ثمانه اکوان: روز جمعه دولت اوباما در 2 مرحله، 2 نوع تحریم جدید را متوجه افراد و موسسات ایرانی کرد که در نوع خود بشدت جالب توجه و شگفتی‌آور بود. آمریکا همزمان اعلام کرده است این تحریم‌ها براساس همان اقدامات قبلی در تحریم افرادی است که اقدام به دور زدن قانون تحریم‌های ایران می‌کنند اما روزنامه‌نگار معروف آمریکایی، دیوید سنگر که ارتباط نزدیکی با کاخ سفید دارد، معتقد است آمریکا این تحریم‌ها را نه براساس قوانین قبلی بلکه به خاطر تردید خود در همکاری ایران با آژانس انرژی اتمی وضع کرده است. به گزارش «وطن امروز»، از یک سو وزارت خزانه‌داری آمریکا لیستی از افرادی را که اقدام به دور زدن یا نقض تحریم‌ها کرده‌اند منتشر ساخته و از سوی دیگر در اقدامی که بعد از توافق ژنو نقض این توافق به نظر می‌رسد، وزارت خارجه آمریکا نیز دست به تحریم تعدادی از دانشمندان ایرانی زده است که سازمان‌های اطلاعاتی غرب اعتقاد دارند در برنامه هسته‌ای ایران فعال هستند. به نوشته نیویورک تایمز «از نظر آمریکا نشانه‌هایی در رفتار ایران مشاهده می‌شود که خبر از مقاومت در برابر بازرسی‌های عمیق‌تر از سایت‌های هسته‌ای و نظامی می‌دهد. به همین دلیل هم دولت اوباما روز جمعه تحریم‌های جدیدی را علیه تعدادی از سازمان‌های ایرانی وضع کرد. این تحریم‌ها شامل تعدادی از دانشمندانی است که ادعا می‌شود در کار تحقیقات یا ساخت سلاح‌های هسته‌ای در نیروهای دفاعی ایران هستند». در بیانیه کاخ سفید ادعا شده که این تحریم‌ها برای سرکوب گروه‌هایی مورد استفاده قرار گرفته که مظنون به تلاش برای دور زدن تحریم‌ها یا نقض تحریم‌های موجود هستند. در این بیانیه همچنین تاکید شده است که ایالات متحده همچنان می‌خواهد به مفاد مندرج در توافق اولیه هسته‌ای که در ماه نوامبر سال 2013 میلادی با ایران بسته شده، پایدار بماند. به نوشته دیوید سنگر، «از نظر مقام‌های آمریکایی از یک ماه و نیم گذشته که گفت‌وگوها با ایران ادامه پیدا کرده و قرار بر ادامه توافق اولیه تا 4 ماه بعد شده است، ایران مهلت زمانی تعیین شده برای گردآوری اطلاعات درباره تحقیقات هسته‌ای خود را از دست داده و از اولتیماتوم تعیین شده رد شده است. ایران اعلام کرده اجازه بازرسی از سایت‌های نظامی‌اش را به بازرسان نمی‌دهد اما آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر این باور است که این سایت‌ها نیز برای تحقیقات هسته‌ای مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. آمریکا همچنین به این سایت‌ها به این دلیل مظنون است که گمان می‌کند، ایران از این سایت‌های نظامی برای تولید سانتریفیوژهای نسل جدیدتر استفاده می‌کند». این تحلیلگر معروف روزنامه نیویورک تایمز در ادامه خبر دیگری را درباره این تحریم‌ها منتشر کرده و نوشته است: «این تحریم‌ها مدت‌ها قبل از زمانی که ایران اعلام کند با آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای همکاری نمی‌کند، تهیه شده و آماده اجرایی شدن بود و هم‌اینک به عنوان نتایج مقاومت ایران در برابر درخواست‌های آژانس رونمایی شده است». همه اینها اما در شرایطی است که ایران به اذعان آژانس و بازرسان آن و همچنین یوکیا آمانو، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بیشترین میزان همکاری را با این نهاد داشته است. ایران در ماه خرداد سال جاری توافقی را با آژانس امضا کرد که براساس آن فراتر از تعهداتی که پیش از این در توافق ژنو داشت به سوالات آژانس پاسخ داده و زمینه بازرسی‌های گسترده‌تر را نیز فراهم کرده است. ایران در شرایطی این توافق را امضا کرده و این توضیحات را ارائه داد که ارائه توضیحات فراقانونی بود؛ علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی در همان زمان اعلام کرد براساس اطلاعاتی که ایران به آژانس ارائه کرده و قانع شدن بازرسان، این پرونده باید مختومه شود اما مدیر کل آژانس این مساله را تنها در گفت‌وگوهای شفاهی پذیرفت و حاضر به مکتوب کردن آن نشد و در نهایت پرونده مختومه نشد. بعد از آن صالحی دوباره در گفت‌وگوی دیگری به آژانس و مسؤولان آن هشدار داد که نباید اجازه دهند فضای همکاری از بین برود اما مسؤولان آژانس هیچ‌گاه حاضر به مختومه کردن پرونده‌ای که خود به پایان یافتن موضوعاتش اعتراف کرده بودند، نشدند. حالا اوباما برای فشار آوردن بیشتر به ایران برای پذیرفتن شروطی که بسیار فراتر از تعهدات ایران در توافق ژنو است دست به نقض مفاد توافقنامه ژنو زده است و باید دید واکنش ایران به این ماجرا چه خواهد بود؟ البته آنچه مشهود است این است که باراک اوباما به دنبال فشار بر ایران برای دریافت اطلاعات بیشتر دفاعی است. آمریکایی‌ها با طرح مطالعات ادعایی و ادعای انحرافات نظامی برنامه هسته‌ای، آژانس بین‌المللی را مامور کرده‌اند در قالب داور اجرای تعهدات ایران در توافق ژنو، درخواست‌های مهم و حساسی را درباره توانمندی‌های دفاعی ایران بویژه دانشمندان دفاعی ایران مطرح کند. اکنون به اعتقاد سنگر، با مشاهده مقاومت ایران، آنها تحریم‌های بیشتری را علیه ایران تصویب و اعمال کرده‌اند تا این اطلاعات را دریافت کنند. به نظر می‌رسد اکنون باید از مسؤولان هسته‌ای پرسید آیا استراتژی اعتمادسازی و ارائه اطلاعات فراقانونی به آژانس، منجر به نتیجه مطلوب شده است؟ ایران در ازای اطلاعاتی که به آژانس داده است، نه تنها شاهد مختومه شدن موضوع چاشنی‌های انفجاری نشد؛ بلکه اکنون با اعمال یکسری تحریم‌های جدید برای دریافت اطلاعات بیشتر مواجه شده است.