مهدی طاهرخانی: فاجعه زمانی رخ می‌دهد که بازیکن تعویضی ایران نامش علیرضا عباسفرد است. مهاجمی که قرار بود یک دهه قبل جانشین دایی شود اما در همان دهه 80 مشخص شد با او فتح یک سنگر هم ممکن نیست. در زمین خودمان به ازبکستان می‌بازیم و فورا این سوال به ذهن می‌رسد؛ آنجا دقیقا چه خبر است؟ قرار است در تابستان 2014 چه اتفاقی در سرزمین سامبا رخ دهد؟ اسمش جام‌جهانی است و مدعیان بدون «رحم» می‌آیند بویژه اگر حریف آسیایی باشد. یک‌بار عربستان در همین جام‌جهانی به توپ بسته شد یک‌بار هم همین کره‌شمالی چغر و گل‌نخور. حالا ما سودای جام‌جهانی داریم. دیگر مثل سابق تنها تیم‌های نخست گروه، مستقیم به مهم‌ترین آوردگاه جهانی صعود نمی‌کنند. همین تغییر قانون موجب می‌شود با وجود باخت خانگی به ازبک بازهم شانس داشته باشیم. هیچ چیز از دست نرفته است. می‌توان قطر را در خانه‌اش برد و می‌توان لبنان را در این آزادی گل باران کرد. می‌توان به کره‌جنوبی باخت اما باز هم پا به برزیل گذاشت.
1-
به «تقاص» خوش‌شانسی‌های بی‌پایان بازی تاشکند، بدشانس بودیم اما وضع گروه به‌گونه‌ای است که صعود جزو محالات نیست. اما قرار است با این فوتبال به کجا برویم؟ برویم که کفاشیان چند سال بعد در مصاحبه با یک رسانه منتقد وقت فدراسیون، باد به غبغب بیندازد بگوید؛ من یکی از 4 رئیسی هستم که در زمانم تیم ملی به راحتی به جام‌جهانی صعود کرد! برویم که در برزیل نقش کره‌شمالی را بازی کنیم؟ چند گل مشابه دیگر لازم است تا بفهمیم فاصله استاندارد این فوتبال با اندازه جهانی‌اش به گشاد‌ترین نقطه ممکن رسیده است. این فوتبال ستاره ندارد. بهترین بازیکن بازی قبلش به انتخاب رسانه‌ها کاپیتان تیم‌ملی بود. همین جواد نکونام که با تک گلش از سد کره‌هایی گذشتیم اما کسی شمرد در همین دو بازی مقابل کره و ازبک، نکونام روی هم رفته چند پاس صحیح و رو به جلو داد؟ کسی شمارش کرد او چند بار توپ حریف را قطع کرد. وقتی کره‌ای‌های تیر دروازه‌های آزادی را کبود می‌کردند و توپ‌ها عوض تور به تیر می‌خوردند چشمی بود که ببیند همین کاپیتان که وظیفه‌اش با آن قد و قامت زدن ضربات اول است، کجاست؟ حرجی به نکونام نیست از همان روز اول که بلاژ ناباورانه کاویانپور را ذخیره او کرد فوتبالش همین شکل بود که می‌بینید. البته حالا سال‌های پایانی‌اش است و متعاقبا ضعیف‌تر از آن حد همیشه معمولی. اینها را گفتیم تا مختصات بهترین بازیکن تیم ملی را گفته باشیم وگرنه هنوز همین جواد نکونام با فاصله بهترین هافبک دفاعی فارسی‌زبان جهان است.
2-
لیگی که هنگام برگزاری «منظمش» تقریبا هیچ ستاره‌ای را تولید نمی‌کرد حالا به واسطه خودکامگی کی‌روش خنثی‌تر از هر زمان دیگری است و طبیعتا نمی‌توان به خروجی‌اش دل خوش کرد. باختن به ازبکستان آن هم در تهران فاجعه نیست چون پیش از این ما به تیم‌هایی در خانه باختیم که ازبک‌ها برابر آنها پادشاهند. صعود نکردن به جام‌جهانی هم شاید چندان فاجعه نباشد درست مثل خیلی از دوره‌های پیش. اما فاجعه زمانی رخ می‌دهد که بازیکن تعویضی ایران نامش علیرضا عباسفرد است. مهاجمی که قرار بود یک دهه قبل جانشین دایی شود اما در همان دهه 80 مشخص شد با او فتح یک سنگر هم ممکن نیست دیگر سرزمین دشمن پیشکش. اما ناگهان او در سن سی و یکی، دو سالگی درست 2 سال پس از اینکه از تمرینات یک تیم دسته یکی محترمانه دیپورت شد، ملی‌پوش می‌شود و در هنگامه نیاز به گشودن دروازه ازبک‌ها مستر کی‌روش روانه میدانش می‌کند. فاجعه دقیقا همین‌جاست؛ می‌خواهیم با عباسفرد به جام‌جهانی برویم. راستی این چندمین بازی رسمی ملی او بود در سی و یک سالگی؟ امسال در راه‌آهن چند گل زده؟ مقابل استقلال چه کرد، برابر پرسپولیس چه؟ مراد از بیان این موارد اهانت به علیرضا عباسفرد نیست تنها اینها را می‌گوییم تا به اینجا برسیم قرار ما با کی‌روش این نبود. اگر به واسطه اعتماد به جوانان، ستاره‌سازی نمی‌کنی، اگر برای 2 سال دیگر در جام‌جهانی (در صورت صعود) قصد بازی دادن به چند جوان را نداری که دست‌کم آنها پس از آن جام کذایی دستگیر فوتبالمان باشند، دست‌کم فوتبالت را طوری طراحی کن که شبیه مربیان «بومی سنتی» ما نباشد. اگر قرار بود با همین سانترهای پر‌تعداد و رو آوردن به ایستگاهی برابر رقبا صف‌آرایی کنیم قطعا امثال قلعه‌نویی، دایی و میثاقیان زیباتر راه را برای ما باز می‌کردند. اینکه برگ برنده ما در بازی خانگی در هنگامه تنگ، پناه آوردن به علیرضا عباسفردها در دقایق پایانی و استفاده از توپ‌های بلند باشد هیچ معنایی جز «ایرانیزه» شدن کارلوس کی‌روش ندارد و این یعنی فاجعه. قرار است با این فوتبال، با این زیر بنا، با این مدیریت شبه‌قاجاری (زورگو به درونی‌ها، غلام برابر بیرونی‌ها) به کجا برویم؟ با این هزینه گزاف کارلوس کی‌روش را آوردیم تا فوتبال ما را تغییر دهد یا ما او را عوض کنیم بشود شبیه خودمان؟
3-
4 سال پیش یک شب به سعودی‌ها در همین آزادی باختیم و قصه آفریقای جنوبی تقریبا برای‌مان تمام شد، در عوض به‌جای ما یکی مثل کره‌شمالی به آنجا رفت و پس از دریافت بیش از یک جین گل از همین کارلوس کی‌روش تبدیل به سیرک جهانی شد. 4سال پیش ما در دهکده کوچک خودمان سیلی خوردیم بالطبع چشمان کمتری آن را دید اما کره‌شمالی برابر چشم یک جهان تحقیر شد. بنابراین «بعضی وقت‌ها» نرفتن به جام‌جهانی بهتر از حضور به هر قیمتی در آنجاست. هنوز هم چاله محالی بین ما و برزیل نیفتاده اما هیچ از خود پرسیده‌اید قرار است با کریمی و نکونام 2 سال پیرتر شده آنجا چه کنیم؟ موجودی این فوتبال ما را می‌ترساند. این لیگ پر از وقفه ما را می‌ترساند. این مدیریت حالا «متقلب‌پرور» ما را می‌ترساند و ترسناک‌تر از همه شبیه شدن کی‌روش به ماست.