عباس قیداری
انتخابات ریاست‌جمهوری در ایالات متحده آمریکا امروز برگزار میشود. آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین قدرت نظامی، اقتصادی و سیاسی دنیا، از لحاظ ساختار نظام سیاسی از ویژگی‌های منحصر به فردی برخوردار است. آرمان
سیاسی- فرهنگی بنیانگذاران اولیه این کشور را پایبندی تمام‌عیار به معیارهای لیبرال- دموکراسی تشکیل می‌داد. تا زمان جنگ‌های انفصال، جامعه سیاسی و مدنی ایالات متحده با چراغ لیبرال- دموکراسی راه خود را می‌پیمودند اما در نتیجه این جنگ‌ها، دولت و نخبگان سیاسی این کشور مجبور به اتخاذ سیاست‌های تحکم‌آمیز گزینش‌محور به منظور حفظ دستاوردهای پیشین شدند. در مواقع بحران ملی، نظام‌های سیاسی در راستای حفظ اولویت‌های ملی از قبیل استقلال، مجبور به اتخاذ اینگونه سیاست‌های تاکتیکی می‌شوند. اما آن هنگام که تحت عوامل مختلف و نسبی گوناگونی، این روند ادامه یابد، این تاکتیک به یک راهبرد تبدیل شده و در درازمدت، سیاست‌های کلان نظام سیاسی را همسو با این رویه قرار می‌دهد. با نگاه به فرآیند سیاست‌های اتخاذ شده توسط دولت ایالات متحده، از نیمه میانی قرن نوزدهم، رد پای تصمیم‌گیری تحکم‌آمیز گزینش‌محور را به نیکی می‌توان یافت. با وجود آنكه در همه متون تاریخی و سیاسی جهان به وجود دکترین کلان «انزواگرایی» در نگاه ایالات متحده به جهان خارج اذعان شده است، اما این نگاه نه از جنبه رویه خواسته بلکه از جنبه تاکتیکی قابل بحث است. این ادعا از نگاه سیاسی و جامعه شناختی قابل بررسی است. دولت، سایه توده مردم است. نخبگان سیاسی حاکم بر هر جامعه‌ای از متن جامعه تحت سلطه خود برمی‌خیزند. باور اینکه نگاه سیاستگذاران هر کشوری، متفاوت از جهان‌بینی متن جامعه باشد، استدلال باطلی است. ایالات متحده در آغاز راه استقلال خود، از زیرساخت‌های تمدنی نه‌چندان شایان توجهی برخوردار بود اما 2 عامل جامعه‌شناختی، وضعیت این کشور را از دیگر جوامع کمتر توسعه یافته مستثنا می‌کرد. این 2 عامل عبارت بودند از وجود نخبگان سیاسی کارآمد و آحاد مردم اروپایی. جامعه توسعه یافته از لحاظ فرهنگی، هیچگاه به دنبال انزواگرایی نیست. با توجه به این مساله که ساختار جامعه ایالات متحده را اروپاییان توسعه یافته تشکیل می‌دادند، این منطق قابل اثبات است. از جنبه نخبگان سیاسی نیز تحصیلکردگان و صاحبان ایده‌ای مانند جورج واشنگتن، بنجامین فرانکلین، توماس جفرسون، آبراهام لینکلن و... زمام امور کاخ‌سفید را در دست داشتند. افرادی از این قبیل خود از صاحبان فکر بوده و از پیشتازان تئوری‌سازی سیاسی بودند. در این راستا، این فرض که اتخاذ سیاست انزواگرایی، جزو طبیعت سیاسی آمریکاییان است، فرضی است باطل. باور عموم بر این است که در نظام حزبی آمریکا، 2 حزب با استراتژی‌های متفاوت با هم رقابت می‌کنند.
بدین سان که حزب جمهوریخواه به روش سخت‌افزاری و از جایگاه قدرت و حزب دموکرات از جنبه نرم‌افزاری و از جایگاه دیپلماسی منافع ملی کشورشان را پیگیری می‌کنند اما تاریخ به نیکی نمایانگر تساوی این 2 حزب در برخوردهای دیپلماسی‌گرایانه و جنگ‌طلبانه است. آنچه بنیاد اصلی جهان‌بینی این دو حزب را مشترک می‌سازد پیگیری فرآیند یکپارچه‌سازی جهان در راستای حاکمیت هژمونیک ایالات متحده آمریکاست. در نتیجه جنگ‌های درازمدت خلیج‌فارس دوم و سوم، عملیات‌های روباه صحرا، جنگ افغانستان و جنگ عراق، بخشی از جامعه مدنی این کشور دچار نوعی استیصال روانی در بحث چیستی منافع ملی شدند. در نتیجه اکثریت نسبی این کشور در تصمیمی سنت‌شکن، یک سیاهپوست را به ریاست‌جمهوری برگزیدند اما این انتخاب به معنای «نه» به رویه گذشته حاکمیت سیاسی خود نبوده است. همواره نظرسنجی‌های ملی درباره موضوعات سیاسی در میان جامعه آمریکا، شکاف‌های عمیق میان آحاد جامعه را نشان نمی‌دهد. اگر نیز، جامعه در دوره‌ای دچار رکود در نگاه سیاست خارجی شود، این مساله با وقوع یک بحران یا یک شوک ملی یا بین‌المللی به سرعت واکنش نشان داده و خواهان اتخاذ همان روش‌های پیشین میشود. حادثه تروریستی
11 سپتامبر نمونه خوبی است برای اثبات این مدعا. در آن زمان نیز آمریکا، پس از عصر بازسازی داخلی کلینتون، رویکردی نسبتا سازنده در قبال نظام بین‌المللی اتخاذ کرده بود اما دیدیم که با حادثه تروریستی 11 سپتامبر به سرعت رویکردی انتقامجویانه و جنگ‌طلبانه نسبت به نظام بین‌المللی اتخاذ کردند. در این راستا با وجود بحران عمیق و فزاینده اقتصادی، بحران‌های بین‌المللی مانند جنبش‌های عربی- اسلامی، احتمال وقوع جنگ تمام عیار با ایران و دیگر موارد، اینکه نامزد جمهوریخواه یا دموکرات برگزیده شود در بنیاد سیاست‌های کاخ‌سفید و کنگره تاثیر عمیقی نخواهد داشت. میت رامنی از یک طرف بر لزوم بازگشت به منطق قدرت سخن می‌گوید، باراک اوباما نیز از طرفی بر لزوم دیپلماسی گسترده‌تر و اقدام سخت‌افزاری در مواقع لزوم تاکید می‌کند اما آنچه به خوبی نمایان است، تکرار دکترین کلان ایالات متحده در سیاست‌های جهانی بر مبنای جهان‌بینی هژمونیک و امپراتورمآبانه جامعه سیاسی و مدنی آمریکا در آینده خواهد بود. اگر بحران‌هایی مانند جنگ داخلی لیبی، ناآرامی‌های یمن، بحران اتمی ایران و دیگر موارد تکرار یابد، نحوه واکنش نخبگان و توده مردم آمریکا مانند گذشته در راستای حفظ برتری مطلق ایالات متحده و سرکوبی آلترناتیوهای بدیع در جامعه سیاسی
بین‌المللی خواهد بود.