امضای معاهده ننگین تقسیم ایران بین روسیه و انگلیس در عهد محمدعلی شاه قاجار (1286 ش)
روسیه و انگلستان از سالها قبل رقابت شدیدی بر سر منافع خود در ایران داشتند. هر امتیازی که یکی از این دو کشور به دست میآورد، دیگری سعی میکرد مشابه آن را تحصیل کند. اگر دولتمردان ایران به سوی روسیه تمایل مییافتند، انگلستان تلاش میکرد آنها را از صحنه خارج کند و اگر نفوذ انگلیس در حکومت ایران گسترش مییافت، روسیه به وسایلی متوسل میشد تا آن وضع را تغییر دهد. به‌رغم این همه رقابت و اختلاف، پس از انقلاب مشروطه، ناگهان بین روسیه و انگلیس توافقی حاصل می‌شود که به موجب آن، ایران به مناطق تحت نفوذ تقسیم می‌شود. براساس قرارداد تقسیم ایران، منطقه مرکزی کشور، بیطرف اعلام شد. مناطق شمال و قسمتی از غرب ایران، تحت کنترل روسیه قرار گرفت و نواحی جنوبی نیز به منطقه نفوذ انگلیس تبدیل شد. این قرارداد در حالی امضا شد که حکومت ایران به علت بیکفایتی شاهان قاجار، به قدری تضعیف شده بود که روسیه و انگلیس برای انعقاد این قرارداد، حتی با دولت ایران نیز مشورت نکردند. این پیمان که به قرارداد 1907 مشهور شد خشم مردم ایران را برانگیخت و مجلس شورای ملی نیز با آن مخالفت کرد. به‌رغم امتناع مجلس از تصویب این قرارداد، نیروهای روس و انگلیس تا پس از انقلاب کمونیستی در شوروی، از ایران خارج نشدند.
ارتحال عالم و عارف ربانی آیتالله شیخ حسنعلی نخودکی‌اصفهانی (1321 ش)
آیتالله شیخ‌حسنعلی اصفهانی معروف به نخودکی حدود سال 1240 ش (نیمه ذیقعده 1279 ق) در اصفهان دیده به جهان گشود و از کودکی تلاش و جدیت وافر در تزکیه نفس، تهجّد و عبادت داشت. وی تحصیلات مقدماتی را در اصفهان فراگرفت، آنگاه ریاضیات، حساب و فلسفه را از محضر آخوند ملامحمد کاشی و جهانگیرخان قشقایی آموخت، سپس به نجف اشرف عزیمت کرد و در محضر بزرگانی چون سیدمحمد فشارکی، سیدمرتضی کشمیری و ملااسماعیل قرهباغی شاگردی کرد. آیتالله نخودکی‌اصفهانی پس از مراجعت از نجف اشرف، در مشهد مقدس اقامت گزید و از محضر فرزانگان این دیار نیز بهرهمند شد. او علاوه بر تدریس و تحقیق و عبادت بسیار، به مستمندان و نیازمندان توجه ویژهای داشت. آیتالله نخودکی اصفهانی، بیشتر ایام عمر را در ریاضتهای طاقتفرسا سپری کرد. وی دارای مقامات و کرامات بسیار بود که شرح جزئی از کرامات و کارهای خارقالعاده وی در کتابی تحت عنوان «نشان از بینشانها» توسط فرزندش گردآوری و منتشر شد. آیتالله نخودکی سرانجام در 8 شهریور 1321 ش برابر با 17 شعبان 1361 قمری وفات یافت و در جنب ایوان عباسی (مقابل صحن ایوان طلا) در حرم حضرت رضا(ع) مدفون شد.
انفجار دفتر نخستوزیری توسط منافقین و شهادت مظلومانه رجایی و باهنر (1360 ش)
پس از عزل بنی‌صدر از ریاست‌جمهوری، دشمنان انقلاب با از میان بردن مسؤولان نظام قصد براندازی حکومت اسلامی را در سر میپروراندند. در این راستا، فاجعه هفتم تیر سال 60 و شهادت آیتالله بهشتی و 72 تن از یاران انقلاب، ثمره تصمیم شیطانی استکبار جهانی و دشمنان جمهوری اسلامی بود. پس از آن اگرچه عکس‌العمل سریع، قاطع و انقلابی حضرت امام خمینی(ره)، هرگونه ابتکار عمل را از دشمنان سلب کرد ولی کار به‌زعم دشمنان هنوز به اتمام نرسیده بود و طرح نابودی مسؤولان تراز اول مملکت، در رأس فعالیت آنها قرار داشت. بدین ترتیب واقعه 8 شهریور همان سال به وقوع پیوست و رئیس‌جمهور محبوب، محمدعلی رجایی و نخست‌وزیر متفکر و دانشمندش، حجت‌الاسلام دکتر محمدجواد باهنر در انفجار دفتر نخستوزیری به درجه رفیع شهادت نائل آمدند. شهید رجایی پس از پیروزی انقلاب، مسؤولیت وزارت آموزش و پرورش را برعهده گرفت و به دنبال تمایل مجلس، در مردادماه 1359، به عنوان اولین نخست‌وزیر جمهوری اسلامی ایران به مجلس معرفی و برگزیده شد. سرانجام به دنبال عزل بنی‌صدر، شهید رجایی به ریاست‌جمهوری انتخاب شد. شهید باهنر نیز با داشتن سابقه مبارزاتی در عرصه انقلاب، با فرمان حضرت امام، به عضویت شورای انقلاب اسلامی درآمد. ایشان پس از پیروزی انقلاب اسلامی به نمایندگی مردم کرمان در مجلس خبرگان قانون اساسی، نمایندگی مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و وزارت آموزش و پرورش رسید و پس از انتخاب شهید رجایی به ریاست‌جمهوری، به عنوان نخست‌وزیر به مجلس معرفی شد و با رأی قاطع مجلس، کابینه خود را معرفی کرد.