نمی‌توان برای دستیابی به راز و رمز فوتبال ایتالیا، طرفداران افراطی‌‌اش را نادیده گرفت؛ «تیفوسی‌ها» را. یک تیفوسی نمونه‌ای از هزاران ایتالیایی پرشوری است که کارشناسانه از فوتبال حرف می‌زند. سری پرشور دارد و احتمالا پرحرف و خون‌گرم است. کسی که حرکات دست‌هایشان بیشتر از جمله‌هایشان جلب‌‌نظر می‌کند. «افراطی‌های تیفوسی» آمیزه‌ای از اعتیاد به فوتبال، جدایی‌های منطقه‌ای و البته فوران ابراز احساسات درونی‌شان هستند.تیفوسی‌ها از لیدرها تبعیت می‌کنند. اینجا لیدرها و تیفوسی‌ها ارج و قرب دارند. آنها بیش از همتایان اروپایی‌شان پس از یکی، 2 شکست به تنگ می‌آیند، بیش از آنها بیقرار می‌شوند و بیش از آنها مربی و باشگاهشان را زیر‌سوال می‌برند. آنها می‌گویند «هرگز ننشین». می‌گویند «هرگز از شعار دادن و فریاد زدن دست برندار». می‌گویند «در همه مسابقات باشگاهت حاضر شو». می‌گویند «از ته دل به طرفدارانی که دورت ایستاده و فریاد می‌زنند وفادار بمان». آنها اولترا هستند و دیوانه فوتبال. آنها از ابراز خشونت ابایی ندارند. «Ultra» واژه لاتینی به معنی «ورا» یا به مفهوم «افراطی» در فوتبال ایتالیا جایگاه ویژه‌ای دارد. گروه‌های اولترا را عمدتا جوانان 15 تا 25 ساله‌ای تشکیل می‌دهند که هنوز درگیر تشکیل خانواده نشده‌اند و از ایجاد هرج و مرج هراسی به دل راه نمی‌دهند. اولتراها حداقل 2 ساعت پیش از ورود بازیکنان در جایگاه‌ها کنار لیدرها حاضر شده و با شور فراوانی به خواندن سرود و آواز می‌پردازند. آنها با میکروفون، بلندگو و آمپلی‌فایرهای پرشمار همسرایی می‌کنند و با پرچم‌های غول‌آسای‌شان گاه سراسر جایگاه را می‌پوشانند. استفاده از منابع نوری و دودزا و آتش‌بازی که معمولا رنگ پیراهن تیم‌شان را تداعی می‌کند، بخش مهمی از مراسم است. لیدرها دستور روشن کردن آتش را می‌دهند. آنها معمولا پشت دروازه‌ها یا کناره‌های استادیوم‌ها گرد هم می‌آیند که معمولا بلیت ارزان‌تری دارند. آنها فاصله‌شان با طرفداران معمولی را نیز حفظ می‌کنند. اولتراها و لیدرهایشان گاهی ملی‌گرا، گاهی نژادپرست و گاهی ضدنژادپرستی هستند. گاهی هم چپی می‌شوند و علیه مصرف‌گرایی و سرمایه‌داری شعار می‌دهند. لیدرها همچنین تقسیم‌بندی دارند. گاهی خود را طرفدار جنبش «No al Calcio Moderno» می‌خوانند یعنی «به فوتبال مدرن بگو نه». آنها از انحصار چند تیم بزرگ در فوتبال دل خونی دارند. آنها حرکات هماهنگی انجام می‌دهند، شعارهای همساز سر می‌دهند و دلتنگی‌شان را فریاد می‌زنند. آنها در نقاط کلیدی اطراف استادیوم‌ها مثل ایستگاه قطارها و اتوبوس‌ها تا پیش از رسیدن گروه حریف انتظار می‌کشند. نقاطی که برایشان همچون سنگری برابر هجوم رقیب است. آنها در صورت ایجاد درگیری در خارج از استادیوم از تاکتیک‌های چریکی برای محاصره حریف یا درگیری با پلیس مدد می‌جویند. ابراز خشونت عموماً با پرتاب سنگ و اشیای دیگر همراه است و هر گروه پس از فراری دادن رقیب یا مقاومت برابر پلیس، احساس پیروزی می‌کنند. گروه‌های اولترا مثل نهادهای سیاسی شناخت دقیقی از یکدیگر دارند. آنها مثل نهادهای سیاسی گاهی با یکدیگر روابط نزدیکی هم برقرار می‌کنند، مثل رابطه طرفداران سمپدوریا با طرفداران ورونا، آتالانتا و فیورنتینا. و گاهی هرگز به سازش با دشمنانشان تن نمی‌دهند، مثل درگیری طرفداران سمپدوریا با طرفداران تورینو، بولونیا، میلان، پیزا و لاتزیو. تفاوت اولتراهای ایتالیا با همتایان سایرکشورها در بافت تشکیلاتی و پذیرفته‌شدنشان به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر فوتبال ایتالیا است. هولیگان‌های انگلیسی همواره از سوی مقامات رسمی باشگاه‌ها، دولت و پلیس انگلیس زیر سوال می‌روند و «زاید‌های فوتبال انگلستان» خوانده شده‌اند اما فوتبال ایتالیا بدون لیدرها و اولتراها هویتش را گم می‌کرد. اگر در انگلستان هولیگان‌ها را وامانده‌های طبقه کارگر می‌خوانند، اولتراهای ایتالیایی همه اقشار را در بر می‌گیرند. وجه مشترک اصلی آنها، جوان‌بودن‌شان است. درحقیقت، اولتراها می‌توانند فارغ از طبقه، دیدگاه سیاسی، میزان درآمد، شیوه مصرف و گرایش‌های مذهبی هم کنار هم قرار بگیرند. در استادیوم‌های انگلیس، تشویق‌های انگلیسی‌ها خودانگیخته است.گروه کوچکی از تماشاگران شروع به دادن شعار می‌کنند و تدریجا سایرین به آنها می‌پیوندند. در ایتالیا، رهبران اولتراها رو به تماشاگران می‌ایستند و سایرین را به خواندن شعار واحدی فرا می‌خوانند. هواداران لاتزیو با تماشاگران بولونیا که چپگرا هستند، سر جنگ دارند. از اوایل دهه 1990 آسیب‌پذیری طرفداران فوتبال که گرایش‌های سیاسی ندارند مطرح شد. جامعه‌شناسان و روانشناسان اشاره کردند چند شاخه شدن طرفداران باشگاه‌ها موازی با خصمانه‌ترشدن برخورد تیم‌ها، طرفداران بی‌تفاوت را هم روانه گروه‌های افراطی می‌کند. تدریجا درگیری‌های کوچک و تصادفی به حمله به مغازه‌ها، اتومبیل‌ها و اتوبوس‌ها و ایجاد هرج و مرج در مقیاس گسترده کشیده شد.در مسابقه برشیا و رم در نوامبر 1994، رئیس پلیس برشیا و یکی دیگر از مقامات عالیرتبه پلیس مورد حمله اولتراها قرار گرفتند و مشخص شد این حمله از پیش طراحی شده بود. در میان متهمان، یکی از اعضای سابق حزب نئوفاشیست به چشم می‌خورد. 2 هفته پس از واقعه برشیا، در دیدار 2 تیم همشهری رم و لاتزیو در استادیوم المپیک رم، درگیری 2 گروه طرفدار به حمله به افراد پلیس تسری یافت. در تیتر روزنامه‌های صبح بعد، جمله «15 دقیقه جنون در رقابت خانگی و زخمی شدن 8 مامور پلیس» تکرار شد. گروه‌های اولتراهای لاتزیو و رم زیر پرچم سیاه- فاشیسم- شعار «علیه پلیس متحد شوید» داده بودند. همه‌چیز ورای رقابت ورزشی 2 باشگاه قدیمی خودنمایی می‌کرد: بی‌نظمی برابر قانون و هرج‌ومرج برابر آرامش. شخصیت تیفوسی در فوتبال ایتالیا مفهوم اصلی‌اش را به رخ می‌کشید و افراد بسیاری حضور در استادیوم‌ها را زیر سوال می‌بردند. آشوب برپا شده در تب‌وتاب داربی سیسیل بین کاتانیا و پالرمو در فوریه 2007 بازتاب عمیقی داشت. کشته شدن فلیپو راچیتی، افسر پلیس، در اطراف استادیوم به تعطیلی مسابقات باشگاهی و ملی انجامید. جوزپه پیزانو، وزیر کشور ایتالیا، راسا درگیر مساله شد. قانون مبارزه با اوباشگری، همه شهرداری‌ها و باشگاه‌ها را موظف به رعایت اصول امنیتی کرد. زمانی فرا رسید که گروهی از طرفداران رم خود را «کماندوهای اولترای گوشه جنوبی» خواندند. گروهی از طرفداران میلان بر خود نام «بریگاد سرخ و سیاه‌پوش» گذاشتند. دسته‌ای از ورونایی‌ها «بریگاد زرد و آبی‌پوش» نام گرفتند. گروهی از طرفداران یوونتوس خود را
«Fighter» به معنای «جنگنده» خواندند.
میـان طرفداران اینتر، گروه‌هایی با عناوین «تفنگداران» و «پوست‌ها» جان گرفتند. از اوایل دهه 1970 میان طرفداران جنوا و سمپدوریا، تماشاگرانی با رویکرد بسیار افراطی ظهور کردند. کسانی که از طرفداران سنتی فاصله گرفتند. حرکات اغراق‌یافته آنها طرفداران سایر باشگاه‌های ایتالیا و همین طور اسپانیایی‌ها را تحت‌تاثیر قرار داد. یک دهه بعد در پرتغال، یوگسلاوی و فرانسه، بویژه در مارسی، اولتراها خود را سازماندهی کردند. نیروهای پلیس مخفی ایتالیا به تحقیقات گسترده‌ای درباره فعالیت گروه‌های اولتراهای فوتبال دست زدند تا از حضور نئوفاشیست‌ها میان طرفداران باشگاه‌ها اطلاعاتی کسب کنند. از اواخر دهه 1980، اولتراهای لاتزیو، رنگ سیاه- همان رنگ سیاه‌جامگان دوران فاشیسم موسولینی- را به عنوان رنگ اصلی پرچم‌ها، شال‌گردن‌ها و پیراهن‌های خود برگزیدند و شعارهای نژادپرستانه‌شان در هر دیدار، تندتر از دیدار قبلی شد. وقتی طرفداران ناپولی تصاویر ارنستو چهگوارا را روی پیراهن‌ها و پرچم‌های خود آوردند، طرفداران لاتزیو نشان صلیب شکسته دوران نازیسم و فاشیسم روی پرچم‌هایشان را بیرون کشیدند. ایتالیای دهه 1980 با خشونت سازمان‌یافته اولتراها به رهبری لیدرها روبه‌رو شد. ایتالیایی‌ها با برپایی تظاهرات، راهپیمایی، اعتراض کردن، شعار دادن، زد و خورد و تعقیب و گریزهای سیاسی آشنا بودند، بنابراین اولتراها الگوهای تاریخی پرشماری برای دنبال کردند داشتند. تا یک دهه بعد رویارویی پلیس ایتالیا و گروه‌های طرفداران عادی شده بود. بیش از 1200 پلیس و مامور ایتالیایی ویژه در مارس 1992 برای مقابله با اولتراهای جنوا و هولیگان‌ها ـ اوباش لیورپول ـ به حالت آماده‌باش درآمدند.
استفاده از واژه «Comrad» به معنی «رفیق» طعنه‌ای چپگرایانه بود و مبارزه مسلحانه را گوشزد می‌کرد. تصاویر مراسم تشییع جنازه اسپانولو از همه شبکه‌های تلویزیونی ایتالیا پخش شد و چندهزار جوان جنوایی که مشت‌های چپ خود را به نشانه اعتراض بالا برده بودند، سلام نظامی دادند. اکثر نشریات ایتالیایی قتل اسپانولو را حادثه جنایی در بستر فوتبال خواندند و واقعیت را منعکس نکردند. برخی از روزنامه‌ها از بیان این نکته که اسپانولو عضو گروه «زاپاتیست‌ها» بوده خودداری کردند اما گرایش‌های سیاسی افراطی از مدت‌ها پیش در میان طرفداران آتشین مزاج ایتالیایی رسوخ کرده بود.