گروه اقتصادی: کارشناسان بازارمسکن طرح وام خرید مسکن وزیر راه و شهرسازی را یک تناقض بزرگ با بسته خروج از رکود می‌دانند. به گزارش تسنیم، سرانجام پس مدت‌ها انتظار، شنبه‌شب گذشته وزیر راه و شهرسازی در برنامه «نگاه یک» بخشی از جزئیات طرح پرداخت تسهیلات خرید مسکن را تشریح کرد. برنامه‌ای که به گفته آخوندی با هدف افزایش قدرت خرید قشر متوسط جامعه در بازار مسکن اجرا شده و در قالب آن به زوج‌های جوان (خانه اولی‌ها) حدود 80 میلیون تومان تسهیلات پرداخت می‌شود. وزیر مسکن دولت سازندگی در همان برنامه با اعلام قیمت 5/2 تا 3 میلیون تومانی هر مترمربع خانه در تهران راهکار جالبی را برای تامین مابقی منابع مالی ارائه کرد؛ «زوج‌های جوان می‌توانند بقیه پول مورد نیاز برای خرید (70 میلیون تومان) را از پدر، مادر یا برادر خود بگیرند.» این در حالی بود که واکنش به اظهارات وزیر راه و شهرسازی بلافاصله پس از اتمام برنامه نگاه یک از شبکه‌های اجتماعی آغاز شد و دامنه آن خیلی زود در رسانه‌ها گسترده‌تر شد. آخوندی زمانی روبه‌روی دوربین‌های برنامه تلویزیونی نشست که چند روز پیش از آن به همراه سیف، رئیس کل بانک مرکزی در نامه‌ای به رئیس‌جمهوری خواستار پرداخت تسهیلات معادل 50 درصد ارزش واحد مسکونی شده بودند. اما آیا تحریک تقاضا در شرایط کنونی اقتصاد راهکار مناسبی برای خروج اقتصاد از رکود است و اینکه وام خرید می‌تواند گرهی از مشکلات کنونی مسکن را باز کند؟ شماری از کارشناسان، صاحبنظران اقتصادی و فعالان بازار مسکن «افزایش وام خرید» را نه تنها راه‌حل برطرف کردن مشکلات نمی‌دانند بلکه از آن به‌عنوان یک «جوک» یاد می‌کنند. عضو هیات مدیره انجمن انبوه‌سازان درمیزگردی که خبرگزاری تسنیم به منظور چگونگی اجرای طرح وزارت راه و شهرسازی درخانه دارکردن مردم با رویکرد طرح وام خرید مسکن برگزار کرد در پاسخ به اینکه وزیر راه و شهرسازی اخیراً از سیاست جدید دولت برای رونق در بخش مسکن پرده برداشت، آیا سیاست تحریک تقاضا می‌تواند بازار مسکن را از رکود خارج کند؟ گفت: شاید دولتمردان و اقتصاددانان با تأخیر متوجه مساله رکود اقتصادی شدند. چون ابتدای امر همه توجه خود را روی تورم بالای کشور معطوف کردند و تمام تلاش‌ها روی این مساله بود که تورم را کاهش دهند. وی افزود: شاید هم این اقدام بیجا نبوده و توانسته‌اند تا حدود زیادی در کنترل تورم موفق باشند اما همیشه وقتی تلاش می‌کنیم تورم را کاهش دهیم باید در مقابلش به این موضوع توجه داشته باشیم که در نقطه مقابل کنترل تورم، رکود را نیز تقویت می‌کنیم. وی اظهار داشت: به دولتمردان توصیه می‌شود اگر می‌خواهید از راه تسهیلات خرید به نیازمندان مسکن بدهید تا صاحب خانه شوند بهتر است از طریق ساخت و تولید مسکن، تسهیلات را به سازنده بدهید و سپس آن را به متقاضی منتقل کنید، مانند همان کاری که در مسکن مهر اتفاق افتاد؛ یعنی اول تسهیلات دادند مسکن مهر ساخته شد و پس از آن این وام به متقاضیان واجد شرایط منتقل می‌شود. به جای اینکه تقاضا را تحریک کنیم طرف عرضه تقویت می‌شود، چرا می‌خواهیم تقاضا را تحریک کنیم. آقایان می‌گویند می‌خواهیم این کار را انجام دهیم تا برای بخش تولید انگیزه به وجود آید. یعنی بنده تولیدکننده بگویم مسکن ساخته شده روی دستم نمی‌ماند خریدار هم وجود دارد و از من می‌خرد پس بروم و تولید کنم. وی افزود: وقتی این صحیح است که تقاضا نداشته باشید ولی وقتی انباشت تقاضا داریم دوباره تحریک کردن تقاضا با انگیزه تولید بی‌معنی است. بنابراین پایه اول تولید را انجام دهیم بگوییم بفرمایید تولید را بخرید ولی اگر به این مساله توجه نکنیم و بگوییم سازنده خود به‌خود برای ساخت انگیزه پیدا می‌کند، این موضوع باعث افزایش قیمت می‌شود، این مساله را بارها دیده‌ایم. رهبر در پاسخ به این سؤال که آیا با این رویه انتظار تورمی در بازار مسکن شکل می‌گیرد؟ گفت: بله! همین طور است بنابراین باید در مرحله اول تولید مسکن صورت گیرد چه اشکالی دارد با یک سال تأخیر طرف برای دریافت وام معرفی شود. افشین پروین‌پور، کارشناس اقتصاد مسکن نیز در این میزگرد با تاکید بر اینکه برنامه آخوندی با بسته خروج از رکود دولت در تضاد است، سیاست پرداخت وام خرید را به جوک تشبیه کرد و گفت: این همه به حساب خودشان اقتصاددان هستند و نشسته‌اند و بسته خروج از رکود را تهیه کرده‌اند، این بزرگ‌ترین تناقض در بسته دولت است. وی افزود: به نظرم اگر فقط بخش مسکن فعال شود به تنهایی قابلیت این را دارد که به کلی رکود را از اقتصاد کشور خارج کند، ضمن اینکه تا الآن هم همین‌گونه بوده است. او گفت: در رابطه با استراتژی دولت یازدهم باید گفت کلیت دولت را فاقد استراتژی مشخص در حوزه اقتصاد می‌بینم. مهم‌ترین دلیل هم اظهارنظرهایی است که مسؤولان اقتصادی دولت گاها ابراز می‌کنند که در بعضی جاها کاملا با هم متناقض است. مثلا وزیر راه و شهرسازی یک چیزی می‌گوید، وزیر اقتصاد چیز دیگری می‌گوید که خلاف آن است، بانک مرکزی نیز چیز دیگری می‌گوید. به عنوان مثال در همین بسته خروج از رکود دولت به فهم خوبی رسیده البته فقط در ظاهر و حرف. مقام معظم رهبری در افطاری مسؤولان به این نکته اشاره فرمودند «که مسؤولان دولتی در حرف می‌گویند اقتصاد مقاومتی ولی در عمل چیزی نمی‌بینم اینگونه نباشد که حرف بزنیم اما عمل نکنیم». این کارشناس بخش مسکن در ادامه افزود: دولتی‌ها در حرف می‌گویند می‌خواهیم اقتصاد را بدون تورم از رکود خارج کنیم بعد می‌گویند در شرایط کنونی اقتصاد هرگونه تحریک تقاضا - عین متن پیش‌نویس بسته خروج از رکود - باعث تورم می‌شود یعنی اگر بخواهیم بخش تقاضا را در هر کالایی تحریک کنیم چون نمی‌تواند به دلیل عدم تناسب عرضه و تقاضا سریع رفلکس نشان دهد، تورم را به دنبال دارد. البته مسکن دیگر از همه کالاها بدتر است، چرا که حداقل یک تا یک سال و نیم زمان نیاز دارد تا واحد مسکونی ساخته شود. پس اولا تحریک تقاضا تورم‌زاست دوما می‌خواهیم بدون تورم اقتصاد را از رکود خارج کنیم بعد می‌خواهیم از بخش مسکن هم استفاده کنیم. حالا سیاست دولت در این زمینه چیست؟ می‌گویند می‌خواهیم وام خرید بدهیم. این را می‌توان به عنوان یک جوک تعریف کرد. وی درپاسخ به اینکه اثرات تورمی وام خرید مسکن چیست؟ گفت: اگر سالانه 2 میلیون واحد مسکونی ساخته شود و متراژ هر واحد را 100 مترمربع بگیریم (75 متر خالص و 25 متر مشاعات) 2 شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد می‌شود و ساخت سالانه 2 میلیون واحد مسکونی 4 میلیون شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد می‌کند. با توجه به ارتباط مسکن با 120 صنعت اگر دولت هیچ کار دیگری نکند و به غیر از مسکن، صنعت و کشاورزی تعطیل شود به طور کامل نیاز اشتغال و رشد اقتصادی کشور برطرف می‌شود. حتی با ساخت سالانه یک میلیون واحد مسکونی رشد اقتصادی کشور 2 رقمی می‌شود این موضوع خیلی در تورم موثر است با توجه به اینکه وزن مسکن در تورم عمومی 40 درصد است اگر بتوانیم این را کاهش دهیم در کاهش تورم هم تأثیرگذار خواهد بود. 2 روش برای خروج مسکن از تورم وجود دارد روش بد همین است که تقاضا را تحریک کنیم الآن متقاضی بالقوه برای مسکن وجود دارد و می‌توانیم سیاستگذاری و تخصیص منابع مالی و زمین را مستقیما به سمت عرضه سوق دهیم که باعث شود واحد مسکونی بدون واسطه به دست متقاضی نهایی برسد. روش دوم مدلی است که دولت یازدهم روی آن تأکید می‌کند اصل حرف دولت این است که اصلا به عرضه کاری نداشته باشیم به انبوه‌سازان و سازندگان نیز کاری نداشته باشیم فقط تقاضا را تحریک کنیم. در این صورت عده‌ای توانمند می‌شوند که در بازار حضور پیدا کنند در این صورت این سیگنال به سازندگان می‌رسد که عده‌ای متقاضی مسکن در بازار وجود دارد پس برای اینها مسکن بسازیم.