دستیاران فوتبال همان کمککنندههایی هستند که بخشی از وظایف سرمربی را انجام میدهند؛ همان بخشی که سرمربی قادر نیست به تنهایی انجام دهد. در سراسر دنیا در کنار مربیان و سرمربیان بزرگ افرادی نیز به عنوان دستیار حضور دارند. دستیاران هر چقدر در کنار سرمربیان بزرگتری باشند، به موفقیتهای بیشتری نیز خواهند رسید. بیشتر سرمربیان بزرگ دنیا قبلا در کنار یک سرمربی بزرگ به دستیاری مشغول بودهاند. حال بد نیست در این میان به نمونههای خارجی نیز توجهی داشته باشیم. مهمترین نمونه دستیاری خارجی که به سرمربیگری ختم شده است، کسی نیست جز یوآخیم لو و یوآخیم لو درخشش بازیکنیاش را از تیم فرایبورگ آغاز کرد و در تیمهای کالسروهه، اشتوتگارت و اینتراخت فرانکفورت نیز بازی کرده و در رده ملی نیز در تیم ملی زیر 21 سال بازی کرده است.
دستیاری در اشتوتگارت نقطه شروع کار حرفهایاش بود، البته پیش از آن در تیم جوانان و نیترتور مربیگری کرده بود. لو بعد از دستیاری در اشتوتگارت بنا به قانون نانوشته به سرمربیگری این تیم رسید و بعدها سرمربیگری در تیمهای کالسروهه، فنرباغچه، آدانااسپور، تیرول اینز بروک و آستروپاوین را تجربه کرد. مهمترین تجربه دستاری یوآخیم لو، حضورش در کنار یورگن کلینزمن در تیم ملی آلمان بود که البته بعدترها به سرمربیگری رسید. وی یکی از موفقترین دستیارانی بوده که خیلی زود به سرمربیگری رسید.
آقای خاص و دستیاریاش
مهمترین دستیاری مورینیو، آقای خاص، کار با یوپ هاینکس در بنفیکا بوده است. مورینیو پس از آن خود را به خوبی در دنیای سرمربیگری جای داد و به واسطه چهره خاص خود و حرکات عجیب و غریب خوب هم دیده میشد. ژوزه پس از سرمربیگری در یونیائولیه به پورتو و چلسی آمد. وی سپس اینتر را برای سرمربیگری انتخاب کرد و سپس هم به مادرید پیوست. ژوزه مورینیو سرمربی باهوشی است که با خلاقیت و تفکر توانسته جامهای زیادی را به نام خود کسب کند. وی به خوبی میداند چطور از بازیکنانش کار بکشد و البته در مربیگریاش کمحاشیه هم نبوده است.
دستیار بکن بائر
برتی فوگستن که افتخار قهرمانی با تیم ملی آلمان را به نام خود ثبت کرده است. وی در کنار بکن بائر به مدت 4 سال دستیاری را تجربه کرد و پس از این سرمربی، خودش هدایت ژرمنها را برعهده گرفت. وی سابقه مربیگری در بایرلورکوزن، اسکاتلند، نیجریه و آذربایجان را دارد.
سرمربیگری، عاقبت دستیاری گوآردیولاست
دستیار گوآردیولا بودن هم یک افتخار بزرگ است که نصیب تیتو ویلانووا شد. تیتو در سال 2007 به عنوان دستیاری گوآردیولا در تیم بارسلونا انتخاب شد و با راهیابی پپ گوآردیولا در بارسلونا تیتو هم همراه وی رفت تا بتواند در کنار هم به نتایج بسیار خوبی دست پیدا کنند؛ نتایجی که پپ معتقد بود تیتو نیز در خلق کردن آنها نقش پررنگی داشته است. پس از جدایی گوآردیولا از بارسلونا تیتو ویلانووا جایگزین وی شد؛ مثل اتفاقی که درباره سهم زیادی از دستیاران دیگر میافتد. تیتو سابقه بازیکنی در تیمهای بارسلونای B، سلتاویگو و مایورکا را دارد.
دستیاری در سری A و B ایتالیا
آندرهآ استراماچونی از سال 2005 مربیگری را با جوانان رم شروع کرد. وی دستیار بودن را در سری A و ایتالیا تجربه کرد. از اخراج شدن کلودید رانیری، اینتر آمد و در کنار جوزیه بارهزی تیم را تا جایگاه 6جدول بالا آورد شاید اگر مصدومیت دوران بازیکنیاش در بولونیا نبود او به این زودیها بازی در فوتبال را رها نمیکرد.
روبرتو دیمتئو
دیمتئو در سال 2008 هدایت تیم کوچک میلتون کینس را برعهده گرفت و سپس به تیم وست برومویچ پیوست. متئو دستیاری را با آندرس ویلاس بوآس پرتغالی تجربه کرد و پس از جدایی این سرمربی، هدایت تیم را برعهده گرفت.
برانکو در ایران و نمونههای دیگر
برانکو ایوانکوویچ نیز دستیار مروسلاو بلاژویچ بود که با تیم کرواسی توانست در جامجهانی 1998 فرانسه به سومی جهان برسد. برانکو در تیمهایی همچون دیناموزاگرب، شاندونگ لونیگ، الاتفاق و الوحده نیز سرمربیگری کرده است. شنول گونش نیز دستیار ورنربیکوی آلمانی در ترابزول بود که بعدها به سرمربیگری رسید. وی در تیمهای بلواسپور، آنتالیا اسپور، شکریا اسپور، تیم ملی ترکیه و اف.سی سئول نیز سرمربیگری کرده است. کارلوس کیروش، سرمربی تیم ملی کشورمان نیز افتخار دستیاری فرگوسن را دارد. وی در تیمهای پرتغال، اسپورتینگ لیسبون، نیویورگ مترواستارز، ناگویا گرامپوس، تیم ملی امارات و آفریقایجنوبی نیز سرمربیگری کرده است.