلی چنین معضلاتی به دولت ایران را در نظر آورد. تاکید اگر بر منفعتگرایی هم باشد افغانستان امن با بازار بزرگ میلیونی برای ایران به عنوان بزرگترین شریک تجاری این کشور پرسودتر خواهد بود. قطعا از بیسیاستی رسانههای ایرانی مقابل هوشمندی دیرینه مدیران شبکههای استعماری هم نمیتوان به آسانی گذشت. سالها افغانها در کنار ما زیستند و هیچ سهمی از اخبار هر روزه کشور ما نداشتند در مقابل بیبیسی دردمندانه برای مشکلات خودساخته ملت افغانستان اشک تمساح میریزد بیآنکه علت را جستوجو کند. علاوه بر آن رفتار مدیران سفیهی که با تصمیمات یکشبه و بدون برنامهریزی، اسباب خانوادههای افغان را از این طرف مرز به آن طرف هل میدهند به راحتی حاصل زحمات 30 ساله خیراندیشان دولتی را به هدر میدهد.
خدمات متقابل ایران و افغانستان
منصف اگر باشیم باید بپذیریم هر 2 طرف معامله برای یکدیگر مفید بودهاند. افغانستان سالها نیاز ایران به کارگر ارزان را فراهم کرد و افغانهای ساکن ایران نیز از خطر گرسنگی و ناامنی نجات یافتند. فرزندانشان هم در مدارس ایرانی تحصیل کردند در حالی که در کشور خود مدرسهای نمیدیدند. ایرانی در ایام فقر و نداری و بیکاری ملت خود، مرزهای شرقیاش را مسدود نکرد و دست کم میلیونها افغان را به تناوب در جامعه خود پذیرفت. رقم اسکان مهاجران افغان هرگز به زیر یک میلیون نفر در طول 34 سال عمر جمهوری اسلامی نرسیده است و این موضوع قطعا موجب افتخار برادر میهمانپذیر افغانستان است. اساتید و دانشمندان افغانستان را خاضعانه و با افتخار در کرسیهای دانشگاهی خود جای دادیم و هرگز قصدمان این نبوده که کرامت سایرین را زایل کنیم. در ایام بازسازی افغانستان نیز دیگران با لافهای آنچنانی آمدند اما ایران بازسازی مسیرهای ترانزیت را برعهده گرفت. فرهنگسرا و حوزه علمیه و دانشگاه بنا کرد و دفاتر مرزی افغانستان را تجهیز کرد. دانشجوپذیری را بر کارگرپروری اولویت داد و با اصلاح قوانین مهاجرت زمینه بازگشت افغانها به سرزمینشان را فراهم کرد. کشوری مثل ژاپن سالهاست در نشستهای بازسازی افغانستان حضور پررنگ دارد و یک پای ثابت مجمع «سرمایهگذاران» بینالمللی محسوب میشود اما جمع سرمایهاش در افغانستان به 100 هزار دلار نمیرسد. اگر مراد از سرمایهگذاری احداث بازار بینالمللی برای «فروش» محصولات تاریخ مصرف گذشته اروپایی و آمریکایی یا اجناس دست دوم پایگاههای آمریکایی باشد نام آمریکا و انگلیس در چنین فهرستی خواهد درخشید. اگر هدف از سرمایهگذاری ایجاد تغییرات پرسرعت فرهنگی در کشوری مسلمان با سبقه تاریخی قابل توجه باشد هم آمریکا و انگلیس در میدان حاضر هستند. کاباره و کافینت ساختن و اندیشکدههای غربی به زبان انگلیسی به راه انداختن منتهای آمال و آرزوی فراماسونری است. یادتان هست! ویکیپدیا فراماسونری را اینگونه تعریف میکند: یک نهاد خیریه که از بسیاری از فعالیتهای بینالمللی با اهداف انساندوستانه حمایت میکند. در مقابل این بسیجیان ایرانی بودند که داوطلبانه کودکان مظلوم افغان را علیه بیماری فلج اطفال واکسینه کردند. از بنده بپرسید اولویت بعدیمان باید ریشهکنی بیماری همهگیر سل در افغانستان پهناور باشد. ایران نیز با افتخار محصولات صنعتی و تجاری خود را به بازار پررونق افغانستان صادر میکند و بدین وسیله زمینه اشتغال و ارتزاق جمعی از مردمانش را فراهم کرده است. علاوه بر آن همزبانی 2 ملت موجب شده است رشد ادبیات و مکتوبات فارسی به مدد سیاستهای 2 دولت ایران و افغانستان چشمگیر باشد. شکی نیست که هر برگ اندوخته علمی به زبان فارسی تضمینکننده دوام فرهنگ کهن 2 ملت و سایر جوامع فارسیزبان خواهد بود. اندیشمندان و نخبگان خیرخواه هر دو کشور موظف هستند برای حفظ منافع تنها کشور خودشان هم که شده خیرات و برکات دوستی و اتحاد ایران و افغانستان را بیان کرده و پرده از نقشههای استعمارگران تفرقهافکن بردارند. استعمار آشکارا علاقه خود به چند پاره شدن کشورهای بزرگ منطقه مثل عراق، افغانستان، مصر، لیبی و ایران را بارها اعلام کرده است. وقت آن است به جای تاکید بر حفظ کینهورزیهای دیرینه بر نظریه بزرگمرد خطه خراسان، حکیم ارد، دوست و برادر شهید احمدشاه مسعود تکیه کنیم و اگر فعلا نمیتوانیم قارهکهن را از نو بازسازی کنیم دستکم به کوچک شدن املاک سرزمین پدریمان با نیاکان مشترک دامن نزنیم. «حق» هم با ایرانی است هم با افغان! افغانها از نامردمی بخشی از جاهلان بیفرهنگ ایران زمین رنجیده خاطر شدهاند و ایرانی نیز از سامان نیافتن 50 ساله امور همسایه قدیمیاش شکایت دارد. وقت تنگ است و مشکلات پیش رو بسیار! کار سختتر بر عهده ملت افغانستان است و کار سخت برعهده همسایه غربیاش! دستکم دعاگویتان باقی خواهیم ماند تا زمانی که قد قامت صلاتمان را به یکدیگر گره زنیم.