در آمریکایجنوبی فوتبال مدرن به 2 بازی کاملا متفاوت تبدیل شده که در
2 زمینه مختلف انجام میشود؛ یک بازی با توپ و کفش انجام میشود و بازی دیگر با پیراهن و کراوات. در یک زمینه فوتبال آمریکای لاتین در میان بهترینهای جهان قرار دارد طوری که ۳ کشور آمریکای لاتین تاکنون ۹ بار قهرمان جهان شدهاند. حوزه دیگر اما به مسائل تجاری مربوط میشود كه آمریکای لاتین حرف چندانی برای گفتن ندارد. در این زمینه کشورهای آمریکای لاتین برای رسیدن به استانداردهای اروپایی و حتی آمریکایشمالی راه درازی در پیش دارند. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که چند سال آینده برای توسعه فوتبال به عنوان یک صنعت قدرتمند در این منطقه بسیار مهم است و برخی دیگر هم معتقدند دلایل کافی برای اینکه نسبت به رشد صنعت تجاری فوتبال در این منطقه امیدوار بود، وجود دارد. توسعه صنعت ورزش در آمریکای لاتین ۳ فاز مختلف را به خود دیده است. در دهه ۹۰ در این زمینه شاهد رشد سریع این صنعت بودیم. در این زمان افزایش درآمدهای حق پخش تلویزیونی و ورود آژانسها و کمپانیهای بینالمللی ورزشی زمینه رشد صنعت ورزش در آمریکای لاتین را فراهم کرد.
شور و شوق
در منطقهای که به ورزش و فوتبال عشق میورزند، بسیاری فکر میکنند به راحتی میتوان از این حوزه پول درآورد اما در اواخر دهه ۹۰ بسیاری از سرمایهگذاران با بحرانهای اقتصادی ایجاد شده در کشورهایی چون برزیل و آرژانتین از این منطقه فرار کردند و اکنون ناحیه آمریکای لاتین سومین فاز در این زمینه را تجربه میکند و تلویزیون نقش مهمی در توسعه و تقویت لیگهای برتر حرفهای ورزش در این ناحیه دارد. برزیل با مساحتی معادل ۵/۸ میلیون کیلومترمربع و جمعیتی بیش از
۱۸۸ میلیون نفر بزرگترین کشور آمریکای لاتین است بنابراین جای تعجب نیست که برزیل موفقترین کشور آمریکای لاتین در تورنمنتهای بزرگی چون المپیک و جامجهانی فوتبال است. در حال حاضر برزیل در رشته والیبال هم در میان بهترینهای دنیا قرار دارد. آنها همچنین نمایندگان خوبی در مسابقات فرمول یک و لیگ اتومبیلرانی ایندی دارند. این موفقیت را میتوان به نوعی به مساحت و جمعیت بالای برزیل ربط دارد اما از سوی دیگر مردان و زنان ورزشکار برزیل به خوبی از نقش مهم ورزش در توسعه اقتصادی منطقه خود آگاهند. برزیل در میان کشورهای حوزه آمریکای لاتین بیشترین درآمد ورزشی را دارد. اخیراً «O Glob» غول رسانهای برزیل حق پخش تلویزیونی رقابتهای داخلی فوتبال این کشور را با قراردادی به ارزش
۳۰۰ میلیون دلار آمریکا خرید. این رقم در هر سال ۵۰ میلیون دلار بیشتر از قرارداد قبلی است. این رقم بسیار بیشتر از رقمهای رایج در بازارهای بزرگ منطقه چون آرژانتین و شیلی است. فدراسیون فوتبال آرژانتین یک قرارداد تلویزیونی بلندمدت با کمپانی ورزشی Tyc با ارزش سالانه ۳۱ میلیون دلار آمریکا تا سال ۲۰۱۴ منعقد کرده است و شیلی چندین گام از برزیل و آرژانتین در این زمینه عقبتر است. لیگ برتر شیلی برای دومین بار حق پخش رقابتهایش را برای فروش قرار داده است. مذاکرات برای فروش حق پخش این رقابتها در هفته اول آگوست آغاز خواهد شد و فدراسیون این کشور خواهان دریافت حداقل
۴ میلیون دلار آمریکا طی 2 سال شده است. اما لیگ برزیل از جنبههای دیگر هم برتر از دیگر لیگهای کشورهای آمریکای لاتین است، طوری که بسیاری از کمپانیهای بزرگ برزیلی در کشورهای دیگر در حال گسترش شعبات خود هستند و اسپانسرهای ورزشی هم مهمترین وسیله آنها برای گسترش فعالیتهایشان هستند. بهترین مثال برای این مساله Petrobras است. Petroleo Brasileiro یکی از بزرگترین کمپانیهای نفت دنیاست که اکنون اسپانسر اولیه پیراهنهای باشگاه آرژانتینی ریورپلاته شده است. این قرارداد علیالظاهر
۴ میلیون دلار برای 2 سال ارزش دارد. Petrobras همچنین اسپانسر باشگاه ریسینگ کلاب و یک تیم در مسابقات اتومبیلرانی آرژانتین هم است. Brahma دیگر شرکت برزیلی نیز شاید راه Petrobras را در پیش بگیرد ولی نه در آرژانتین بلکه در شیلی. باشگاه کولوکولو بزرگترین باشگاه فوتبال شیلی به دنبال یک اسپانسر است و منابع موثق خبر دادهاند Brahma درصدد عقد قرارداد با این باشگاه است. گفته میشود این شرکت برزیلی در نظر دارد قراردادی معادل ۵/۱ میلیون دلار با کولوکولو منعقد کند که این قرارداد بازار ورزشی شیلی را متحول خواهد کرد. آرژانتین هم از حضور اسپانسرهایی قدرتمند بهرهمند است. گفته میشود بوکاجونیورز قهرمان آرژانتین با شرکت Betandwin قرارداد اسپانسری ۴ ساله به ارزش ۱۳ میلیون دلار منعقد کرده است. این قرارداد توسط کمیته مدیریتی بوکا تایید شده اما هنوز شورای نمایندگان این باشگاه آن را تایید نکردهاند. اگر این قرارداد قطعی شود بدونشک تاثیر فراوانی بر این ناحیه خواهد داشت. Betandwin در حال حاضر اسپانسر لیگ فوتبال پرتغال و چندین باشگاه اروپایی است اما عقد قرارداد با بوکاجونیورز اولین قدم آنها در بازار آمریکای لاتین خواهد بود. اگر این کمپانی درصدد گسترش فعالیتهای خود در این ناحیه است همکاری با بوکاجونیورز بهترین حرکت برای آنها خواهد بود زیرا بوکا نهتنها قهرمان فعلی آرژانتین و محبوبترین تیم کشور است بلکه طرفداران بسیاری هم در میان کشورهای آمریکای لاتین دارد. قراردادهای اسپانسری شرکتهایی چون Petrobras با ریورپلات بویژه Betandwin با بوکا موجب افزایش اعتماد تحلیلگران به بازار این منطقه خواهد شد. داریو بریگنول یکی از تحلیلگران اقتصادی در این باره میگوید: بحث تجارت در ورزش پیچیدهتر از قبل شده است. اکنون شاهد ظهور نوعهای جدید پیشرفتهای تجاری هستیم. به اعتقاد بریگنول، کمپانیهای مختلف با این قراردادهای اسپانسری میتوانند به تبلیغ شرکتهای خود در تلویزیون، اینترنت، موبایل و حتی
آيپدها بپردازند. از نمونههای دیگر قراردادهای جدید اسپانسری میتوان به قراردادهای منعقد شده تویوتا و نیسان با فدراسیون فوتبال آمریکایجنوبی اشاره کرد. با این قراردادها این شرکتهای ژاپنی اسپانسر جام لیبرتادورس شدهاند.
فقدان آگاهی
اما هیچیک از این مسائل کافی نیست تا بازار ورزش فوتبال آمریکای لاتین را به بازار ورزش اروپا برساند. بیشتر باشگاههای فوتبال این منطقه توسط موسسات غیرانتفاعی و آدمهای غیرحرفهای در زمینههای تجاری مدیریت میشود. پروفسور کارلوس کمپوس در این باره میگوید: «بازاریابی ورزشی خیلی بیشتر از بازی با یک توپ است. این تجارت در زمین فوتبال انجام نمیشود. بسیاری از باشگاههای فوتبال در آمریکای لاتین توسط افرادی اداره میشوند که درست مثل یک طرفدار فوتبال فکر میکنند. به همین دلیل است که در این حوزه از عدم آگاهی و تجربه ضربه خوردهایم. به گفته کمپوس، ورزش آمریکای لاتین بیهمتاست و نمیتوان آن را با آمریکا مقایسه کرد». وی میگوید: «در آمریکا تجارت را مثل تفریح میدانند اما این مساله در آمریکای لاتین کاملا متفاوت است زیرا در اینجا عشق و علاقه هم در ورزش دخیل است». حق با کمپوس است؛ برخلاف بازار اروپا و آمریکا، در آمریکایجنوبی تعداد اندکی از باشگاههای فوتبال خصوصی هستند و این بدین معناست که هواداران نقشي کلیدی در تصمیمات اتخاذ شده در تیم محبوبشان دارند و به همین جهت است که در این تیمها موفقیتهای اقتصادی بلندمدت قربانی تصمیمات احساسی میشود. عشق و علاقه همیشه مشکلی اساسی در ورزش آمریکایجنوبی بوده است. برخی اوقات همین عشق و علاقه در قالب خشونت در بین طرفداران بروز میکند. بعضی وقتها هم این علاقه معادلات تجاری را بر هم میزند. نتیجه در زمین یا تعادل اقتصادی؟ سوالی است که هنوز مسؤولان ورزش آمریکایجنوبی نتوانستهاند جوابی برای آن پیدا کنند و اگر جوابی برای این سوال پیدا شود شاید بازار ورزش این ناحیه با اروپا همگام شود.