میثم بشیرنژاد: برگزاری نمایشگاه مد و لباس ایرانی- اسلامی در یکی، دو سال اخیر از سوی معاونت هنری وزارت ارشاد با تاکید بر ارائه مانتو و چادر اتفاق خوشایندی است که پس از سال‌ها تاکیدات رهبری بر مقوله ترویج حجاب شکل گرفته است. قصور و سهل‌انگاری سال‌های گذشته در زمینه پوشش مردان و زنان ایرانی موجب ایجاد خلائی شد که جای آن را الگوهای پوششی غربی پر کرد و از قشر مرفه به طبقه متوسط و پایین جامعه سرایت یافت. این در حالی بود که به گواهی تاریخ حجاب و عفاف از نشان‌های زن ایرانی در طول روزگاران گذشته بوده و حتی در مقاطعی از زمان، حاکمان این مرز و بوم درصدد بودند روسری و چادر را به زور از سر زنان بکشند اما با چوب و چماق هم حریف بانوی ایرانی نشدند. با این وجود پس از انقلاب اسلامی توجه به حوزه پوشاک و لباس بویژه برای بانوان کمرنگ شد تا جایی که جای خالی نگاه عالمانه در این حوزه به جای الگوهای ایرانی- اسلامی به الگوهای غربی رسید و این همان تهاجم فرهنگی بود که به شکل بدحجابی و بدپوششی نمایان شد. اما آیت‌الله خامنه‌‌ای رهبر انقلاب قریب به 21 سال پیش در دی‌ماه 1370 در دیدار اعضای شورای فرهنگی- اجتماعی زنان فرمودند: «باید مسائل ارزشی اسلام در جامعه ما احیا شود. مثلا مساله حجاب یک مساله ارزشی است. ما که روی حجاب اینقدر مقیدیم، به خاطر این است که حفظ حجاب به زن کمک می‌کند بتواند به آن رتبه معنوی عالی خود برسد و دچار آن لغزشگاه‌های بسیار لغزنده‌ای که سرراهش قرار داده‌اند، نشود. به نظر ما بحث‌هایی که در باب پوشش زن می‌شود بحث خوبی است که انجام می‌گیرد، منتها باید توجه کنید هیچ بحثی در زمینه‌های مربوط به پوشش زن از هجوم تبلیغاتی غرب متاثر نباشد، اگر متاثر از آن باشد خراب خواهد شد». ایشان در سال‌های بعد نیز بارها بر این مقوله تاکید کردند اما اقدامات مقطعی و برنامه‌های محدود نتوانست این دغدغه را رفع کند. حال در سال‌های اخیر با افزایش دغدغه عمومی به وضعیت نوع پوشش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به برپایی نمایشگاهی با عنوان مد و لباس روی آورده است که در آن از طراحان برای ارائه طرح‌های ایرانی - اسلامی پوشش زنان دعوت کرده و در جهت فروش و تجاری‌سازی این طرح‌ها تلاش دارد.
با این وجود این نمایشگاه باید با کمک دیگر دستگاه‌ها تکمیل شود تا طرح‌های جدید و جذاب ارائه شده تجاری‌سازی و با قیمت مناسب به دست مصرف‌کننده برسد؛ نکته‌ای که مسؤولان اجرایی این نمایشگاه نیز بر آن تاکید دارند.
7 نمایشگاه مد ایرانی و اقبال 90 درصدی مردم
مجری و متولی اصلی برپایی نمایشگاه‌های مد و مانتو و پوشش سر حمید شاه‌آبادی، معاون وزیر ارشاد است که در گفتوگو با «وطن‌امروز» با اشاره به برگزاری 7 نمایشگاه در 2 سال اظهار کرد: با نظرسنجی‌هایی که از سوی کارشناسان و صاحبنظران داشتیم آخرین نمایشگاه ما در آبان، 90 درصد رضایت مردم را به دنبال داشته است. وی با بیان اینکه پوشاک نماد فرهنگ و هویتی هر جامعه است، عنوان کرد: مهم‌ترین مولفه برای پاسداشت سبک زندگی ایرانی - اسلامی پوشش برگرفته از این سبک است. وی همچنین لباس را پرچم هویت یک ملت برشمرد و افزود: باید پوشش خود را از هرگونه آلودگی با نماد غیردینی پالایش کنیم. شاه‌آبادی با اشاره به اینکه در برگزاری نمایشگاه‌ها هم دیدگاه کارشناسان طراحی و هم صاحبنظران دینی و مذهبی لحاظ شده، عنوان کرد: در ادامه و برای حمایت از طراحان و تولیدکنندگان در این چرخه نیاز به حمایت وزارت صنعت و معدن داریم که امیدواریم به نتیجه برسد.
حجاب و عفاف اسلامی نماد زن ایرانی
لاله افتخاری، عضو کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی نیز در گفتوگو با «وطن امروز» با بیان اینکه بحث ساماندهی مد و لباس مربوط به مجلس هفتم است که خود وی نیز در جریان کم و کیف آن است، اظهار داشت: با برپایی نمایشگاه فصلی و دائمی حتی در کشورهای منطقه و همسایه می‌توانیم زمینه تبادل هنر و فرهنگ ایرانی- اسلامی را فراهم کنیم. وی با تاکید بر اینکه مدهایی که از سوی طراحان ارائه می‌شود باید ایرانی- اسلامی باشد، گفت: باید مدل متین و سنگینی ارائه شود که مخاطب خود را اقناع و احساس کند یک لباس ایرانی- اسلامی پوشیده است. وی در ادامه به مسؤولان نمایشگاه‌های مد و لباس پیشنهاد کرد امکانی فراهم شود که چادر و لباس ایرانی بویژه در بعد بین‌الملل به میهمانان داده شود که خود این امر تبلیغ فرهنگی است که تاثیر زیادی می‌تواند داشته باشد.
بودجه تخصیص یافته به حجاب و عفاف کجاست؟
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با بیان اینکه حجاب و عفاف در کنار مسائل قرآنی یک‌درصد بودجه کل کشور را به خود اختصاص داده‌اند اما تاکنون دولت از پرداخت این بودجه سر باز زده است، تصریح کرد: برای سال 91 در بحث حجاب و عفاف 15 میلیارد تومان تخصیص داده شده و تاکنون که ماه‌های پایانی سال را سپری می‌کنیم ریالی از این مبلغ تامین نشده است. افتخاری در ادامه به «وطن‌امروز» گفت: عفاف و حجاب در کارگروه شکل گرفته در مجلس ضعیف است. هنوز کمیسیون فرهنگی‌ها از اوضاع پوشش در آموزش و پرورش، وزارت علوم و بهداشت بی‌خبرند و نمایندگان بویژه اعضای کمیسیون فرهنگی نه تنها در امور فرهنگی جامعه، بلکه در عرصه بین‌الملل باید جدی‌تر باشند. عضو کمیسیون فرهنگی مجلس همچنین با اشاره به حضور زنان در سینما و تلویزیون افزود: انتظار داریم چهره واقعی زن ایرانی را در فیلم‌ها و سریال‌ها ببینیم که از هر نظر الگو، نمونه و تمام‌عیار باشد؛ چیزی که الان با مطلوبش فاصله زیادی داریم و پوششی که از بسیاری از زنان در فیلم‌ها می‌بینیم با واقعیت زن ایرانی مطابقت ندارد. وی خاطرنشان کرد: امیدوارم نمایشگاه مد و مانتوی ایرانی بتواند با ارائه طرح‌های مناسب و درخور شأن با قیمت مناسب مخاطبان خود را اقناع کند.
فستیوال مد و لباس بین‌المللی برگزار شود
همچنین حمیدرضا یوسفی‌فر، دبیر کارگروه مد و لباس اتحادیه کشوری پوشاک پیشنهادی همچون لاله افتخاری دارد و با اشاره به برگزاری مطلوب نمایشگاه‌های مد و مانتو به «وطن‌امروز» می‌گوید: از وزارت فرهنگ و ارشاد می‌خواهیم ما پیشاهنگ افق 1404 در سراسر کشورهای اسلامی باشیم و فستیوال مد و لباس را به صورت بین‌المللی برگزار کنیم. وی با تاکید و توجه به فرمایشات رهبری مبنی بر مقابله با تهاجم فرهنگی عنوان کرد: ما در بخش مد و لباس از حوزه فرهنگی وارد شدیم و با توجه به پتانسیلی که در موضوع صنفی و تولیدی وجود دارد بنا داریم سبک زندگی را نیز مدنظر قرار دهیم. یوسفی‌فر با اشاره به اینکه بیشتر طرح‌های ارائه شده در نمایشگاه آبان‌ماه از سوی تولیدکنندگان خریداری شده، اظهار داشت: تولید 200 دست مانتو از یک طرح کفاف جامعه را نمی‌دهد چرا که ما 25 میلیون مصرف‌کننده داریم که اگر در سال نفری 2 مانتو خریداری کند 50 میلیون مانتو در سال مورد نیاز خواهد بود که نیاز است در تولید انبوه به رقم‌های قابل توجهی برسیم. وی مشکل پارچه را از دیگر معضلات حوزه مد و لباس برشمرد و یادآور شد: در این راستا با توجه به بازدید بسیاری از مسؤولان و نمایندگان مجلس بنا شد از طریق صنایع نساجی نیازسنجی شود تا اعتبارات و تسهیلات لازم بخش پوشاک تمهید و تامین شود. عضو ستاد اجرایی بنیاد ملی و مد و لباس در ادامه با بیان اینکه هم‌اکنون مالکیت معنوی آثار ارائه شده طراحان از سوی وزارت ارشاد حمایت می‌شود، افزود: طراحان مد و مانتو نباید دیگر ترس به سرقت رفتن آثار خود را داشته باشند بلکه باید خلاقیت به خرج دهند و ذهن و فکر خود را معطوف ایده‌ها و طرح‌های نو کنند. وی همچنین تصریح کرد: مدهای ایرانی- اسلامی ارائه شده و برگزیده در هر نمایشگاه در نمایشگاه بعدی به فروش می‌رسد. یوسفی‌فر اضافه کرد: قریب 4 ماه مدل‌های برگزیده فرصت دارند در پروسه تولید قرار گیرند و آثار ارائه شده در نمایشگاه آبان در بهار 92 به بهره‌برداری و مصرف عموم خواهد رسید.
11 ميليون مصرف‌كننده چادر در كشور
دبیر کارگروه مد و لباس اتحادیه کشوری پوشاک در بخش دیگری از سخنانش به مشکل چادر ایرانی اشاره و اظهار کرد: چادر ایرانی که پوشش برتر کشور ما به شمار می‌رود عمده پارچه‌اش از خارج می‌آید که سود سرشار آن نصیب کشورهای شرق آسیا می‌شود. وی همچنین با بیان اینکه با حمایت وزارت صنعت، معدن و تجارت ماشین‌آلات و ملزومات اولیه تهیه چادر باید تامین شود، تاکید داشت: ما هم‌اکنون بیش از 11 میلیون مصرف‌کننده چادر داریم. یوسفی توجه به بخش پوشاک و مد و لباس را بسیار مهم ارزیابی و عنوان کرد: برخی کشورها از جمله ایتالیا، ترکیه و هند توانسته‌اند چندین برابر نفت ما در حوزه مد و پوشاک سرمایه‌گذاری و خود را در دنیا مطرح کنند.
نیاز به تولید انبوه طرح‌ها داریم
محسن کلانتری، مدیر اجرایی نمایشگاه مد و لباس نیز با تاکید بر محوریت مساله حجاب و عفاف در ارائه طرح‌ها اظهار داشت: با توسعه طرح‌ها و مدل‌های ملی و اسلامی باید ذائقه جامعه را به سمت سلیقه اسلامی سوق داد. وی تصریح کرد: طرح‌های طراحان در کمیسیون ماده4 کارگروه مد و لباس بررسی می‌شود و بیشتر آثاری که به بخش نمایشگاه می‌آیند قابلیت به تولید انبوه رسیدن را دارند. مدیر اجرایی نمایشگاه مد و لباس اضافه کرد: تولید 200 دست مانتو توسط یک تولیدکننده دردی را دوا نمی‌کند و این امر مستلزم آن است که دستگاه‌های مختلف بویژه صنعت و معدن توجه خاصی مبذول دارند. وی با بیان اینکه مردم قدرت تشخیص بالایی دارند و تشنه مدل‌های مختلف هستند، یادآور شد: باید بحث قیمت‌ها را نیز حل کنیم و مسؤولان و وزارت صنعت و معدن با حمایت در بخش پوشاک و تعرفه پارچه و ارائه تسهیلات به کارخانجات می‌توانند سهم عمده‌ای داشته باشند. کلانتری همچنین طرح یکپارچه‌سازی پوشاک کشور (شیما) و رونمایی از نخستین ژورنال لباس بانوان ایرانی را از دیگر اتفاقات خوب در حوزه مد عنوان کرد. به هر حال ورود به موضوع پوشش بانوان در جامعه ما بسیار مهم و حائز اهمیت است که باید پیوسته و مداوم نه‌تنها نظر طراحان و کارشناسان در این مقوله لحاظ شود بلکه متولیان امر نظر عامه مردم و سلایق و علایق بانوان را در این بین در نظر بگیرند. همچنین در کنار وزارت فرهنگ و ارشاد به عنوان پیشگام این کار، شایسته است دیگر دستگاه‌ها از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت و مجلس در بحث حمایت از طراح، تولیدکننده و مصرف‌کننده حمایت‌های لازم را به عمل آورند که در آینده شاهد خروجی مناسب و ارزشمندی از یک نمایشگاه با شاخصه‌های فرهنگی ایرانی - اسلامی و آنچه مدنظر رهبری به نام سبک زندگی ایرانی است، باشیم. بدون شک این امر محقق خواهد شد اگر همه در جایگاه خود احساس مسؤولیت کنند.