
«در شورای پروانه ساخت 7 نفر نشستهاند. قرعهکشی میکنند، یک نفر سناریو را میخواند، میآید برای بقیه توضیح میدهد که چه مشکلاتی دارد و بقیه هم خلاصه را میخوانند، براساس همین روند پروانه میدهند». آنچه در پی میآید سخنان اخیر فریدون جیرانی است. جیرانی از جمله چهرههای سینمای ایران است که در کنار نویسندگی و کارگردانی تجربیات فراوانی در تحلیل تاریخ سینما و ریشهیابی مشکلات سینمای ایران دارد. این کارگردان که آخرین ساخته سینماییاش «خوابزدهها» بزودی روی پرده میرود به تازگی در میزگردی در مجله «24» شرکت کرده و تحلیلهای جالبی ارائه کرده است.
کسی که از جیب خودش سرمایهگذاری میکند حسین فرحبخش است
جیرانی درباره یکسری تهیهکنندگان وابسته به دولت میگوید: «امثال حسن بشکوفه و جواد نوروزبیگی فکر نمیکنم پول از جیب خودشان بگذارند، حتی سرمایهگذاری بانک پاسارگاد را هم نمیتوان سرمایهگذاری خصوصی تلقی کرد. چون فکر میکنم این بانکها هم خصوصی نیستند؛ این جور بانکها و شرکتها را باید با واژه «خصولتی» توصیف کرد یعنی بنگاههایی که به ظاهر خصوصی هستند ولی در نهایت مکانیزم دولتی دارند». وی ادامه میدهد: «فعلا فیلمسازی به طور کامل دست دولت است البته به دولت میتوانیم نهادهایی مثل حوزه هنری، بسیج، شهرداری و بسیاری دیگر را اضافه کنیم. این وسط عدهای هم فیلمساز جوان داریم که با بودجههای خیلیخیلی کم فیلم میسازند مثل رضا درمیشیان، اینها با سرمایه خیلی اندک کار میکنند. کسی که واقعا مستقل باشد و از جیب خودش سرمایهگذاری کند برای تولید فیلم شاید فقط یک نفر باشد، آن هم حسین فرحبخش است. من کس دیگری را نمیشناسم». فریدون جیرانی درباره سازوکار سیستم دولتی سینما اظهار میدارد: «ما یک سینمای فربه دولتی داریم و کسی هم قصد پنهان کردنش را ندارد. خود رئیس سازمان سینمایی به فیلمسازان تلفن میزند و میگوید بیایید کار کنید. میگوید پول میدهیم بیایید کار کنید...».
با انبوهی از فیلمهای خردهپیرنگ مواجهید
وی سپس در توصیفش از اوضاع جشنواره
سی و سوم میافزاید: «امسال با انبوه فیلمهای سینمای خرده پیرنگ مواجه خواهید شد که اغلب هم درباره مشکلات طبقه پایین و نارساییهای اجتماعی است. هیچ تهیهکنندهای برای این فیلمهای اول و فیلمهای جوانان تازهکار از جیب پول نمیگذارد. راهی پیدا میکنند تا سرمایهای جور شود، بعد هم کاری میکنند که سودش در تولید باشد. سود هیچ کدام از این فیلمها در اکران نیست».
ساخته شدن «قیصر» و فیلمهای روشنفکرانه، سینمای طبیعی ایران را نابود کرد
فریدون جیرانی با برشمردن برخی ویژگیهای سینمای موسوم به فارسی میگوید: «به سینمای عامهپسند آن دوران[قبل از انقلاب] معتقدم نه به سینمای روشنفکرانهاش. «قیصر» و فیلمهای روشنفکرانهای که در ادامه ساخته شد باعث شد سینمای طبیعی آن سالها نابود شود...».
در شورای پروانه ساخت قرعهکشی میکنند که یک نفر سناریو را بخواند و برای بقیه تعریف کند!
این کارگردان و نویسنده درباره دیدارش با رئیس سازمان سینمایی اظهار میدارد: «ایوبی میگفت ما باید سینما را بسپاریم دست بخش خصوصی. به ایشان گفتم شما نمیتوانید سینما را بدهید بخش خصوصی. این امکانپذیر نیست چون جریانی وجود دارد در همه جناحها و گرایشات سیاسی که معتقد است عرصه فرهنگ را باید خودمان کنترل کنیم و ندهیم دست افراد». جیرانی واقعیت جالبی را هم از جلسات شورای پروانه ساخت ارائه کرده و میگوید: «در شورای پروانه ساخت 7 نفر نشستهاند. قرعهکشی میکنند و یک نفر سناریو را میخواند و میآید برای بقیه توضیح میدهد که چه مشکلاتی دارد. بقیه هم خلاصه را میخوانند و براساس همین روند پروانه میدهند».