گروه اقتصادی: وزیر اقتصاد چند روز پیش اعلام کرد: تا پایان ماه جاری فرم خوداظهاری متقاضیان دریافت یارانه منتشر خواهد شد. از طرفی قرار است دولت هرچه سریع‌تر سقف درآمدی سرپرست خانوار را اعلام کند و خیلی‌ها دوست دارند بدانند که سقف درآمد مدنظر مسؤولان چقدر است. طبق شنیده‌ها تیم اقتصادی دولت در جلسه مشترک با نمایندگان پیشنهاد کرده خانوارهای دارای ۱۲ میلیون در سال از دریافت یارانه نقدی حذف شوند اما نمایندگان با این پیشنهاد مخالفت کردند. این به معنای آن است که هر کس ماهانه تا یک میلیون تومان درآمد داشته باشد نباید یارانه بگیرد. چند شب پیش اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور با جمعی از نمایندگان اقتصادی مجلس درباره نحوه اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها در مرحله دوم جلسه‌ای تشکیل داد. طبق شنیده‌های مهر در این جلسه تعداد مشمولان دریافت یارانه‌های نقدی بررسی شد که چه دهک‌هایی از جامعه می‌توانند یارانه نقدی را دریافت کنند. پیشنهادات متعددی از سوی نمایندگان مطرح شده اما هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است. شنیده‌ها حاکی از آن است که دولت پیشنهاد داده است خانوارهایی که دارای ۱۲ میلیون درآمد در سال هستند و به عبارت دیگر ماهانه یک میلیون درآمد دارند، باید از دریافت یارانه نقدی حذف شوند اما پیشنهاد نمایندگان مجلس این بوده که سرانه درآمدی هر فرد مشخص شده و براساس تعداد افراد اعضای خانوار تصمیم‌گیری شود. بر این مبنا مثلا اگر سرانه درآمدی هر فرد ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شود، براساس تعداد خانوارها درآمد استاندارد تعیین می‌شود. دولت در پیشنهاد اولیه خود به تعداد اعضای خانواده‌ها اشاره‌ای نکرده بود. یعنی اگر سقف درآمد خانواده یک میلیون تومان باشد خانواده 10 نفره با خانواده مثلا 2 نفره با درآمد یکسان، مساوی فرض شده و این از عدالت به دور خواهد بود. همچنین نمایندگان معتقدند افراد مشمول و غیرمشمول دریافت یارانه نقدی باید به‌طور دقیق مشخص شوند.
چگونگی شناسایی نیازمندان
طبق اظهارات مسؤولان، دولت بعد از انتشار فرم خوداظهاری به راستی‌آزمایی اظهارات متقاضیان خواهد پرداخت. وزیر اقتصاد در این باره در آخرین سخنان خود گفته که عوامل مورد نیاز برای شناسایی نیازمندان واقعی شامل درآمد، داشتن یا نداشتن منزل مسکونی، داشتن یا نداشتن خودرو، محل سکونت اعم از کلانشهر، شهر یا روستا و مواردی از این دست است ضمن اینکه تعداد افراد خانوار و اینکه یک خانواده
۴ نفره یا کمتر یا بیشتر در شهر یا روستا یا کلانشهر زندگی می‌کند در نیازمند‌بودن یا نبودن یک فرد موثر است که چنانچه دولت بخواهد چنین عواملی را دخالت دهد به طور قطع موضوع پیچیده‌ای بروز خواهد کرد که ساماندهی آن کار سختی است. بنابراین مجلس در حکم قانونی تبصره ۲۱ قانون بودجه سال ۹۳ کل کشور تکلیف را روشن کرده و به دولت رهنمودی داده است مبنی بر اینکه افراد نیازمند را براساس سطح درآمد تعیین کند که این سقف درآمد از سوی دولت اعلام خواهد شد. سوالی که در اینجا به وجود می‌آید این است که معیارهای دولت برای پولدار یا نیازمند بودن افراد چیست و مسؤولان چگونه می‌خواهند نیازمندان واقعی را شناسایی کنند؟ وزیر اقتصاد به این سوال اینگونه پاسخ داده است: ملاک شناسایی افراد برای اختصاص یارانه سطح درآمد آنهاست و برای شناسایی درآمد افراد از حساب‌های بانکی نیز استفاده می‌کنیم! استفاده از حساب‌های بانکی موردی است که رئیس‌جمهور چند ماه گذشته به آن اشاره کرده بود و از مسؤولان خواسته بود حساب‌های مردم را بررسی نکرده و وارد حریم شخصی آنها نشوند البته طیب‌نیا در این باره می‌گوید: بنا نداریم وارد اطلاعات شخصی و محرمانه افراد شویم اما اگر کسی درآمد خود را در فرم جدید اعلام کند رسما به دولت اجازه می‌دهد وارد اطلاعات شخصی و بانکی وی شویم، البته ما اطلاعات بانکی مشتریان را به هیچ‌وجه منتشر نخواهیم کرد!
نیاز هم دارید یارانه نگیرید!
دولت از مدت‌ها قبل قصد داشته «نهضت انصراف» را راه بیندازد اما از این نهضت استقبال نشد. یکی از مسؤولان از انصراف حسن روحانی خبر داده بود و وقتی خبرنگاران پرسیدند مگر رئیس‌جمهور هم یارانه می‌گرفته پاسخ شنیدند که قصد داریم با اعلام این خبر نهضت انصراف راه‌بیندازیم. شکست در این نهضت، برای مسؤولان تجربه نشد چراکه وزیر اقتصاد در اظهاراتی جالب از انصراف نیازمندان نیز سخن گفته است: ما امیدواریم افرادی که نیازمند واقعی نیستند از دریافت یارانه انصراف دهند چرا که در زمان جنگ شاهد بودیم بسیاری از افراد که نیازمند واقعی هم بودند حتی کمک‌های سخاوتمندانه‌ای نیز به رزمندگان انجام می‌دادند. امیدواریم این مساله در مرحله جدید یارانه‌ها وجود داشته باشد. وزیر امور اقتصادی و دارایی در پاسخ این سؤال که آیا اسفند امسال آخرین پرداخت یارانه نقدی خواهد بود یا خیر، عنوان کرد: طبق قانون بودجه ۹۳ یارانه نقدی صرفا به افراد نیازمند متقاضی پرداخت خواهد شد اما با توجه به اینکه شرایط کشور خاص بوده نیازمند آن هستیم افراد غیرنیازمند و حتی نیازمندی که این یارانه در زندگی آنها تاثیر چندانی ندارد ثبت‌نام نکنند تا یارانه صرف تولید کشور شود.
جریمه یارانه را بپردازید!
طبق اظهارات مسؤولان هر کس معیارهای دولت را نادیده بگیرد و خود را نیازمند بداند در حالی که از نظر مسؤولان پولدار باشد و یارانه دریافت کند باید 3 برابر آن را جریمه بدهد حتی اگر واقعا نیازمند بوده باشد. طیب‌نیا در نظر گرفتن همه اطلاعات سرپرست خانوار برای پرداخت یارانه را بغرنج می‌داند: عوامل متعددی از جمله درآمد و دارایی در این فرم‌های خوداظهاری قرار دارد که دارایی‌ها شامل داشتن یا نداشتن منزل مسکونی، داشتن یا نداشتن خودرو، محل سکونت (با توجه به تفاوت زندگی در کلانشهرها و روستاها) و تعداد نفرات خانوار در مرحله جدید پرداخت نقدی یارانه‌ها ملاک خواهد بود. در بررسی‌ها به این نتیجه رسیدیم که اگر همه عوامل در تشخیص فرد نیازمند ملاک قرار گیرد کار بسیار بزرگ و بغرنجی را پیش رو خواهیم داشت و بیشتر روی سقف درآمد تمرکز خواهیم کرد. تسهیلات و امکاناتی که افراد از دستگاه‌های مختلف دریافت می‌کنند نیز می‌تواند ملاکی برای تشخیص درآمد متقاضیان یارانه باشد چرا که حتما این افراد با توجه به درآمد دریافتی خود نسبت به دریافت تسهیلات اقدام کرده‌اند.