
فاطمه گودرزی: این روزها در بین آمارهایی که از زبان کارشناسان و جامعهشناسان گوناگون مطرح میشود، بارها مشاهده شده آمارهایی هم درباره افزایش خشونتهای خانوادگی به چشم میخورد، پدیدهای که به نظر میرسد این روزها بیش از گذشته باید به آن توجه داشت. خشونت، رفتاری است که برای آسیب رساندن به دیگری از فردی سر میزند و دامنه آن از تحقیر و توهین، تجاوز و ضربوجرح تا تخریب اموال و دارایی و قتل گسترده است و رفتاری است که در همه کشورها مشاهده میشود و بر قربانیان فراوان آن، همهروزه افزوده میشود و موجب اضطراب مردم و احساس ناامنی آنها بویژه گروههای ضعیفتر و آسیبپذیرتری مانند زنان، کودکان و سالخوردگان میشود. گستردگی و افزایش انواع خشونت در جامعه، علاوه بر قربانیان مستقیم آن، نزدیکان و دوستان قربانیان را نیز متأثر میکند و امنیت اجتماعی و سلامت روانی مردم را به خطر میاندازد. در حقیقت خشم و غضب همانند توفان و زلزلهای است که همهچیز را ویران میکند و فقط انسانهای متعادل هستند که در موقع خشم خویشتندار بوده و خود را از آفات و زیادهروی باز میدارند اما از دیگر موضوعاتی که درباره خشونت باید به آن پرداخته شود موضوع خشونتهای خانوادگی است. ممکن است برخی افراد تعجب کنند، اما این واقعیت دارد که بیشتر خشونتها در خانوادهها روی میدهد. خانواده فضایی پر از احساس و عاطفه است و اعضا، ناکامیهای خارج از آن را به داخل میآورند و بروز میدهند و پرخاشگریهایی که اگر خارج از خانواده روی دهد کسی آن را تحمل نمیکند، در خانواده و در بین اعضای آن تحمل میشود از همین جهت بروز خشونت در خانواده امری متداول و عادی میشود. عوامل عمده خشونت خانوادگی را فشار، فقر، ارزشهای پدرسالارانه، بیماری روانی و اختلال شخصیتی دانستهاند که از مهمترین انواع خشونتهای خانوادگی همسرآزاری، کودکآزاری و سالمندآزاری را میتوان نام برد که این خشونتها به صورت آزار کلامی، مانند ایراد گرفتن، تهدیدکردن و اسم روی افراد گذاشتن یا آزار غیرکلامی نمادین، مانند له کردن چیزی یا از بین بردن و شکستن اشیا و ابزار، پارهکردن عکسها و صحبت نکردن یا جواب ندادن، یا در مواردی با بیتوجهی مانند کوتاهی در تأمین مراقبت، غذا، بهداشت و فضای سالم بروز میکند. البته ناگفته نماند که اصل غضب برای انسان یک امر طبیعی و لازم است، زیرا انسان نمیتواند در برابر هر حادثهای بیتفاوت باشد و گاه باید از خود عکسالعمل نشان دهد اما با این وجود برای درمان خشم راههایی هم وجود دارد. بهترین راه درمان خشم، این است که همه عواملی را که موجب هیجان غضب میشود باید قلع و قمع کرد؛ زیرا با بودن علل و عوامل خشم عصبی شدن یک امر طبیعی است. در حقیقت میتوان ریشههای خشم و غضب را در خودبینی، فخر، کبر، مکر، لجاجت، مزاح، استهزا، عیبجویی، سرزنش، حرص و آزمندی، کینهتوزی و سایر عیوب نفسانی دید.