محسن تقیانی: دیروز در سومین روز برگزاری ششمین جشنواره فیلمهای مستند ایران
(سینما حقیقت)، فیلم مستندی با عنوان «بهشت فراموشی» و به کارگردانی جواد دبیری در سالن شماره 3 سینما فلسطین به نمایش درآمد. این مستند سفر تبلیغی یک روحانی را روایت میکند که در ایام ماه مبارک رمضان به یک روستای دورافتاده میرود. این روحانی که با سمند شیک خود عازم این سفر است متوجه میشود به دلیل نبودن جاده ارتباطی چند ساعتی را باید تا روستا پیادهروی کند. این البته اول ماجراست، زیرا وقتی به مقصد میرسد از عدم وجود برق، آب آشامیدنی، مدرسه، حمام و... در روستا مطلع میشود. در روستا هیچکس حاج آقا را تحویل نمیگیرد و حتی جواب سلام او را نمیدهند. اهالی روستا از بیتوجهی مسؤولان دولتی و عدم اجرای وعدههای آنان برای آبادانی محل سکونتشان گله دارند و به دلیل تجربههای تلخ گذشته به هیچكس و هیچ چیز اعتماد ندارند. تلاش روحانیِ مبلغِ بیخبر از همه جا! برای برگزاری نماز جماعت در روستا بینتیجه میماند و در ادامه نیز تلاش دیگر او جهت ساخت یک حمام برای اهالی روستا به مشکلاتی بر میخورد و به سرانجام نمیرسد. در سکانس پایانی این مستند این روحانی را خسته و درمانده میبینیم که بدون لباس روحانیت و بریده شده از مردم در حال برگشت از روستاست و در حالی که غُر میزند و از عبث بودن تلاشهایش برای اهالی روستا میگوید این آیه قرآن را زمزمه میکند «ان الله لايغير ما بقوم حتي يغير ما بانفسهم».
تلاش عوامل مستند برای پشیمان کردن او از این تصمیم نیز بیفایده میماند. تیتراژ پایانی مستند بسیار غمانگیز است؛ یکی از اهالی روستا با همان لهجه محلی میگوید: «اینم مثل قبلیها یه طرحی داد و رفت». فیلم مستند «بهشت فراموشی» را میتوان یک اثر ضدروحانیت لقب داد. در این مستند ما با یک روحانی مبلغ که قدرت برقراری ارتباط با مردم را ندارد روبهرو میشویم. او تا حدی پرخاشگر و بسیار زودرنج است. بسیار خشک مذهبی و عبوس است تا جایی که به بچههای در حال بازی که هنوز به سن بلوغ نرسیدهاند نیز برای نگرفتن روزه، گیر میدهد و حتی اصرارش برای ساختن یک حمام، جهت انجام دادن غسل واجب است. به مردم تهیدستی که از داشتن ابتداییترین امکانات رفاهی محرومند برای وقف زمینهایشان جهت ساخت مسجد فشار میآورد. ما یک روحانی را در این مستند میبینیم که مردم او را نمیپذیرند، به او اعتماد ندارند و او نیز ناتوان از برقراری ارتباط با مردم است و در انتها نیز خسته و بریده از مردم، همه این ناتوانیهای خود را به خدا نسبت میدهد. علاوه بر این، فیلم مستند «بهشت فراموشی» را در یک نگاه کلانتر میتوان مستندی علیه همه آرمانهای نظام دانست.
در این فیلم همه یأس و ناامیدی و بیاعتمادی مردم روستا ناشی از بیتوجهی دولت است. چند باری در این مستند به صورت مستقیم و غیرمستقیم به مسؤولان نظام لقب دزد داده میشود و همه عملکرد نظام جمهوری اسلامی در خدماترسانی به روستاها و مناطق محروم زیرسوال میرود.
دردناکترین بخش این فیلم مستند به سخره گرفتن اردوهای جهادی است. بدون آنکه سندی نمایش داده شود، از زبان اهالی روستا بیان میشود که تعدادی بسیجی برای ساختن یک مدرسه به آنجا رفتهاند و بدون آنکه کاری کرده باشند پول جمعآوری شده از روستاییان را برداشته و
در رفتهاند! گویی این فیلم مستند قصد دارد در مدت 36 دقیقه همه نقاط قوت و دستاوردهای انقلاب در خدماترسانی به محرومان، ارتباط نزدیک روحانیت و مردم، حرکتهای جهادی بسیجیان و دلدادگی و دلبستگی پا برهنگان و زجرکشیدگان به انقلاب و نظام را به سخره بگیرد و نظام و انقلاب را ناتوان در حل مشکلات ابتدایی مردم معرفی کرده و همه آن چیزی را که انقلاب اسلامی بدان افتخار میکند زیرسوال ببرد. برایم جالب بود بدانم چه مجموعهای از تولید این فیلم مستند حمایت کرده که حیرتزده در انتهای فیلم مشاهده کردم تهیهکننده آن «مرکز فرهنگی- هنری دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم» است. جالب است نه! یک نهاد روحانیت تهیهکننده یک فیلم ضدروحانیت.