۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۶:۲۸
یک حقیقت فراموش شده

دولت و پشتوانه نخبگانی

محمد حسینی: یکی از شعار‌های حسن روحانی، رئیس‌جمهوری، هنگامی که به عرصه انتخابات ریاست‌جمهوری وارد شد به میدان آوردن نخبگان بود. روحانی در نطق‌های انتخاباتی‌‌اش از پشتوانه نخبگان برای رأی‌آوری استفاده می‌کرد و حتی خود همه تلاشش را کرد تا در جامعه دانشگاهی کشور دیده شود که نمود بارز آن جمله معروف «من حقوقدانم» بود اما در چند ماه گذشته آنچه مشاهده شده خلاف این ادعا را ثابت می‌کند. این امر، امروز از سوی همه جامعه‌شناسان بیان می‌شود که انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم پیروز گفتمانی نداشته و دولت روحانی، دولتی است بدون پایگاه اجتماعی ثابت و این نکته حتی اهرمی برای فشار از سوی برخی جریان‌های سیاسی به دولت شده است که پایگاه اجتماعی خود را عامل پیروزی روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری می‌دانند. دکتر پرویز امینی، جامعه‌شناس سیاسی از شکنندگی و «ضعیف‌پایه» بودن دولت سخن به میان آورده است و 4 دلیل 1-  فرآیند اجتماعی و سیاسی تکوین دولت یازدهم شامل: وزن بالای عقبه‌های سیاسی دولت، دولت ائتلافی از سازندگی و اصلاحات، خلأ برخورداری از یک عقبه اجتماعی مستقل 2-  ظرفیت دولت در مدیریت چالش‌های استقلال– توسعه، عدالت- توسعه و نخبه- توده 3- قدرت موجه‌سازی و 4- خطاهای استرات‍ژیک شامل برنامه‌ریزی صرف روی مقوله سیاست خارجی برای اداره کشور، نحوه برخورد با منتقدان و ایده و نحوه توزیع سبد کالا را نمادهای ضعیف پایه بودن دولت می‌خواند. اما آنچه تاکنون بدان توجه نشده و روحانی خود آن را در دانشگاه شهید بهشتی فریاد زد؛ عدم وجود نخبگان حامی دولت و حامی تفکر حاکم بر مدیریت دولت بوده است. اگرچه در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم نامه‌های زیادی از سوی جریان‌های مختلف از جمله دانشگاهیان و نخبگان علمی در حمایت از کاندیداهای مختلف صادر می‌شد اما حسن روحانی از این امر بی‌بهره بود و تنها نامه‌ای در 21 خرداد از سوی سایت ایسنا با عنوان «بیانیه جمعی از دانشگاهیان در حمایت از روحانی» منتشر شد که نامی از این دانشگاهیان پایین این بیانیه نیامده بود. در این بیانیه آمده بود: «امید واثق داریم که با پشتوانه و تجارب و سوابق اجرایی ایشان در استفاده از نیروهای خدوم، متخصص و باتجربه، کشور به سمت اعتدال و پیشرفت در همه زمینه‌ها حرکت می‌کند». روحانی و تیم همراهش که با رویکرد توسعه برون‌زا از مسیر تعامل با غرب در عرصه مدیریتی کشور حاضر شدند، همواره به پشتوانه نخبگان متکی بودند و در همه نطق‌هایشان این راهکار را حاصل جمع فکر نخبگان جامعه می‌دانستند اما در چند ماه گذشته هیچ‌یک از نخبگان جز حلقه آقای روحانی درباره این موضوع سخنی به میان نیاورده است.
آقای روحانی 25 دی ماه در جمع فرهنگیان، دانشگاهیان و نخبگان استان خوزستان، قدرت شناخت، تحلیل و تبیین نیازها و مطالبات بر حق جامعه را از ویژگی‌های نخبگان برشمرد و تاکید کرد: «نخبگان باید به عنوان واسطه و پل ارتباطی میان دولت و جامعه اولویت‌ها را تعیین کنند و بهترین یاری‌دهندگان دولت باشند».
وی روز 15 بهمن به جمع دانشگاهیان شهید بهشتی رفت؛ جایی که در آن سریع‌القلم مهم‌ترین تئوریسین دولت حضور دارد و در آنجا با گلایه از اساتید دانشگاهی اعلام کرد: «چرا یک عده بی‌سواد که از بخش‌هایی خاص پول می‌گیرند باید حرف بزنند اما بزرگان،‌ دانشگاهیان و اساتید ما سکوت می‌کنند؟ چرا وقتی یک اتفاق بین‌المللی رخ می‌دهد،‌ اساتید نامه خصوصی به رئیس‌جمهور می‌نویسند؟ چرا فریاد نمی‌زنید؟ چرا وارد میدان نمی‌شوید؟ ما روحیه سقراط‌‌وار می‌خواهیم. کسانی که در مذاکرات ژنو،‌ مذاکره کردند نیز از دانشگاه‌ها هستند و از اساتید دانشگاه‌های ما به حساب می‌آیند». این جملات روحانی اوج بی‌اعتمادی و عدم حمایت از دولت و تفکر حاکم بر آن از سوی نخبگان و دانشگاهیان را فریاد می‌زند. نکته جالب توجه آنکه مسیر غلط دولت در نحوه مدیریت کشور باعث شده است پس از تقاضای آقای رئیس‌جمهور نیز اساتید به حمایت از دولت برنخیزند. از سوی دیگر هر روز بر تعداد منتقدان دانشگاهی دولت افزوده می‌شود و تمام کسانی که تاکنون سکوت کرده بودند نیز زبان به انتقاد گشوده‌اند.
شایان ذکر است رهبر معظم انقلاب از ابتدای دولت بر ساخت درونی و استحکام کشور از داخل تاکید داشتند و مسیر پیشرفت برون‌زا را بی‌فایده خوانده‌اند. ایشان در آخرین سخنرانی خویش در جمع مردم تبریز فرمودند: «آمریکایى‌ها با انقلاب اسلامى دشمنند، با جمهورى اسلامى دشمنند، با این پرچمى که شما مردم بلند کردید دشمنند و این دشمنى با این چیزها فرو نخواهد نشست؛ علاج مقابله با این دشمنى هم فقط یک‌چیز است و آن، تکیه به اقتدار ملى و به توان داخلى ملى و مستحکم کردن هرچه بیشتر ساخت درونىِ کشور [است]. هرچه در این زمینه ما کار بکنیم، کم است».

ارسال نظر
captcha
پربیننده